FSK 406/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędziowie NSA Adam Bącal, Krystyna Nowak (spr.), Protokolant Teresa Świderska, po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Stanisława C. wniesionej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2003 r. Sygn. akt I SA/Po 4626/01 wydanego w sprawie ze skargi Stanisława C. na postanowienie Izby Skarbowej w P. Ośrodek Zamiejscowy w K. z dnia 16 listopada 2001 r. (...) w przedmiocie kary porządkowej p o s t a n a w i a odrzucić skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2003 r. I SA/Po 4626/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę Stanisława C. na postanowienie Izby Skarbowej w P. Ośrodek Zamiejscowy w K. z 16 listopada 2001 r. (...) w przedmiocie kary porządkowej. Z uzasadnienia wyroku wynikało, że skarżący, wykonujący zawód doradcy podatkowego, został wezwany przez Inspektora Kontroli Skarbowej do osobistego stawienia się w określonym czasie w celu zapoznania się z ustaleniami kontroli przeprowadzonej w reprezentowanej przez S. C., sp. z o.o. "S.", z pouczeniem, że za nie uczynienie zadość wezwaniu bez uzasadnionej przyczyny może być ukarany karą porządkową w wysokości 2000 r. Wezwanie na godz. 10.00 w dniu 17 września - zostało adresatowi doręczone 10 dnia tego miesiąca. Pełnomocnik Spółki nie zastosował się do wezwania. Postanowieniem z 27 września 2001 r. Inspektor Kontroli Skarbowej nałożył na S. C. - na podstawie art. 262 par. 1 pkt 1 i art. 263 par. 1 Ordynacji podatkowej- karę porządkową w kwocie 2000 r. Postanowienie to utrzymała w mocy Izba Skarbowa w P. Ośrodek Zamiejscowy w K., ponieważ składający zażalenie nie wskazał uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa. Wprawdzie 17 września pełnomocnik był w Komisariacie Policji w R. i podpisywał ustalenia kontroli w G., ale nie wskazał kiedy otrzymał wezwanie od tych organów; w każdym razie kontrola w G. zakończyła się po doręczeniu wezwania, którego sprawa dotyczyła. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę na zażalenie wskazał, iż wezwanie zostało skarżącemu prawidłowo doręczone, zawierało pouczenie o konsekwencjach karnych. S. C. od dnia podjęcia postanowienia o ukaraniu nie usprawiedliwił swojej nieobecności w dniu 17 września 2001 r. Skarżący jest profesjonalnym pełnomocnikiem i należało od niego oczekiwać starannego działania. Sąd przyznał rację Izbie Skarbowej, że S. C. nie wykazał kiedy otrzymał wezwania /na 17 września/ od innych organów. Nie potwierdził także w żaden sposób informacji o telefonicznym poinformowaniu Inspektora Kontroli Skarbowej o zamierzonym niestawiennictwie. W skardze kasacyjnej od opisanego wyroku Stanisław C. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości wskazując, że ww. "decyzja" wydana została z naruszeniem art. 122 i art. 262 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej; przedstawił dowody świadczące o tym, że 17.09.2001 r. dokonywał czynności urzędowych w Komisariacie Policji w R. i podpisywał ustalenia kontroli w UKS w K. Nie miał możliwości przebywania jednocześnie we wszystkich instytucjach, dlatego, telefonicznie, poinformował Inspektora o nieobecności. Organ odwoławczy bezzasadnie nie uwzględnił przedstawionych dowodów. Skoro miał wątpliwości to winien dążyć do ich wyjaśnienia. Obowiązek wszechstronnego zbadania stanu faktycznego i dążenia do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jest jedną z naczelnych zasad postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznając rozstrzygnięcie za zgodne z prawem naruszył art. 262 Ordynacji podatkowej. Uzasadnioną przyczynę należy rozumieć jako pewien stan faktyczny, uniemożliwiający obecność w danym miejscu i czasie. Odpowiadając na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył co następuje: Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, mającym zastosowanie w sprawie na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ skargę kasacyjną można oprzeć na dwu podstawach: - naruszeniu /przez Sąd/ prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, - naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Rozpoznawana skarga kasacyjna nie czyni zadość tym wymaganiom. Wprawdzie art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, przed dniem 1 stycznia 2004 r. miał zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale nie bezpośrednio co umknęło uwadze skarżącego /vide art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Niezależnie od tego przedstawione w uzasadnieniu skargi argumenty mające świadczyć o naruszeniu tego przepisu, podobnie jak obszerne wywody na temat rodzajów wykładni prawa i wyboru niewłaściwej w odniesieniu do skarżącego, dotyczą organów podatkowych, a nie wyroku NSA Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z 12.12.2003 r. Jeśli zaś chodziło o art. 262 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej to wynikało z niego, że jeżeli pełnomocnik strony, a w takim charakterze występował autor skargi kasacyjnej, nie stawił się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo, że był do tego zobowiązany, może być ukarany karą porządkową do 2.500 zł. Przy czym to nie Sąd, a organ podatkowy, ewentualnie organ kontroli podatkowej stosuje ten przepis wobec strony bądź innej osoby w nim wskazanej /tu - pełnomocnika/. Uznanie przez Sąd, iż ocena stanu faktycznego, co do przyczyn niestawiennictwa, dokonana przez organy nakładające karę mieściła się w ramach prawa do swobodnej oceny dowodów, nie było zarzucaną rozszerzającą wykładnią tego przepisu. Jak wyżej wskazano /skutecznego/ zarzutu naruszenia przez Sąd przepisów procesowych przy ocenie zgodności z prawem /art. 21 ustawy o NSA/ oceny okoliczności niestawiennictwa skarżącego na wezwanie Inspektora Kontroli Skarbowej dokonanej przez organy podatkowe autor skargi nie postawił. Zatem przy niespornym stanie faktycznym: niestawiennictwa na wezwanie bez uzasadnionej przyczyny, nie można było podzielić zarzutu naruszenia art. 262 Ordynacji podatkowej, dającego organom podatkowym możliwość nałożenia kary porządkowej. Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 par. 1 w zw. z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.