FSK 1081/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zając, Sędziowie NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Artur Mudrecki (spr.), Protokolant Karol Olton, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej Jerzego M. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 28 października 2003 r., sygn. akt SA/Bd 1808/03 w sprawie ze skargi Jerzego M. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 3 kwietnia 2003 r., (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 28 października 2003 r. SA/Bd 1808/03 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy oddalił skargę Jerzego M. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 3 kwietnia 2003 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 28 listopada 2001 r., które wpłynęło na ręce Dyrektora Izby Skarbowej w B. w dniu 30 listopada 2001 r. Jerzy M. złożył skargę. W związku z toczącym się postępowaniem podatkowym Dyrektor Izby Skarbowej w B. na podstawie art. 236 w związku z art. 234 pkt 1 i art. 240 Kpa przekazał sprawę Urzędowi Skarbowemu w W. Wnioskami z dnia 30 maja 2001 r., 18 czerwca 2001 r. i 27 czerwca 2001 r. Jerzy M. domagał się wydania uwiarygodnionych odpisów dokumentów sprawy podatnika. W dniu 5 lutego 200 r. podatnik złożył on zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia 8 marca 2002 r. Izba Skarbowa w B. nie uwzględniła zażalenia Jerzego M. W dniu 18 marca 2002 r. Jerzy M. złożył skargę na bezczynność organu. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2002 r. I SA/Gd 586/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku uchylił postanowienie Izby Skarbowej w B. z dnia 8 marca 2002 r. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że błędnie oceniono żądanie strony i organ podatkowy powinien ustosunkować się do wniosku strony w przedmiocie wydania kopii akt. Decyzją z dnia 3 kwietnia 2003 r. Izba Skarbowa w B. umorzyła postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. Jako podstawę rozstrzygnięcia podano art. 233 par. 1 pkt 3 w związku z art. 208 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że wskutek zakończenia postępowań przed organem I instancji wniosek strony o wydanie odpisu akt stał się bezprzedmiotowy i na tym etapie postępowania nie jest możliwe wydanie akt sprawy i rozstrzygnięcie sprawy merytorycznie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony zarzucił powyższej decyzji naruszenie art. 233 par. 1 pkt 3 w związku z art. 208 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Ponadto zarzucono naruszenie art. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oraz naruszenie szeregu zasad ogólnych postępowania podatkowego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w B. wniosła o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 28 października 2003 r. SA/Bd 1808/03 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy oddalił skargę strony. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono, że organ podatkowy nie złamał przepisów prawa. Uchylenie postanowienia Izby Skarbowej w B. z dnia 8 marca 2002 r. nastąpiło z przyczyn proceduralnych i dotyczyło kwestii incydentalnych. Postępowanie podatkowe, w trakcie którego skarżący złożył wniosek o wydanie odpisu akt w dacie podejmowania decyzji było już zakończone. Zatem nie można było rozpoznać żądania strony i wydać merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii. Poza tym zarzuty formułowane przez stronę dotyczące postępowania w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług było przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej i wyrokiem z dnia 5 czerwca 2003 r. SA/Bd 387/03 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy oddalił skargę strony. Działając na podstawie art. 173 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ oraz w trybie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ skarżący wniósł skargę kasacyjną. W skardze kasacyjnej Jerzy M. zarzucił ww. wyrokowi naruszenie art. 21 i art. 27 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ poprzez uznanie za zgodne z prawem działanie organów podatkowych, które spowodowało naruszenie art. 233 par. 1 pkt 3 w związku z art. 208 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ poprzez orzeczenie o prawidłowości działania Izby Skarbowej w B. w przedmiocie umorzenia wadliwie prowadzonego postępowania zamiast jego uchylenia lub wznowienia postępowania. Ponadto zarzucono naruszenie art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ poprzez zajęcie odmiennego stanowiska w stosunku do wcześniejszych ustaleń i orzeczenia NSA z dnia 20 grudnia 2002 r. I SA/Gd 586/02 Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku. Poza tym zarzucono naruszenie art. 2 i 32 Konstytucji RP poprzez uprzywilejowanie wobec prawa organu podatkowego przez przyjęcie, przez przyjęcie, że organ ten nie był uprawniony do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 par. 1 jak i art. 247 par. 1 Ordynacji podatkowej. W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik strony domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Podkreślono, że podnoszona przez skarżącego wadliwość postępowania podatkowego nie została skutecznie zakwestionowana postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem wyrokiem z dnia 18 maja 2004 r. FSK 85/04 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną strony w prawie dotyczącej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Pismem z dnia 5 grudnia 2005 r. nowy pełnomocnik strony wyznaczony z urzędu wnosił o skorygowanie błędu pisarskiego zawartego w skardze kasacyjnej i zarzucił Sądowi naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ poprzez brak uchylenia decyzji Izby Skarbowej w B. Zarzucono również naruszenie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o NSA poprzez naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz naruszenie art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o NSA poprzez brak uwzględnienia poprzedniego wyroku NSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna z braku uzasadnionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przepis art. 183 par. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ pozwala stronie na przytoczenie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Dokonując wykładni tego przepisu należy z całą mocą podkreślić, że w przepisie tym chodzi o przytoczenie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze, a nie przytoczenie nowych podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem. Powyższy przepis nie dostarcza więc uzasadnienia do zmiany lub rozszerzenia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze, zwłaszcza po upływie terminu przewidzianego do wniesienia skargi kasacyjnej /wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2004 r., FSK 131/04 - ONSAiWSA 2004 Nr 1 poz. 14, oraz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, "Wydawnictwo LexisNexis", Warszawa 2005 r., s. 570/. W świetle art. 183 par. 1 p.p.s.a. nie było dopuszczalne poprzez "korektę" zarzutów skargi kasacyjnej podnoszenie nowych zarzutów. W rozpatrywanej sprawie w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie zasady legalności określonej w art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oraz oddalenie skargi na podstawie art. 27 ustawy o NSA mimo, iż w ocenie jej autora brak było podstaw do umorzenia postępowania i należało wznowić postępowanie. Należy zgodzić się z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy wyrażonym w zaskarżonym wyroku, że istniały podstawy do umorzenia postępowania. Zgodnie z treścią art. 208 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W tej sprawie postępowanie dotyczyło wydania odpisu dokumentów z akt sprawy na podstawie art. 178 par. 3 w związku z art. 179 Ordynacji podatkowej. Postępowanie to jednak nie mogło zostać merytorycznie zakończone, bowiem organy podatkowe zakończyły to postępowanie wydając prawomocną decyzję podatkową. A zatem prawo strony do wydania odpisów akt sprawy w zakończonym postępowaniu nie mogło być zrealizowane, gdyż główne postępowanie, któremu służyło to uprawnienie zostało zakończone, czyli postępowanie o wydanie odpisów dokumentów stało się bezprzedmiotowe. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że kontrola sądowoadministracyjna decyzji merytorycznej organów podatkowych dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy w wyroku z dnia 5 czerwca 2003 r. SA/Bd 37/03 a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 maja 2004 r. FSK 85/04 nie wykazała uchybień przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Również nie jest trafny zarzut naruszenia art. 30 ustawy o NSA. Sąd I instancji nie naruszył wskazówek zawartych w wyroku z dnia 20 grudnia 2002 r. I SA/Gd 586/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku. Uchylenie postanowienia Izby Skarbowej w B. nastąpiło w wyniku uchybień natury formalnej i Sąd ten nakazał rozpoznać wniosek o wydanie odpisów akt bez zalecenia jakie powinno nastąpić rozstrzygnięcie. Organ podatkowy nie mógł już rozpoznać ww. wniosku merytorycznie, gdyż postępowanie podatkowe, w którym miano wydać ww. odpisy zostało zakończone, a zatem należało umorzyć postępowania w zakresie tego wniosku jako bezprzedmiotowe. Brak także uzasadnionych podstaw kasacyjnych do uznania, że w zaskarżonym wyroku naruszono zasadę równości określoną w art. 32 Konstytucji RP oraz zasady wynikające obowiązujące w państwie prawa /Art. 2 Konstytucji RP/. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. Biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną Jerzego M. NSA na podstawie art. 207 par. 2 p.p.s.a odstąpił od obciążania kosztami postępowania kasacyjnego.