II CSK 451/18

Sygn. akt II CSK 451/18 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku J. R. przy uczestnictwie X. R., […] o dział spadku po A. R., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lutego 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania – X. R. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt VII Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżąca opiera wniosek o przyjęcie skargi na występowaniu zagadnienia prawnego i potrzebie wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Wbrew temu wnioskowi w skardze nie sformułowano zagadnienia prawnego a uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej ograniczono jedynie do kwestii wykładni art. 172 § 1 i 2 k.c., w zakresie rozumienia dobrej wiary. Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. Przedstawiony w skardze problem dotyczy tego, czy na gruncie art. 172 § 1 i 2 k.c. zachodzi potrzeba doprecyzowania pojęcia dobrej wiary przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych sprawy. Nie jest to jednak potrzebne, gdyż pojęcie dobrej wiary zostało już w sposób dostateczny w orzecznictwie wyjaśnione. Pojęcie "dobrej wiary" posiadacza odnosić należy zatem do przekonania, że służy mu stosowne uprawnienie do władania rzeczą (w szczególności uchwala składu siedmiu sędziów SN - zasada prawna - z dnia 6 grudnia 1991 r., OSNCP 1992, Nr 4, poz. 48). Jednocześnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego dopuszczono możliwość odstąpienia od tradycyjnego poglądu, jeśli przemawiają za tym szczególne okoliczności sprawy i jest to uzasadnione przez wzgląd na zasady współżycia społecznego (por. postanowienie SN z 5 lipca 2012 r., IV CSK 606/11, nie publ.). Sąd Okręgowy w niemniejszej sprawie odwołał się właśnie do takiej wyjątkowej sytuacji , w której na skutek błędu organu administracji uczestnicy postępowania wzajemnie objęli nienależące do siebie lokale mieszkalne w posiadanie i następnie samoistnie je posiadali przez dług czas. 3 Jak przyznaje sam skarżący okoliczności sprawy są nietypowe. Wbrew jednak jego twierdzeniom nie uzasadnia to przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdyż jej podstawową funkcją jest ujednolicanie orzecznictwa i zapobieganie rozbieżnościom w orzecznictwie sądów powszechnych. Ryzyka takiego jednak w niniejszej sprawie nie ma skoro Sądy meriti, szeroko argumentując swoje stanowisko, przyjęły za zasadny prezentowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd o potrzebie szczególnej oceny dobrej wiary posiadacza na potrzeby nabycia własności przez zasiedzenie, uznając to za zgodne z zasadami współżycia społecznego. Ponadto skarżąca zapomina, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że w przypadku zasiedzenia nieruchomości dla oceny dobrej lub z złej wiary kluczowa jest chwila wejścia w posiadanie (por. m.in. postanowienie SN z 14 października 2015 r., V CSK 5/15, OSNC 2016, nr 9, poz. 109), a to Sądy meriti nie miały żadnej wątpliwości co do kwestii dobrej wiary, gdyż dopiero po miesiącu od objęcia nieruchomości w posiadanie uczestnicy dowiedzieli się o omyłce co do numerów lokali. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). jw