V KK 467/19

Sygn. akt V KK 467/19 POSTANOWIENIE Dnia 2 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie M. S. skazanego z art. 158 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 grudnia 2020 r., w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 marca 2019 r., sygn. akt IV Ka (…) zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S. , VII Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w P. z dnia 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII K (…) p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE M.S. został oskarżony o to, że w dniu 10 września 2014 roku w M. działając wspólnie i w porozumieniu z dotychczas nieustalonym sprawcą, poprzez uderzenie ręką zwiniętą w pięść oraz kopanie dokonał pobicia M. M. , w wyniku czego w/w pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci złamania dolnej ściany lewego oczodołu oraz znacznego obrzęku i krwiaka w tkance podskórnej lewej okolicy oczodołowej, co skutkowało naruszeniem funkcjonowania narządów ciała M.M. na okres powyżej dni 7 w rozumieniu art. 157 § 1 k.k., tj. o czyn z art. 158 § 1 k.k. 2 Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII K (…) Sąd Rejonowy w S., VII Zamiejscowy Wydział Karny w P. uznał oskarżonego M. S. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu z art. 158 § 1 k.k. i za to przestępstwo, na podstawie art. 158 § 1 k.k. wymierzył mu karę l roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego M. S. zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wyrządzoną przypisanym mu przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz oskarżyciela posiłkowego M.M. rozstrzygnięć przyjął przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym w dniu popełnienia przestępstwa. Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 29 marca 2019 r., sygn. akt IV Ka (…) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że orzeczoną wobec oskarżonego karę pozbawienia wolności obniżył do 1 roku. Kasację od tego orzeczenia wniósł obrońca skazanego, który zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego: 1. art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. co w rezultacie doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu prawidłowości i pewności rozpoznania M. S. , prawidłowości określania warunków w jakich świadek rozpoznała oskarżonego, a w rezultacie wbrew kryteriom art. 7 k.p.k. Sąd przyjął wiarygodność zeznań świadka A. A. jako determinujących uznanie winy i sprawstwa M. S. , pomimo ujawnionych w toku procesu odmiennych okoliczności wynikających z zeznań pozostałych świadków w sprawie oraz przeprowadzonych dowodów, które w istotny sposób podważają treść zeznań i wiarygodność świadka A. A. - art. 370 k.p.k. przejawiające się w naruszeniu przez Sąd I Instancji rozpoznający sprawę po raz pierwszy, zasad przesłuchania, poprzez uniemożliwienie świadkowi O. S. wygłoszenie swobodnej wypowiedzi w sprawie oraz ujawnienia przez Nią wszelkiej wiedzy odnośnie okoliczności istotnych z punktu widzenia winy i sprawstwa M. S. , poprzez ograniczenie jej przesłuchania jedynie do wskazanej w tezach obrony tezy dowodowej, pomimo sugestii ze strony świadka, iż chciałaby się wypowiedzieć na całość okoliczności związanych ze 3 sprawą, które to rażące naruszenie doprowadziło do błędnego ustalenia przez Sądy rozpoznające sprawę ponownie, iż świadek ten jest niewiarygodny, zaś Jej zeznania mają na celu pomoc oskarżonemu - jako członkowi rodziny, co w konsekwencji doprowadziło do rażącego naruszenia art. 7 k.p.k. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez nieuzasadnione i niezgodne z późniejszymi zeznaniami tego świadka przyjęciu, iż M.S. dokonał pobicia M. M. , 2. art. 410 k.p.k. przejawiające się w pominięciu istotnych okoliczności sprawy, świadczących na korzyść oskarżonego, w postaci zeznań funkcjonariuszy Policji, którzy wskazywali odmienne od A.A. okoliczności zdarzenia oraz wypowiadanej przez Nią ,,na gorąco” relacji zdarzeń, co w konsekwencji doprowadziło do rażącego błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu przez Sąd, iż M. S. dokonał pobicia M. M. , co stanowi rażące naruszenie przepisów art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k., bowiem gdyby Sąd nie pominął tych istotnych okoliczności i w sposób prawidłowy dokonałby analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego wówczas dokonałby rozstrzygnięcia w sprawie opartego o prawdziwe (a nie wykreowane na potrzeby wsparcia skazania) okoliczności faktyczne, które przeczą uznaniu winy i sprawstwa M. S. 3. art. 410 k.p.k. poprzez pominięcie istotnego dowodu z zeznań E. S. (uprzednio S.), która od początku postępowania, od pierwszej czynności w sprawie wskazywała, iż od chwili poznania z M. S. tj. od lipca 2014 r. wszystkie wieczory spędzali wspólnie i nie widziała u M. S. żadnych śladów mogących świadczyć o tym, że brał udział w pobiciu, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na błędnym, niezgodnym z zebranym w sprawie materiałem dowodowym przyjęciu, iż M. S. dokonał pobicia M. M. , czym Sąd II Instancji rażąco naruszył art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. bowiem ustalenie to oparł o nieprawdziwe, niepełne okoliczności faktyczne, pomijając okoliczności świadczące na korzyść oskarżonego i dokonując tym samym rażąco dowolnej oceny zgromadzonego w nieprawidłowy sposób materiału, 4. art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez 4 oddalenie wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego M. S. o pozyskanie przez Sąd I Instancji pierwotnie rozpoznający sprawę, danych logowania BTS telefonów użytkowanych przez oskarżonego, celem ustalenia, gdzie wówczas logowały się Jego telefony, a następnie pominięcie tego wniosku dowodowego przez Sąd I Instancji rozpoznający sprawę ponownie, uniemożliwiając tym samym oskarżonemu na podjęcie rzetelnej obrony w procesie i wykazania okoliczności świadczących o Jego niewinności, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, iż M. S. dokonał pobicia M. M. , w sytuacji, gdy ustalenie to stanowi rażące naruszenie art. 2 § 2 k.p.k. oraz art. 4 k.p.k., bowiem zostało poczynione w oparciu o nieprawdziwe i niepełne ustalenia faktyczne oraz bez uwzględnienia wszelkich okoliczności wskazywanych na korzyść M. S. , 5. art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez oddalenie wniosków dowodowych złożonych przez obrońcę w postępowaniu odwoławczym, co w konsekwencji doprowadziło do pominięcia istotnych okoliczności sprawy i dokonania błędnego ustalenia w zakresie winy i sprawstwa M. S., , czego efektem jest rażące naruszenie art. 2 § 2 k.p.k., art 4 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. przejawiające się w dokonaniu ustaleń faktycznych na podstawie przypuszczeń, domniemań i dopowiedzeń („zwykle jest jasno”) aniżeli na podstawie rzetelnych i obiektywnych dowodów ocenianych w sposób dowolny i obiektywny. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie M. S. od zarzucanego mu czynu ewentualnie o uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Rejonowej w S. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym uzasadniającym jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Na wstępie podkreślić należy, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem 5 zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu wydanemu przez sąd odwoławczy na skutek rozpoznania środka odwoławczego. Celem postępowania kasacyjnego jest bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń dotkniętych poważnymi wadami w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub innych naruszeń prawa, ale o charakterze rażącym, a jednocześnie takich, które mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Możliwość wniesienia skutecznej kasacji jest zatem istotnie ograniczona. Postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością postępowaniem, które ponawiać ma kontrolę odwoławczą. W toku tego postępowania z założenia nie dokonuje się zatem kontroli poprawności oceny poszczególnych dowodów, nie weryfikuje zasadności ustaleń faktycznych i nie bada współmierności orzeczonej kary (postanowienie SN z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt IV KK 125/14, Lex nr 1463638). Sąd Najwyższy, orzekając w trybie kasacji, nie jest władny dokonywać ponownej oceny dowodów i na podstawie własnej oceny kontrolować poprawności dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Zadaniem Sądu Najwyższego jest jedynie sprawdzenie, czy dokonując ustaleń faktycznych orzekające w obu instancjach sądy nie dopuściły się rażącego naruszenia reguł procedowania, co mogłoby mieć wpływ na ustalenia faktyczne, a w konsekwencji na treść wyroku. Innymi słowy, kontroli podlegają nie same ustalenia faktyczne, ale sposób ich dokonania (wyrok SN z dnia 6 września 1996 r., sygn. akt II KKN 63/96, OSNKW 1997/1-2/11). Przechodząc do zarzutów obrońcy skazanego M.S. sformułowanych w kasacji wskazać należy, że ich analiza prowadzi do wniosku, iż stanowią one de facto powtórzenie zarzutów apelacyjnych, które były już przedmiotem oceny dokonanej przez Sąd Okręgowy w S. , a które nie zasługują na uwzględnienie z powodu ich oczywistej bezzasadności. Analiza akt postępowania i zapadłych przed Sądem Rejonowym w S. , a następnie Sądem Okręgowym w S. wyroków musi prowadzić do wniosku, iż podstawy kasacyjne w sprawie niniejszej nie zaistniały, zaś podniesione w treści skargi zarzuty, po ich właściwym zdekodowaniu w świetle argumentów zawartych w uzasadnieniu kasacji wskazują na to, że skarżący w istocie zmierza do zakwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji i 6 zaaprobowanych przez Sąd odwoławczy w zakresie sprawstwa M. S. Zauważyć należy, że autor kasacji nawet nie próbuje powiązać poszczególnych zarzutów z kasacyjnymi zarzutami naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. lub art. 433 § 2 k.p.k. Skarżący pod pozorem rażącego naruszenia prawa procesowego kwestionuje ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd a quo, a następnie zaakceptowanych przez Sąd odwoławczy, co jest zabiegiem niedopuszczalnym, tym samym procesowo nieskutecznym. Wskazać należy, że obrońca skazanego w sporządzonej kasacji konsekwentnie prezentuje własną ocenę dowodów, czyni to jednak w oderwaniu od wniosków wypływających z całości materiału dowodowego zgormadzonego w sprawie, jak również z pominięciem zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Ustosunkowując się do podniesionych przez obrońcę skazanego w treści kasacji zarzutów naruszenia art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. wskazać należy, że Sąd odwoławczy kontrolujący, w szczególności prawidłowość orzeczenia Sądu I instancji, obowiązany jest rozważyć wszystkie zarzuty i wnioski w środku odwoławczym. Wskazać należy, że analiza uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w S. prowadzi do wniosku, że Sąd ten w sposób szczegółowy i precyzyjny odniósł się do każdego z zarzutów i wniosków apelacyjnych, ukazując przy tym tok jego rozumowania i wnioskowania, czyniąc zadość normom art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. Nie można zarzucić Sądowi odwoławczemu, że błędnie uznał za wiarygodne zeznania świadka A. A. , co do udziału skazanego w inkryminowanym zdarzeniu, a także pominięcie dowodu z zeznań świadka E. S. Należy stanąć na stanowisku, że Sąd odwoławczy wnikliwie ocenił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego. Prawidłowo poddał analizie wszystkie wnioski i zarzuty apelacyjne wskazując w uzasadnieniu, czym kierował się wydając wyrok oraz dlaczego i w jakim zakresie zarzuty i wnioski apelacji uznał za zasadne. Ponadto, jak słusznie dostrzega prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację, Sąd Okręgowy nie uzupełniał postępowania dowodowego, ani też nie dokonywał własnych, odmiennych od Sądu Rejonowego ustaleń i ocen przeprowadzonych dowodów. Jako oczywiście bezzasadny jawi się także zarzut naruszenia art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez oddalenie wniosków 7 dowodowych obrońcy skazanego złożonych w toku postępowania odwoławczego. W tym kontekście warto przypomnieć, że postanowienie o oddaleniu wniosków dowodowych zapadło na rozprawie w dniu 29 marca 2019 r. Obrońca skazanego był obecny na terminie tej rozprawy i został poinformowany o treści tego orzeczenia. W uzasadnieniu rzeczonego postanowienia Sąd odwoławczy odniósł się do kwestii podniesionych we wnioskach i wykazał, że w oparciu o wnioskowane przez obronę dowody nie da się ustalić wskazanych okoliczności, gdyż niemożliwe jest odtworzenie warunków z dnia zdarzenia, zaś wniosek o wizję lokalną połączoną z eksperymentem procesowym w sposób oczywisty zmierza do przedłużenia postępowania (k. 552, t. III). Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o bardzo rygorystycznych uwarunkowaniach formalnych co do rodzaju i konstrukcji zarzutów kasacyjnych. W żadnym razie nie jest wystarczającym do uwzględnienia kasacji oparcie się przez jej autora na prezentacji własnych ocen materiału dowodowego i własnych wniosków z tych ocen płynących, bez wykazania uchybień - i to rażących - w procedowaniu bądź rozumowaniu sądu odwoławczego, które w dodatku mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (zob. postanowienie SN z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt III KK 265/17, baza orzeczeń Supremus). W tym stanie sprawy Sąd Najwyższy uznał, że wszystkie zarzuty podniesione w kasacji obrońcy M.S. , tak ze względów formalnych, jak i merytorycznych, noszą cechy oczywistej bezzasadności, co implikowało oddalenie tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia na posiedzeniu, bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.). Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. skazany został obciążony kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.