FSK 987/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Borkowski (spr.), Sędziowie NSA Edyta Anyżewska, Krystyna Nowak, Protokolant Piotr Dębkowski, po rozpoznaniu w dniu 05 stycznia 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Weroniki W. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 04.12.2003 r. sygn. akt I SA/Kr 318/01 w sprawie ze skargi Weroniki W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 grudnia 2000 r. (...) w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 4 grudnia 2003 r., I SA/Kr 318/01, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalił skargę Weroniki W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 15 grudnia 2000 r. (...) w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych. Z uzasadnienia wyroku wynikało, iż w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji poborca skarbowy uzyskał od Weroniki W. kwotę 60,10 zł i 3 marca 1999 r. przekazał ją Gminie A. Wpłata została zaliczona na pokrycie zaległości oraz odsetek przypadających IV raty podatku rolnego, podatku od nieruchomości i podatku leśnego za 1996 r. Uzyskane środki nie pokrywały całości zaległości podatkowych dlatego zostały rozliczone zgodnie z art. 55 par. 2 Ordynacji podatkowej, tj. proporcjonalnie na zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę. Rozliczenie wpłaty nastąpiło przed wydaniem ostatecznej decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej, co jednak zdaniem organów podatkowych nie stało na przeszkodzie rozliczeniu uzyskanej wpłaty. Powstrzymanie się od tej czynności doprowadziłoby bowiem do narastania odsetek za zwłokę. Gdyby okazało się, w postępowaniu odwoławczym, że zaległości nie było lub była niższa od określonej wcześniej wpłata stałaby się nadpłatą podlegającą zaliczeniu na poczet bieżących należności bądź zwrotowi na rzecz podatnika - zgodnie z art. 75 par. 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa. Sąd podkreślił, że przedmiotem skargi było zaliczenie dokonanej przez poborcę skarbowego wpłaty /wyegzekwowanej kwoty/ na poczet zaległości podatkowej, dlatego nie mogły być przedmiotem rozpoznawania sprawy związane z ustaleniem istnienia zaległości podatkowej. W myśl art. 55 par. 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywała zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę należało zaliczyć proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek w stosunku, w jakim w dniu wypłaty pozostawała kwota zaległości do kwoty odsetek. Zasada ta spowodowała, iż nie mogła zaistnieć sytuacja, w której zapłacona byłaby zaległość podatkowa, a nie zapłacone - w całości lub w części odsetki za zwłokę. Fakt, że w odwołaniu z 10 kwietnia 2000 r. skarżąca wskazała sposób zarachowania dokonanych wpłat, nie miał dla sprawy znaczenia bowiem w wypadku kiedy wpłaty są ściągane przez organ egzekucyjny na podstawie tytułów wykonawczych nie można stosować art. 62 par. 1 Ordynacji podatkowej. Organ egzekucyjny ściągnięte kwoty przekazuje na konto organu podatkowego w celu zaliczenia ich na poczet tych zaległości oraz odsetek za zwłokę, których dotyczył dany tytuł egzekucyjny. Z akt sprawy wynikało, że zaległości objęte tytułem egzekucyjnym w dacie jego wystawienia istniały. W skardze kasacyjnej od opisanego wyroku, sporządzonej przez osobę wskazaną w art. 175 par. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, Weronika W. wniosła o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wskazując na bezpodstawne zastosowanie art. 55 par. 2 Ordynacji podatkowej, polegające na tym, że: - dnia 31 stycznia 2000 r. organ egzekucji pobrał kwotę 60,10 zł z nadpłaty podatku dochodowego za rok 1999 zł z działalności gospodarczej, - dnia 3 sierpnia 2000 r. poleceniem przelewu kwota ta wpłynęła na konto Urzędu Miasta A. -dnia 23 marca 2001 r. Przewodniczący Zarządu Miejskiego w A. wydał decyzje określające zaległości skarżącej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 1996-1999, - dnia 9 lipca 2001 r. SKO w K. utrzymało te decyzje w mocy, - wyrokiem z dnia 4 grudnia 2003 r. NSA Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie "zniósł" zaległość podatkową za lata 1996 - 1999, - kwota 60,10 zł pobrana przez poborcę skarbowego z należnymi odsetkami została zaliczona na poczet zaległości podatkowych za lata 1996-1999. Odpowiadając na skargę kasacyjną Weroniki W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie tej skargi zwracając uwagę, iż wyrokiem z 4 grudnia 2003 r. I SA/Kr 318/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalił skargę podatniczki na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych. Sąd wskazał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, gdyż organ podatkowy prawidłowo zastosował art. 55 par. 2 Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył co następuje: Skarga kasacyjna Weroniki W. od opisanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z 4 grudnia 2003 r. na uwzględnienie nie zasługiwała. Zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ w sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r. strona mogła, w terminie do dnia 31 marca 2004 r. wnieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem skargi kasacyjnej mógł /może/ być wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji lub wydany jw. przed 1 stycznia 2004 r. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie lub w Ośrodku Zamiejscowym /art. 173 par. 1 Prawa o postępowaniu .../. Podstawą skargi kasacyjnej mogło być naruszenie, przez Sąd, prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1 ustawy/. Taki zarzut: naruszenia prawa materialnego w postaci art. 55 par. 2 Ordynacji podatkowej przez jego bezzasadne /niewłaściwe/ zastosowanie stanowił podstawę skargi kasacyjnej Weroniki W. Jednak zgodnie z art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Skarga kasacyjna Weroniki W. nie czyniła zadość tym wymaganiom, w szczególności nie zawierała uzasadnienia zarzuconego naruszenia przez Sąd, zaskarżonym wyrokiem, art. 52 par. 2 Ordynacji podatkowej przez jego niewłaściwe zastosowanie. Nawet opisując okoliczności sprawy autor skargi pominął jej stan faktyczny do momentu podjęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowienia z dnia 15 grudnia 2000 r. (...), którego zgodność z prawem była przedmiotem oceny dokonanej przez NSA Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie zaskarżonym - skargą kasacyjną - wyrokiem. Naczelny Sąd Administracyjny nie był wprawdzie związany granicami skargi /art. 51 zd. pierwsze ustawy o NSA - Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368 ze zm./, ale związany był jej przedmiotem. Nie orzekał również bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego, a jedynie o zgodności z prawem /legalności/, konkretnego aktu administracyjnego będącego przedmiotem skargi /art. 21 ustawy o NSA/, regulującego konkretne, na określony moment istniejące, prawa i obowiązku strony. Z kolei art. 183 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże Naczelny Sąd Administracyjny granicami skargi kasacyjnej. Skoro w rozpoznawanej sprawie nie zawierała ona uzasadnienia to Sąd, nie będąc uprawnionym do ponownego rozpoznawania sprawy w jej całokształcie, jak to ma miejsce w administracyjnym postępowaniu odwoławczym, nie mógł domyślać się intencji autora skargi, czy argumentów, które nie zostały przez niego powołane. Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, miał obowiązek orzec jak w wyroku.