FSK 2137/04

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 7 października 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Wiesławy i Jana S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2004 r., I SA/Op 112/04 w sprawie ze skargi Wiesławy i Jana S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 10 maja 2004 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2004 r., I SA/Op 112/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu /w punkcie pierwszym/ odrzucił skargę Wiesławy S. i Jana S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 10 maja 2004 r., (...), wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. W punkcie drugim sentencji Sąd nakazał zwrot skarżącym kwoty 395,10 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, powołując się na regulację prawną zawartą w art. 46 par. 3 w związku z art. 57 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., cyt. dalej w skrócie: "ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi"/, że do skargi należy dołączyć pełnomocnictwo, zaś niedopełnienie przez wnoszącego skargę pełnomocnika obowiązku dołączenia pełnomocnictwa stanowi podstawę wezwania pełnomocnika do uzupełnienia tego braku formalnego skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Uwzględniając przedstawioną regulację prawną, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skoro pismem z dnia 8 lipca 2004 r., doręczonym w dniu 15 lipca 2004 r., wezwano pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego od skarżących oraz uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 395,10 zł - w terminie do 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, zaś w ww. terminie ustawowym uiszczono jedynie wpis od skargi, nie przedłożono natomiast wymaganego pełnomocnictwa, to nieuzupełnienie wspomnianego braku formalnego obliguje Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie wpisu orzeczono stosownie do art. 232 par. 1 pkt 1 lit. "a" ww. ustawy. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem WSA w Opolu, wnieśli skarżący /reprezentowani przez pełnomocnika - radcę prawnego, wykazującego swoje uprawnienie do reprezentowania skarżących uwierzytelnionym odpisem pełnomocnictwa z dnia 10 marca 2004 r. (...), zaskarżając to postanowienie w całości /skarżący zaskarżyli postanowienie również w części orzekającej o zwrocie wpisu, wskazując na bezprzedmiotowość tego zwrotu w sytuacji nieistnienia braków formalnych skargi/ i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, zawartych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. /1/ art. 46 par. 3, poprzez odrzucenie skargi z uwagi na brak pełnomocnictwa procesowego, mimo, że pełnomocnictwo to zostało do akt sprawy przedłożone, /2/ art. 58 par. 1 pkt 3, poprzez odrzucenie skargi w sytuacji, w której nie posiadała ona żadnych braków formalnych. Wskazując na powyższą podstawę kasacyjną, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając skargę kasacyjną, zwrócono uwagę, że w trakcie postępowania odwoławczego do pisma z dnia 19 kwietnia 2004 r. /nadanego 20.04.2004 r./ zostało dołączone pełnomocnictwo, obejmujące możliwość występowania pełnomocnika w imieniu skarżących, zarówno w postępowaniu podatkowym, jak również przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i Naczelnym Sądem Administracyjnym. W dniu 9 czerwca 2004 r. została wniesiona za pośrednictwem Izby Skarbowej skarga na jej decyzję, którą organ ten był zobowiązany przekazać WSA w Opolu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, stosownie do art. 54 par. 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Reasumując, pełnomocnik skarżących stwierdził, że pełnomocnictwo uprawniające do złożenia skargi, a także skargi kasacyjnej trafiło w dniu 6 lipca 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz ze złożoną skargą i pozostawało tam również w dacie wydania postanowienia o odrzuceniu skargi. Po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej Dyrektorowi Izby Skarbowej w O., organ ten w piśmie z dnia 13 września 2004 r. stwierdził, że nie może zająć stanowiska odnośnie tej skargi, ponieważ jej zarzut dotyczy postępowania toczącego się przed WSA w Opolu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu. Autor skargi kasacyjnej sformułował podstawę kasacyjną przewidzianą w art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucając w tych ramach /jak wynika z petitum skargi kasacyjnej/ naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 par. 1 pkt 3 w związku z art. 46 par. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można jednak zaaprobować zawartej w skardze kasacyjnej argumentacji, powołanej w uzasadnieniu zgłoszonej podstawy kasacyjnej. Należy podzielić pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Obowiązek taki wypływa wprost z art. 37 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeżeli pełnomocnik tego nie uczynił, pełnomocnictwo powinien dołączyć do pierwszego pisma wnoszonego przez siebie. Trzeba mieć na uwadze, że mamy do czynienia z nową sprawą i nowym postępowaniem, po zakończeniu którego akta administracyjne są zwracane stronom. Wbrew poglądowi wyrażonemu przez autora skargi kasacyjnej, od obowiązku określonego w art. 46 par. 3 w związku z art. 37 par. 1 ww. ustawy nie zwalnia fakt, że pełnomocnictwo zostało złożone w innym postępowaniu /administracyjnym/. W takiej sytuacji obowiązkiem pełnomocnika jest dołączenie drugiego jego egzemplarza albo sporządzenie uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa z dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych /tak NSA w wyroku z dnia 20 marca 2001 r., V SA 2663/00 - nie publ., który zachował aktualność pod rządami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, str. 120; H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 207; J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 84/. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd zawarty w zaskarżonym postanowieniu, że w rozpatrywanym przypadku pełnomocnik skarżących nie dopełnił wynikającego z art. 37 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązku dołączenia przy pierwszej czynności procesowej pełnomocnictwa lub uwierzytelnionego jego odpisu. Zwraca jednak uwagę, że skoro akta sprawy administracyjnej wraz ze skargą zostały jednocześnie przesłane do WSA w Opolu, ten - po stwierdzeniu braku dołączonego do skargi pełnomocnictwa - winien był z urzędu uwzględnić fakt, że w aktach sprawy administracyjnej znajduje się pełnomocnictwo obejmujące możliwość występowania pełnomocnika w imieniu skarżących również przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i Naczelnym Sądem Administracyjnym i wezwać pełnomocnika konkretnie o uwierzytelniony odpis tego pełnomocnictwa. Jak już bowiem wskazano, przepis art. 37 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozróżnia pełnomocnictwo od uwierzytelnionego jego odpisu, przewidując alternatywnie możliwość dołączenia do akt sprawy pełnomocnictwa lub wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa. Przed wykonaniem tej czynności i bezskutecznym upływem terminu do uzupełnienia tego braku formalnego, odrzucenie skargi należało uznać za przedwczesne i uczynione z naruszeniem art. 58 par. 1 pkt 3 w związku z art. 46 par. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na marginesie warto zauważyć, że pełnomocnik skarżących sprostał już temu obowiązkowi dołączając do skargi kasacyjnej dwa uwierzytelnione egzemplarze pełnomocnictwa, co obecnie czyni nieaktualnym wzywanie do uzupełnienia tego braku formalnego. Kierując się przytoczonymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ograniczył się tylko do uchylenia zaskarżonego postanowienia, ponieważ nie zachodzi potrzeba ponownego orzekania w tej samej kwestii. Zaskarżone orzeczenie dotyczyło bowiem bezzasadnego postanowienia odrzucającego skargę /por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2004 r., GSK 964/04 - nie publ./.