II KZ 24/22
PostanowienieIzba Karna2022-08-18
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem o oddaleniu wniosku strony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu potwierdził utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą wznowienie postępowania jest niedopuszczalne, jeśli dotyczy ono postępowania o wznowienie, które zostało już zakończone prawomocnym orzeczeniem oddalającym wniosek strony lub stwierdzającym brak podstaw do wznowienia z urzędu. Dotyczy to zarówno wniosków strony, jak i postępowań wszczynanych z urzędu, a także podstaw wznowieniowych określonych w art. 540 § 1 k.p.k. (propter falsa i propter nova).Stan faktyczny
Skazany M. B. złożył wniosek o wznowienie postępowania, które zostało zakończone postanowieniem Sądu Apelacyjnego o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia tego wniosku jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. Skazany złożył zażalenie, w którym podtrzymywał swoje twierdzenia o popełnieniu przestępstw w związku z postępowaniem i domagał się wznowienia postępowania. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KZ 24/22 POSTANOWIENIE Dnia 18 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie M. B. skazanego z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 sierpnia 2022 r., zażalenia skazanego na zarządzenie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt II KO 46/22, w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II AKo […], o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia 16 października 2021 r. w sprawie V Ka […], zmieniającym wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 2 lutego 2018 r. w sprawie IX K […], na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 46/22, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku M. B. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II AKo […], o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia 16 października 2021 r. w sprawie V Ka
2 […], zmieniającym wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 2 lutego 2018 r., w sprawie IX K […], jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. Na wyżej wymienioną decyzję procesową zażalenie w terminie złożył skazany M. B., zaskarżając je w całości. W treści środka odwoławczego uzasadniając swoje stanowisko skarżący ponownie wskazał, że w sprawie II AKo […] Sądu Apelacyjnego w […] miało dojść do popełnienia przestępstw, polegających na tworzeniu fałszywych dowodów, nadużyciu uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych oraz poświadczenia nieprawdy w dokumentach mających znaczenie prawne. Jednocześnie w ocenie skarżącego doszło do wydania przez Sąd Apelacyjny w […] decyzji niezgodnej z prawem oraz wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody nieznane wcześniej temu sądowi, wobec czego ponowił wniosek o wznowienie postepowania IX […] Sądu Rejowego w L.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Jak trafnie zauważył Sąd Najwyższy w treści zaskarżonego zarządzenia, wznowienie postępowania jest dopuszczalne w tych sprawach, które zostały zakończone prawomocnym orzeczeniem, rozstrzygającym o przedmiocie procesu (odpowiedzialność karna oskarżonego, odpowiedzialność odszkodowawcza Skarbu Państwa za niesłuszne skazanie, ukaranie, tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie oraz odszkodowanie i zadośćuczynienie na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego) albo o dopuszczalności orzekania w tej kwestii. Stąd też nie jest możliwe wznowienie samego postępowania o wznowienie, zakończonego uprzednio prawomocnym orzeczeniem sądu o oddaleniu wniosku strony lub o braku podstaw do wznowienia z urzędu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV KO 12/18). Wprawdzie, jak także słusznie zwrócił na to uwagę Sąd Najwyższy, były w tym przedmiocie wyrażane zarówno w piśmiennictwie (D. Szumiło – Kulczycka, Prawne warunki dopuszczalności postępowania sądowego, w: Środki zaskarżenia w procesie karnym, Księga pamiątkowa ku czci prof. Zbigniewa Dody, red. A. Gaberle, S. Waltoś, Warszawa 2000, s. 224), jak i judykaturze (zob. postanowienie
3 z dnia 18 marca 2010 r., III KO 96/09) poglądy odmienne co do możliwości wznowienia takiego postępowania z urzędu, lecz obecnie utrwaliła się już jednolita linia orzecznicza, zgodnie z którą nie jest możliwe wznowienie, zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu, samego postępowania o wznowienie, zakończonego uprzednio prawomocnym orzeczeniem sądu o oddaleniu wniosku strony lub o braku podstaw do wznowienia ex officio (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 maja 2010 r., V KO 47/10, OSNKW 2010, z. 8, poz. 73; z dnia 9 lipca 2013 r., II KO 17/13; z dnia 7 lipca 2016 r., V KO 49/16 oraz powołane już wyżej postanowienie z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV KO 12/18). Ten pogląd prawny Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie w pełni akceptuje, w szczególności w odniesieniu do podstaw wznowieniowych określonych w art. 540 § 1 k.p.k., a więc propter falsa i propter nova. Co więcej, wniesiony przez skazanego środek odwoławczy nie zawiera jakiejkolwiek argumentacji, która stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w zaskarżonym zarządzeniu by podważała. Autor zażalenia skupił się bowiem na podniesieniu po raz kolejny swoich twierdzeń co do dopuszczenia się w związku z postepowaniem przestępstwa ignorując, że taka podstawa wznowienia postępowania może zostać poddana merytorycznej ocenie wyłącznie wówczas, gdy samo postępowanie o wznowienie postępowania jest prawnie dopuszczalne, a w tym wypadku, jak to wskazano wyżej, tak nie jest. Wobec powyższego, przyjąć trzeba, że w pełni zasadnie odmówiono M. B. przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II AKo […], o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia 16 października 2021 r. w sprawie V Ka […], zmieniającym wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 2 lutego 2018 r. w sprawie IX K […]. Poglądu Sądu Najwyższego zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak to już zauważono, argumentacja podniesiona w zażaleniu w najmniejszym stopniu nie podważyła. Kierując się zatem przedstawionymi względami Sąd Najwyższy zaskarżone zarządzenie utrzymał w mocy. [as]
4
Powiązane orzeczenia
- II KO 46/22 2022-06-23Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania?
- V KO 23/14 2014-08-13Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania?
- II KO 192/25 2026-01-22Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o oddaleniu wniosku o wznowienie?
- II KO 151/25 2025-11-06Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym postanowieniem o oddaleniu wniosku o wznowienie?
- III KO 95/14 2015-01-22Czy możliwe jest wznowienie postępowania wznowieniowego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem o oddaleniu wniosku o wznowienie?
Powołane przepisy
art. 59 ust. 1art. 437 § 1 KPKart. 540 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy