III UZ 1/07
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2007-02-21
Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nowe twierdzenia ubezpieczonego o pogorszeniu się stanu zdrowia, zgłoszone po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, mogą stanowić podstawę apelacji w sprawie o świadczenia z ubezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Nowe twierdzenia ubezpieczonego o pogorszeniu się stanu zdrowia, które pojawiły się po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji i nie zostały rozpoznane przez organ rentowy, należy traktować jako nowe okoliczności sprawy i nierozpoznane dotychczas żądanie przyznania świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Takie nowe fakty nie mogą być przedmiotem osądu apelacyjnego, a sąd ubezpieczeń społecznych mógłby je zakwalifikować jako wymagające przekazania do rozpoznania organowi rentowemu w trybie art. 47710 § 2 k.p.c.Stan faktyczny
Ubezpieczony odwołał się od decyzji ZUS dotyczącej wysokości renty. Sąd Okręgowy wydał wyrok częściowo uwzględniający odwołanie. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację ubezpieczonego, uznając ją za niespełniającą wymogów formalnych, w tym brak uzasadnienia zarzutów, ponieważ opierała się ona na nowych twierdzeniach o pogorszeniu stanu zdrowia po wydaniu wyroku sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 21 lutego 2007 r. III UZ 1/07 Nowe twierdzenia ubezpieczonego o pogorszeniu się stanu jego zdrowia po wydaniu wyroku, które zostały zgłoszone w toku postępowania apelacyj-nego, należy traktować jako nowe okoliczności sprawy i nierozpoznane dotych-czas przez organ rentowy żądanie przyznania świadczenia z ubezpieczenia społecznego (art. 47710 § 2 k.p.c.). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Herbert Szurgacz. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2007 r. sprawy z odwołania Aleksandra J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecz-nych-Oddziału w L. o wysokość renty, na skutek zażalenia ubezpieczonego na po-stanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 28 listopada 2006 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 28 listopada 2006 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie w punkcie I odrzucił apelację wnioskodawcy Aleksandra J. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 18 stycznia 2006 r., wydanego w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w L. o wysokość renty, natomiast w punkcie II odmówił adwokatowi Joannie D.-K. przy-znania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że sporządzona przez adwokata apelacja nie spełnia wymagań określonych w art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c., ponieważ nie zawiera zwięzłego przedstawienia zarzutów apelacji ani ich uzasadnienia, sprowadzając się głównie do zgłoszenia wniosku o przeprowa-dzenie postępowania dowodowego z opinii biegłych sądowych lekarzy w związku z pogorszeniem się stanu zdrowia wnioskodawcy w okresie, jaki upłynął od ostatniego
2 badania. Ponadto w apelacji nieprawidłowo został określony zakres zaskarżenia. Pełnomocnik wskazał, że zaskarża wyrok w punkcie I, uwzględniającym częściowo odwołanie wnioskodawcy przez zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na stałe, zamiast renty okresowej, natomiast odwołanie w części dotyczącej odmowy przyznania renty z tytułu całkowi-tej niezdolności do pracy zostało rozstrzygnięte w punkcie III wyroku, oddalającym odwołanie w pozostałej części. Zgodnie z treścią art. 3701 k.p.c. apelacja sporządzo-na przez profesjonalnego pełnomocnika, niespełniająca wymagań szczególnych określonych w pkt 1-3 i pkt 5 art. 368 § 1 k.p.c., podlega odrzuceniu bez wzywania do usunięcia tych braków i tak też Sąd orzekł w punkcie I zaskarżonego postanowie-nia. Ponadto z uwagi na to, że sporządzenie apelacji ze wskazanymi wyżej uchybie-niami nie jest „udzieleniem pomocy prawnej" w rozumieniu § 19 rozporządzenia Mi-nistra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwo-kackie oraz opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 154, poz. 1013 ze zm.), za którą koszty ponosi Skarb Państwa, Sąd Apelacyjny w punkcie II tego postano-wienia oddalił wniosek o przyznanie kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielo-nej z urzędu. W zażaleniu pełnomocnik wnioskodawcy domagała się uchylenia zaskarżone-go postanowienia w całości, zarzucając mu naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 368 § 1 k.p.c., przez jego błędną interpretację, polegającą na myl-nym przyjęciu, iż apelacja musi zawierać zarzuty wobec wyroku Sądu pierwszej in-stancji, nawet w przypadku, kiedy oparta jest ona wyłącznie na nowych faktach i do-wodach. Zdaniem wnoszącej zażalenie, brak jest przepisu, który zabraniałby oparcia apelacji wyłącznie na nowych faktach i dowodach, które pojawiły się po wydaniu wy-roku przez Sąd pierwszej instancji. Za możliwością taką przemawiają względy eko-nomiki procesowej, ponieważ obywatel zamiast zakładać kolejną sprawę w sądzie, może skorzystać z toku instancji i zakończyć sprawę w jednym postępowaniu. „Brak zarzutów apelacji nie wynika w niniejszym przypadku z nieznajomości przepisów, na-tomiast pełnomocnik uznał, że brak jest zarzutów, które można zasadnie postawić”. Występując w sprawie z urzędu, zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, który sygnali-zował dalsze pogorszenie się stanu zdrowia i zażądał sporządzenia apelacji w tym zakresie, pełnomocnik zmuszony był oprzeć apelację wyłącznie na nowym fakcie, którym w rozpoznawanej jest dalsze pogorszenie się stanu zdrowia wnioskodawcy.
3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione już dlatego, że w przypadku odwołania od de-cyzji wydanej w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiotem orzekania jest stan sprawy, w tym jej stan faktyczny, istniejący w dacie zgłoszenia wniosku lub wydania decyzji (art. 4779 k.p.c.). Skoro przedmiotem osądu sądu ubezpieczeń spo-łecznych jest tylko stan rzeczy rozpoznany przez organ rentowy w wydanej decyzji, to apelacja od wyroku Sądu pierwszej instancji weryfikującego wydaną decyzję nie może opierać się „na nowym fakcie, który pojawił się po wyroku w pierwszej instancji, tj. na fakcie dalszego pogorszenia się stanu zdrowia wnioskodawcy, co wymagało kolejnej opinii biegłych”. Oznacza to, że zarzuty apelacji oparte wyłącznie na nowych twierdzeniach o pogorszeniu się stanu zdrowia wnioskodawcy, co zostało ujawnione już po wydaniu decyzji rentowej, która nie była oparta na twierdzeniach o pogorsze-niu stanu zdrowia w stopniu wcześniej nieznanym, a przez to nierozpoznanym przez organ rentowy, nie mogą być przedmiotem osądu apelacyjnego. Tego rodzaju nowo-ści faktyczne, tj. nowe twierdzenia ubezpieczonego o pogorszeniu się stanu jego zdrowia po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, które zostały zgłoszone w toku postępowania apelacyjnego, należy traktować jako nowe okoliczności sprawy i dotychczas nierozpoznane przez organ rentowy żądanie przyznania świadczeń z ubezpieczenia społecznego, które sąd ubezpieczeń społecznych mógł zakwalifiko-wać jako wymagające przekazania do rozpoznania organowi rentowemu w trybie art. 47710 § 2 k.p.c., tyle że takich zarzutów autorka apelacji i zażalenia nie postawiła. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39815 k.p.c. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UZ 43/11 2011-12-15Czy apelacja zgłaszająca nowe żądanie, które nie było przedmiotem zaskarżonej decyzji ani postępowania przed sądem pierwszej instancji, jest dopuszczalna?
- II UZ 60/16 2016-12-08Czy apelacja ubezpieczonego, wniesiona od wyroku sądu pierwszej instancji, który częściowo zmienił decyzję organu rentowego na jego korzyść, ale nie uwzględnił wszystkich jego żądań, jest niedopuszczalna jako wniesiona o…
- I UK 385/07 2008-05-16Czy w postępowaniu apelacyjnym w sprawie o świadczenie z ubezpieczenia społecznego, do którego prawo uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy, ubezpieczony może zgłaszać nowe fakty i dowody dotyczące stanu…
- II UK 172/16 2017-04-19Czy sąd odwoławczy może oddalić apelację, jeśli sąd pierwszej instancji nie rozpoznał merytorycznie wszystkich odwołań połączonych do wspólnego rozpoznania?
- I UK 316/06 2007-04-05Czy przepis art. 477¹⁴ § 4 k.p.c. ma zastosowanie w postępowaniu apelacyjnym, gdy nowe okoliczności dotyczące stwierdzenia niezdolności do pracy powstały po wyroku sądu pierwszej instancji?
Powołane przepisy
art. 47710 § 2 KPCart. 368 § 1 pkt 2art. 3701 KPCart. 368 § 1 KPCart. 4779 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39815 KPC§ 2§ 1 pkt 2§ 1§ 19§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy