II CZ 108/06

PostanowienieIzba Cywilna2006-12-13

Skład orzekający: Iwona Koper, Gerard Bieniek, Barbara Myszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma procesowego osobie niebędącej profesjonalnym pełnomocnikiem, ale zamieszkującej w budynku, w którym znajduje się kancelaria pełnomocnika, jest skuteczne, jeśli osoba ta nie była upoważniona do odbioru korespondencji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli domniemanie skuteczności doręczenia pisma procesowego osobie zamieszkującej w budynku kancelarii pełnomocnika (na podstawie art. 138 § 2 k.p.c.) jest podważane przez pełnomocnika dowodami, sąd ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy przesłanki zastosowania tego przepisu zostały spełnione. Samo ustalenie sądu o skuteczności doręczenia, oparte wyłącznie na adnotacji doręczyciela, nie jest wystarczające w obliczu przedstawionych dowodów.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia jako złożony po terminie. Doręczenie odpisu postanowienia pełnomocnikowi wnioskodawcy ustanowionemu z urzędu nastąpiło poprzez pozostawienie go osobie S.P. w budynku kancelarii. Pełnomocnik zaprzeczył, aby S.P. był upoważniony do odbioru korespondencji, przedstawiając dowody. Sąd Okręgowy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i odrzucił wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 108/06 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Iwona Koper (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka w sprawie z wniosku B.Z. przy uczestnictwie P.Z. o wpis prawa własności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 grudnia 2006 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 11 lipca 2006 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w P. odrzucił wniosek złożony przez wnioskodawcę o sporządzenie uzasadnienia postanowienia wydanego przez ten Sąd w dniu 26.05.2006 r., albowiem został on złożony po upływie ustawowego terminu. W zażaleniu wnioskodawca domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy merytoryczne postanowienie w sprawie podjął w dniu 26.05.2006 r. na posiedzeniu niejawnym. Odpis tego postanowienia, w którym oddalono apelację wnioskodawcy, zarządzono doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawcy ustanowionemu z urzędu na wskazany przez niego adres do doręczeń. Na potwierdzeniu odbioru figuruje adnotacja, że przesyłkę doręczono osobie uprawnionej do odbioru, tj. S.P. z uwagą doręczyciela „znany osobiście”. Sąd Okręgowy uznał, że to doręczenie dokonane w dniu 21.06.2006 r. jest prawidłowe, a więc ustawowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia upłynął 28.06.2006 r. Skoro więc wniosek o sporządzenie uzasadnienia pełnomocnik wnioskodawcy wniósł 3.07.2006 r., to jest on spóźniony i podlega odrzuceniu. Pełnomocnik ten przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia złożył pismo procesowe w dniu 10.07.2006 r., w którym zaprzeczył, aby S.P. w dniu odbioru przesyłki sądowej był upoważniony do odbioru korespondencji, przedstawiając na tę okoliczność dowody. Sąd nie podjął jednak żadnego postępowania wyjaśniającego i w następnym dniu, tj. 11.07.2006 r. wydał postanowienie o odrzuceniu wniosku. W związku z tym należy zauważyć, że Sąd Okręgowy skierował przesyłkę sądową do ustanowionego z urzędu pełnomocnika zgodnie z art. 133 § 3 k.p.c. W żadnym wypadku przepisu tego nie naruszył. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15.09.2004 r. III CZ 64/04 (OSNC 2005, nr 7-8, poz. 142) stwierdził, że ustanowienia pełnomocnika procesowego bądź osoby upoważnionej do odbioru pism, czyni te osoby adresatami pism, co jednak nie wyklucza możliwości doręczenia im pism w sposób przewidziany w art. 138 § 1 k.p.c. 3 Podzielając ten pogląd przyjąć należy, iż ustanowienie pełnomocnika procesowego nie stoi na przeszkodzie doręczeniu mu pisma w sposób przewidziany w art. 138 § 2 k.p.c., o ile doręczający nie zastanie adresata w miejscu pracy. Z treści zażalenia wynika, że S.P. zamieszkiwał w budynku, w którym znajdowała się kancelaria pełnomocnika, jednakże ustalenie Sądu Okręgowego, iż osoba ta była upoważniona do odbioru pism sądowych opiera się wyłącznie na adnotacji doręczyciela zamieszczonej na potwierdzeniu odbioru. Jeśli więc to domniemanie podważał pełnomocnik, przedstawiając stosowne dowody, to obowiązkiem Sądu było przeprowadzić odpowiednie wyjaśnienia odnośnie spełnienia przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.c. Z tego względu, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39815 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 133 § 3 KPCart. 138 § 1 KPCart. 138 § 2 KPCart. 3941 § 3art. 39815 KPC§ 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy