II UK 448/13

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-01-29

Skład orzekający: Beata Gudowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa o pracę zawarta przez wspólnika spółki cywilnej, która zastąpiła jego status właścicielski, może zostać uznana za pozorną i nieważną, jeśli organy rentowe i sądy kwestionują jej rzeczywiste wykonanie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że ocena ważności umowy o pracę ze względu na stwierdzenie pozorności oświadczeń woli jej stron odnosi się do ustaleń faktycznych, które nie podlegają kontroli kasacyjnej. Skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi, a podniesione przez nią argumenty dotyczące ingerencji w swobodę działalności gospodarczej i dyskryminacji nie miały znaczenia jurydycznego w kontekście kontroli kasacyjnej.
Stan faktyczny
Kobieta, wspólniczka spółki cywilnej, zawarła umowę o pracę w tej spółce, zastępując swój status właścicielski. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał tę umowę za pozorną i nieważną, odmawiając objęcia jej ubezpieczeniami społecznymi. Sądy obu instancji oddaliły odwołanie kobiety, podzielając stanowisko ZUS. Kobieta wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez uznanie umowy za pozorną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 448/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku K. C. oraz "E." S.C. w G. […] przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o ubezpieczenie społeczne, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 stycznia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni K. C. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w […] oddalił apelację K. C. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 5 kwietnia 2012 r., oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w G. z dnia 19 sierpnia 2011 r., stwierdzającej, że nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu z tytułu zawarcia w dniu 3 stycznia 2011 r. umowy o pracę w E. s.c. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku specjalisty ds. marketingowo-handlowych z wynagrodzeniem w kwocie 6.900 zł oraz premią uznaniową. Sąd uznał tę umowę za pozorną i z tego powodu nieważną (art. 83 k.c.). Nie dając wiary dowodom mającym wykazać, że zastąpienie statusu ubezpieczonej właścicielskiego w spółce, której była wspólniczką od dnia 1 stycznia 2 2008 r., wiązało się z koniecznością zmniejszenia zakresu jej obowiązków ze względu na ciążę i spodziewany poród. Skarga kasacyjna ubezpieczonej, obejmująca wyrok Sądu drugiej instancji w całości, zawierała wniosek o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uchylenie wyroków sądów obydwu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G.. Została oparta na podstawie naruszenia przepisów materialnego art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) przez przyjęcie pozorności umowy o pracę i niewywieranie przez nią żadnego skutku w sferze ubezpieczeń społecznych. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych polegających na wyznaczeniu granic ingerencji organu rentowego i sądów powszechnych w suwerenne decyzje przedsiębiorców korzystających z wolności wynikających z Konstytucji i ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.) oraz z art. 3531 k.c., statuującego zasadę swobody umów, a także na potrzebę stwierdzenia, „czy kwestionowanie możliwości podwyższania wynagrodzenia kobietom w ciąży nie jest egzemplifikacją zakazanych praktyk dyskryminacyjnych”. Przyczyną wniesienia skargi było również wskazanie, że jest ona oczywiście uzasadniona ze względu na zbyt swobodną ocenę zebranych w sprawie dowodów i oparcie się Sądów na starszym orzecznictwie Sądu Najwyższego bez uwzględnienia argumentów wynikających z uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2010 r. (II UZP 1/10, OSNP 2010 nr 21-22, poz. 267). Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub 3 wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na jednoczesne występowanie w sprawie wskazanych zagadnień, określonych jako istotne zagadnienia prawne, oraz ze względu na oczywistą zasadność skargi. Przyczyną wniesienia skargi skarżąca uczyniła zagadnienia, które nie mają znaczenia jurydycznego, a odnoszą się wyłącznie do oceny stanu faktycznego sprawy, który – jak wynika z art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c. – nie stanowi przedmiotu kontroli kasacyjnej. Ocena ważności umowy o pracę ze względu na stwierdzenie pozorności oświadczeń woli jej stron odnosi się do ustaleń faktycznych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1999 r., II UKN 7/99, OSNAPiUS 2000 nr 23, poz. 865), zatem wnioskowi o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania towarzyszą niedopuszczalne argumenty. Nie bez znaczenia jest także to, że skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeżeli o występowaniu tej przesłanki miałoby świadczyć naruszenie przepisów prawa, których wykładnia nasuwa wątpliwości wymagające wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy w ramach sformułowanego w tej sprawie zagadnienia prawnego. Uwzględniając to, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 83 KCart. 6 ust. 1art. 8 ust. 1art. 3531 KCart. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy