V CZ 49/14
PostanowienieIzba Cywilna2014-07-23
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Zbigniew Kwaśniewski, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy od postanowienia sądu drugiej instancji uchylającego postanowienie wstępne w sprawie o zniesienie współwłasności przysługuje skarga kasacyjna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że od postanowienia sądu drugiej instancji uchylającego postanowienie wstępne w sprawie o zniesienie współwłasności nie przysługuje skarga kasacyjna. Postanowienie takie nie kończy postępowania w sprawie, nie jest postanowieniem co do istoty sprawy, ani nie rozstrzyga sporu przewidzianego w art. 618 § 1 k.p.c., w związku z czym nie mieści się w katalogu postanowień podlegających zaskarżeniu kasacyjnie na podstawie art. 5191 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy uchylił postanowienie wstępne w sprawie o zniesienie współwłasności. Wnioskodawczyni i uczestniczka postępowania złożyły skargę kasacyjną, którą Sąd Okręgowy odrzucił, uznając ją za niedopuszczalną. Następnie złożyły zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni i uczestniczki postępowania, pozostawiając do rozstrzygnięcia w orzeczeniu końcowym koszty postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 49/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku B. D. przy uczestnictwie H. B., Gminy C. i Skarbu Państwa - Starosty C. o zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lipca 2014 r., zażalenia wnioskodawczyni i uczestniczki postępowania H. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 1 kwietnia 2014 r., oddala zażalenie, pozostawiając do rozstrzygnięcia w orzeczeniu końcowym koszty postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE
2 Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r. zmienił wydane przez Sąd Rejonowy w C. w dniu 21 listopada 2011 r. postanowienie wstępne w sprawie z wniosku B. D. z udziałem H. B., Gminy C., Skarbu Państwa – Starosty C. o zniesienie współwłasności. Zmiana postanowienia nastąpiła „poprzez jego uchylenie”. Postanowienie Sądu Okręgowego zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez wnioskodawczynię i uczestniczkę postępowania H. B. Skargę tę Sąd Okręgowy w B. odrzucił postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2014 r. uznając, że od postanowienia zmieniającego postanowienie wstępne „poprzez jego uchylenie” nie przysługuje ani zażalenie do Sądu Najwyższego ani skarga kasacyjna. Postanowienie to nie kończy bowiem postępowania w sprawie, nie jest postanowieniem co do istoty sprawy, ani postanowieniem o odrzuceniu wniosku czy umorzeniu postępowania. Nie mieści się zatem w katalogu postanowień wymienionych w art. 5191 § 1 – 3 k.p.c., co oznacza niedopuszczalność skargi kasacyjnej. B. D. oraz H. B. zaskarżyły powyższe postanowienie zażaleniem, wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciły naruszenie art. 5191 § 1 k.p.c. poprzez nieuzasadnione uznanie, iż postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 29 listopada 2013 r. nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie co do istoty oraz naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez nieuzasadnione uznanie dopuszczalności skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, od postanowienia wstępnego wydanego w sprawie o zniesienie współwłasności, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie sporu przewidzianego w art. 618 § 1 k.p.c. (tj. sporu o prawo żądania zniesienia współwłasności lub o prawo własności) przysługuje skarga kasacyjna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej sto pięćdziesiąt tysięcy złotych (zob. m. in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2013 r., V CZ 62/12, niepubl.; z dnia 26 sierpnia 2010 r., II CSK 229/10,
3 niepubl.; z dnia 26 kwietnia 2001 r., II CZ 13/01, OSNC 2001, nr 12, poz. 181, Biuletyn SN 2001, nr 7, s. 10). Postanowienie takie należy uznać za rozstrzygające spór, tj. za postanowienie co do istoty sprawy, wówczas, gdy przesądza pewne zasady w prowadzonym postępowaniu nieprocesowym. Postanowienie Sądu drugiej instancji uchylające postanowienie wstępne (określone przez ten Sąd jako zmieniające poprzez uchylenie) takiego charakteru nie ma, nie przesądza bowiem ostatecznie zasad w prowadzonym postępowaniu nieprocesowym i nie rozstrzyga sporu określonego w art. 618 § 1 k.p.c. Zasadnie zatem Sąd Okręgowy uznał, że takie postanowienie nie podlegało zaskarżeniu skargą kasacyjną na podstawie art. 5191 § 1 k.p.c. i wniesioną skargę kasacyjną trafnie odrzucił jako niedopuszczalną (art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Zażalenie zatem jako bezzasadne podlega uchyleniu na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c. Koszty postępowania zażaleniowego zostaną rozliczone w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 72/16 2016-11-17Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego skargę kasacyjną jako niedopuszczalną w sprawie o zniesienie współwłasności?
- I CSK 3646/23 2024-03-04Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji uchylającego postanowienie sądu pierwszej instancji w sprawie o zniesienie współwłasności?
- II CSK 385/09 2009-11-20Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o zniesienie współwłasności, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż próg określony w przepisach kodeksu postępowania cywilneg…
- V CZ 72/12 2013-01-24Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego zażalenie na postanowienie odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie o zniesienie współwłasności, jeśli postanowie…
- IV CSK 667/18 2019-09-11Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, dotycząca rozliczenia nakładów, jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł?
Powołane przepisy
art. 5191 § 1art. 5191 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 13 § 2 KPCart. 618 § 1 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy