FSK 755/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędziowie NSA Adam Bącal (spr.), Antoni Hanusz, Protokolant Tomasz Grzybowski, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Spółki Jawnej "P." w K. od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 26 czerwca 2003 r. sygn. akt I SA/Kr 1104/03 w sprawie ze skargi Spółki Jawnej "P." w K. na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia 9 maja 2003 r. (...) w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług. oddala skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 26 czerwcu 2003 r. I SA/Kr 1104/03 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie odrzucił skargę Spółki Jawnej "P." z K. na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia 9 maja 2003 r. (...) w przedmiocie zaliczenia nadpłaty. W uzasadnieniu postanowienia podano, że stosownie do par. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej /Dz.U. nr 117 poz. 563 ze zm./ od skargi na postanowienia oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pobiera się wpis stały w wysokości 10 zł. Skoro zaś skarga została wniesiona przez pełnomocnika będącego radcą prawnym i nie została opłacona - podlega ona odrzuceniu w oparciu o art. 36 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 17 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych /Dz.U. 2002 nr 9 poz. 88/. W skardze kasacyjnej od tego postanowienia pełnomocnik Spółki Jawnej "P." wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania zarzucając, że narusza ono przepisy postępowania przez błędną wykładnię art. 36 ust. 2 i 3 powołanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z par. 2 ust. 1 i par. 5 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. oraz niewłaściwe zastosowanie par. 5 tego rozporządzenia. Naruszenie to - zdaniem strony - miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ pozbawia skarżącą spółkę merytorycznego rozpoznania skargi. W uzasadnieniu skargi podano, że przyjęcie przez Sąd, iż w sprawie obowiązywał wpis stały narusza prawo. Zgodnie bowiem z par. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiot dotyczy należności pieniężnych albo prawa majątkowych, jeżeli wartość tych spraw została określona w postępowaniu administracyjnym lub jeżeli była oczywista. Zauważyć przy tym trzeba, że z treści tego przepisu nie wynika, iż dotyczy on tylko i wyłącznie decyzji administracyjnych i że wiązać go można tylko i wyłącznie z par. 1 rozporządzenia. Możliwa zatem była interpretacja, zgodnie z którą w sprawie mógł być zastosowany par. 2 rozporządzenia, a nie par. 5, który istotnie dotyczy skarg na postanowienia lub inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej. Przyjąć zatem należy, że treść rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. była niejasna, ponieważ do tego samego stanu faktycznego umożliwiała stosowanie par. 2 ust. 1 i par. 5 /porównanie tych przepisów daje również podstawy do uznania, iż ustawodawca nie wskazał, że pierwszeństwo ma wpis stały przed stosunkowym/. Problemu interpretacyjnego nie ma już na gruncie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 221 poz. 2193/, albowiem w par. 2 ust. 1 tego rozporządzenia wyraźnie określono, iż wpis stały pobiera się bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności /regulacji takiej nie było uprzednio/. Ponieważ więc w sprawie skarga dotyczyła ewidentnie należności pieniężnych, a zgodnie z par. 2 ust. 1 rozporządzenia w takich sprawach pobierano wpis stosunkowy, pełnomocnik strony zasadnie mógł oczekiwać, że po wniesieniu skargi otrzyma wezwanie do uiszczenia wpisu /par. 7 rozporządzenia/ "a w każdym razie miał podstawę prawną do takiego zachowania". W skardze podniesiono nadto, że w chwili obecnej przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. nie obowiązują, brak jest podstaw do ich stosowania, zaś przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ nie nakazują stosowania przepisów obowiązujących uprzednio. Pełnomocnik powinien być więc wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. Strona odwołała się też do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 1999 r. III RN 182/98, z którego zdaniem strony wynika, że pełnomocnik w takiej sytuacji powinien być wezwany do uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że formułując podstawy skargi kasacyjnej, wbrew treści art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ strona zarzuciła w skardze naruszenie przez Sąd przepisów postępowania "przez błędną wykładnię art. 36 ust. 2 i 3" ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z par. 2 ust. 1 i par. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz inne dokumenty i czynności z zakresu administracji publicznej oraz "niewłaściwe zastosowanie" par. 5 tego rozporządzenia, a więc wskazała podstawy kasacji właściwe naruszeniu prawa materialnego /art. 174 pkt 1 powołanej wyżej ustawy/. Uszło przy tym uwadze strony wnoszącej skargę kasacyjną, że w motywach zaskarżonego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w ogóle nie dokonywał wykładni przepisów art. 36 ust. 2 i 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Za chybiony uznać trzeba przy tym zarzut strony dotyczący niewłaściwego zastosowania przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przepisu par. 5 powołanego wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. Z brzmienia tego przepisu ponad wszelką wątpliwość wynika wyraźnie, że od skarg na postanowienia oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, w tym na uchwały organów gmin i ich związków pobiera się wpis stały w wysokości 10 zł. Skoro zatem przedmiotem skargi strony było postanowienie Izby Skarbowej w K. - to konieczność uiszczenia wpisu stałego było oczywista. Za niezrozumiałe i błędne uznać przy tym należy stanowisko prezentowane w skardze kasacyjnej, że wobec utraty mocy obowiązującej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 1995 r. w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 221 poz. 2193/. Powołane rozporządzenie weszło bowiem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. /par. 6/, a zatem nie mogło być podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia z dnia 26 czerwca 2003 r. Jeśli zaś chodzi o przywołane przez stronę postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 1999 r. III RN 182/98 to zauważyć trzeba, że przedmiotem rozstrzygnięcia tego orzeczenia nie była kwestia rodzaju wpisu od skarg na postanowienie. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153. poz. 1270 ze zm./ orzekł, jak w sentencji.