V CZ 96/07

PostanowienieIzba Cywilna2007-11-09

Skład orzekający: Barbara Myszka, Lech Walentynowicz, Michał Kłos

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie wszczętej pod rządem ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, po wejściu w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i jej nowelizacji ustawą z dnia 14 grudnia 2006 r., należy stosować przepisy dotychczasowe o kosztach sądowych, w tym art. 14 ust. 2 u.k.s.c.-2005, pomimo jego uchylenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sprawie wszczętej przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, stosuje się przepisy dotychczasowe. Po wejściu w życie ustawy nowelizującej z dnia 14 grudnia 2006 r., przepis intertemporalny (art. 2 tej ustawy) stanowił, że do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe, które w tym kontekście oznaczały przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 10 marca 2007 r. Obejmowało to również art. 14 ust. 2 u.k.s.c.-2005, który nakładał obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej od apelacji przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych, a który został uchylony dopiero z dniem 10 marca 2007 r.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powodów od wyroku Sądu Okręgowego, ponieważ pełnomocnik powodów, mimo zwolnienia od kosztów sądowych, nie uiścił opłaty podstawowej od apelacji. Powodowie zarzucili Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych i ustawy nowelizującej. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 96/07 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Lech Walentynowicz SSA Michał Kłos w sprawie z powództwa B. Z. i Z. Z. przeciwko A. K. o ustalenie nieważności czynności prawnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2007 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 czerwca 2007 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powodów od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 marca 2007 r., stwierdzając, że postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2006 r. powodowie zostali zwolnieni od kosztów sądowych, że, zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. – dalej: „u.k.s.c.-2005”), obowiązani byli uiścić od apelacji opłatę podstawową, która jest opłatą w wysokości stałej w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c., oraz że pełnomocnik powodów będący adwokatem – wnosząc apelację – opłaty tej nie uiścił. Przepis art. 14 ust. 2 u.k.s.c.-2005 został wprawdzie uchylony przez ustawę nowelizującą z dnia 14 grudnia 2006 r. (Dz.U. z 2007 r. Nr 21, poz. 123), jednak do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy miały zastosowanie przepisy dotychczasowe. Z tych względów Sąd Apelacyjny na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji. W zażaleniu na to postanowienie powodowie zarzucili Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów: art. 149 ust. 1 u.k.s.c.-2005 przez niezastosowanie i art. 2 ustawy nowelizującej z dnia 14 grudnia 2006 r. przez błędną wykładnię. W konkluzji wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Żalący nie mają racji przyjmując, że z zestawienia art. 149 ust. 1 u.k.s.c.-2005 z art. 2 ustawy nowelizującej z dnia 14 grudnia 2006 r. wynika, że w sprawie wszczętej pod rządem ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm.), należy stosować wyłącznie art. 149 ust. 1 u.k.s.c.-2005, a art. 2 powołanej ustawy nowelizującej tylko w sprawach wszczętych po dniu jej wejścia w życie, tj. po dniu 10 marca 2007 r. Niniejsza sprawa została wszczęta w listopadzie 2005 r., tj. w czasie obowiązywania ustawy o kosztach sądowych z dnia 13 czerwca 1967 r. Z dniem 3 2 marca 2006 r. weszła w życie nowa ustawa o kosztach sądowych z dnia 28 lipca 2005 r. Zgodnie z art. 149 ust. 1 tej ustawy, w niniejszej sprawie, jako wszczętej przed dniem 2 marca 2006 r., należało stosować, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 24 stycznia 2007 r., III CZP 124/06, zakończenie postępowania w danej instancji – w rozumieniu art. 149 ust. 1 u.k.s.c.-2005 – następuje z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w tej instancji (zob. OSNC 2007, nr 6, poz. 91). W niniejszej sprawie orzeczenie takie zapadło w dniu 14 marca 2007 r., wobec czego po tej dacie miały już w niej zastosowanie przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 r. Ze względu na to, że ustawa ta została z dniem 10 marca 2007 r. znowelizowana ustawą z dnia 14 grudnia 2006 r., należało uwzględnić zawarty w ustawie nowelizującej przepis intertemporalny. Był nim art. 2, który stanowił, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisami dotychczasowymi – w rozumieniu powołanego art. 2 – były natomiast przepisy o kosztach sądowych zawarte w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r., z tym że w brzmieniu obowiązującym przed dniem 10 marca 2007 r. Należał do nich również art. 14 ust. 2 u.k.s.c.-2005, stanowiący, że opłatę podstawową pobiera się także od podlegających opłacie pism, o których mowa w art. 3 ust. 2, wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych przez sąd. Przepis ten został bowiem uchylony dopiero przez art. 1 pkt 1 ustawy nowelizującej z dnia 14 grudnia 2006 r., która weszła w życie z dniem 10 marca 2007 r. Wnosząc apelację w niniejszej sprawie, pełnomocnik żalących obowiązany był zatem, stosownie do art. 14 ust. 2 u.k.s.c.-2005 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 10 marca 2007 r., uiścić opłatę podstawową. Skoro tego nie uczynił, Sąd Apelacyjny trafnie zastosował rygor przewidziany w art. 1302 § 3 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji. jz

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 14 ust. 2art. 1302 § 3 KPCart. 149 ust. 1art. 2art. 3 ust. 2art. 1 pkt 1art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy