I CZ 7/97
PostanowienieIzba Cywilna1997-03-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego kasację od postanowienia sądu pierwszej instancji w sprawie o ustalenie sposobu korzystania z nieruchomości (podział quoad usum)?Ratio decidendi
Kasacja nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego kasację od postanowienia sądu pierwszej instancji w sprawie o ustalenie sposobu korzystania z nieruchomości, ponieważ sprawy te należą do spraw dotyczących zarządu związanego ze współwłasnością lub użytkowaniem, co wyłącza dopuszczalność kasacji na podstawie art. 519¹ § 2 pkt 1 k.p.c. Ustalenie sposobu korzystania z nieruchomości (podział quoad usum) jest czynnością zwykłego zarządu, a spory z tym związane rozstrzygane są w postępowaniu nieprocesowym, do którego stosuje się art. 519¹ § 2 pkt 1 k.p.c.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w S. odrzucił kasację od postanowienia tegoż Sądu, które oddalało rewizję uczestników postępowania od postanowienia sądu pierwszej instancji. Przedmiotem postępowania było ustalenie sposobu korzystania z nieruchomości. Uczestnicy postępowania wnieśli zażalenie na postanowienie o odrzuceniu kasacji, zarzucając błąd co do przepisów prawa i niewłaściwe zakwalifikowanie sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestników postępowania na postanowienie Sądu Wojewódzkiego o odrzuceniu kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 7/97 P O S T A N O W I E N I E Dnia 6 marca 1997 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: Prezes SN - T. Ereciński (spraw.) Sędziowie: SN - G. Filcek SA - T. Domińczyk po rozpoznaniu w dniu 6 marca 1997 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. S. z udziałem L. i N. S.-S. o ustalenie sposobu korzystania na skutek zażalenia uczestników postępowania na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 22 listopada 1996 roku, sygn. akt II Ca […] postanawia: oddalić zażalenie.
2 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki w S. odrzucił kasację od postanowienia tegoż Sądu z 27.IX.1996 r. oddalającego rewizję uczestników postępowania L. i N. S.-S. od postanowienia sądu I instancji. W uzasadnieniu sąd odwoławczy wskazał, że przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie było ustalenie sposobu korzystania z nieruchomości, a kasacja w takich sprawach nie przysługuje. Skarżący zarzucił oparcie postanowienia na nieistniejącym przepisie art. 5935 kpc oraz naruszeniu art. 5191 § 2 pkt 1 przez przyjęcie, że podział nieruchomości quoad usum nie mieści się w pojęciu spraw dotyczących zarządu związanego ze współwłasnością i wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyjęcie wniesionej kasacji”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie oparte zostało na art. 3935 kpc. Powołanie przepisu art. 5935 było oczywistą omyłką drukarską. Na marginesie tylko można wskazać, że skarżący podobnie powołuje się na nieistniejący art. 519 § 2 kpc (chodzi oczywiście o art. 5191 § 2 kpc). Z art. 5191 § 2 pkt 1 kpc wynika, że kasacja nie przysługuje w sprawach dotyczących zarządu związanego ze współwłasnością lub użytkowaniem. Trudno podzielić pogląd skarżącego, że przepis ten „sformułowany jest niezwykle nieprecyzyjnie”. Kwestionowanego sformułowania używa bowiem tytuł rozdziału 3 działu III tytułu II księgi drugiej kpc. (art. 611-616). Wywieść z tego można, że zamiarem ustawodawcy było stwierdzenie, iż niedopuszczalne jest wnoszenie kasacji w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym z zakresu prawa rzeczowego w rozumieniu przepisów art. 611-616 kpc.
3 Nie ulega wątpliwości że współwłaściciel rzeczy może wystąpić, na podstawie prawa materialnego, o wyznaczenie zarządcy przez sąd: jeżeli nie można uzyskać zgody większości współwłaścicieli w istotnych sprawach dotyczących zarządu rzeczą lub jeżeli większość współwłaścicieli narusza zasady prawidłowego zarządu lub krzywdzi mniejszość. Właściciel zaś rzeczy obciążonej użytkowaniem może żądać z ważnych przyczyn od użytkownika zabezpieczenia, a po bezskutecznym upływie terminu - wyznaczenia przez sąd zarządcy, (por. art. 269 kc). Przy zastosowaniu przepisów o zarządzie rzeczą wspólnie rozstrzygać także można w postępowaniu nieprocesowym spory wynikłe między współużytkownikami wieczystymi co do zakresu korzystania każdego z nich z działki oddanej im w wieczyste użytkowanie (tak SN w uchwale III CZP 82/72, OSNCP 1973, poz. 125) W szczególności orzekanie sądu co do wykonywania zarządu przez właścicieli rzeczy może dotyczyć rozporządzeń i czynności wskazanych w art. 199 i 201-202 k.c. Ponadto należy przyjąć, że każdy ze współwłaścicieli (art. 206 k.c.), może żądać, aby współwłaściciele podjęli decyzję co do wydzielenia wszystkim lub niektórym z nich części rzeczy do tymczasowego osobnego użytku. W razie odmowy podjęcia takiej decyzji albo podjęcia decyzji krzywdzącej, Sąd na żądanie współwłaściciela może wydać w tym przedmiocie odpowiednie orzeczenie. Decyzja współwłaścicieli o sposobie takiego rozdzielnego korzystania (podział quad usum) jest z reguły czynnością zwykłego zarządu (i taką była w niniejszej sprawie) i w konsekwencji podstawą rozstrzygnięcia przez sąd żądania współwłaściciela jest przepis art. 201 k.c. Sprawy oparte na tej podstawie, należą - zgodnie z art. 616 kpc do postępowania nieprocesowego (Zob. także Orzeczenia SN: z 8.I.1980 r. III CZP 80/79, OSNCP 1980, nr 9, poz. 157 i z 25.I.1981 r. III CRN 263/80, OSPiKA 1981, nr 7-8, poz. 136). W rezultacie decyduje to o niedopuszczalności kasacji na podstawie art. 5191 § 2 pkt 1 kpc.
4 Z tych względów zażalenie na odrzucenie kasacji jako nieuzasadnione należało oddalić na podstawie art. 39318 w zw. z art. 39319, 397 § 2 i 385 kpc. aw jg
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 19/08 2008-03-14Czy skarga kasacyjna przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji w sprawie o ustalenie sposobu korzystania z nieruchomości (podział quoad usum)?
- III CZ 108/04 2004-12-01Czy postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające kasację od orzeczenia sądu wieczystoksięgowego w przedmiocie wpisu roszczenia o przeniesienie własności nieruchomości jest postanowieniem kończącym postępowanie w spra…
- IV CSK 374/16 2017-01-30Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o podział do korzystania nieruchomości w ramach zarządu rzeczą wspólną?
- IV CZ 186/04 2004-12-15Czy w sprawie o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, w której sąd drugiej instancji odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie osoby trz…
- III CKN 1226/00 2000-11-29Czy kasacja jest dopuszczalna od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o przybiciu w postępowaniu egzekucyjnym z nie…
Powołane przepisy
art. 5935 kpcart. 5191 § 2 pkt 1art. 3935 kpc.art. 5935art. 519 § 2 kpcart. 5191 § 2 kpcart. 5191 § 2 pkt 1 kpcart. 611art. 269 kcart. 199art. 206 KCart. 201 KC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy