FZ 19/04

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA K. Nowak (spr.), Sędziowie NSA, , po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2004 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia [...] Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2004 r. sygn. akt III SA 2152/03 oddalającego wniosek skarżącego o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi [...] na decyzję Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie W skardze z 14 sierpnia 2003 r. na decyzję Izby Skarbowej w Warszawie z [...] lipca 2003 r. nr [...], [...] prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na fakt, że nie jest w stanie ponieść kolejnych wydatków w związku z "przedmiotową" sprawą; łączna kwota - określona w czterech decyzjach Izby Skarbowej (które będą przedmiotem skarg do NSA) – zaległości podatkowych wraz z odsetkami wynosi ponad 3 miliony zł. Oświadczenie, jakim mowa w art. 113 § 1 Kpc złożył dopiero na wezwanie Sądu wskazując, że nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomego, prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "[...]", pozostaje w rozdzielności majątkowej małżeńskiej, od 7 marca 2003 r. przebywa w areszcie śledczym. Do chwili zatrzymania osiągał dochody roczne od 3000 zł do 8000 zł. Ma na utrzymaniu dwoje dzieci. Sąd – w trybie art. 116 kpc, w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o NSA – uzyskał informację o przychodach, stracie i dochodach skarżącego za trzy lata poprzedzające rok złożenia skargi. Postanowieniem z 12 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wniosek [...] o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi oddalił nie dając wiary oświadczeniu o trudnej sytuacji materialnej w związku z tymczasowym aresztowaniem. Zdaniem Sądu skarżący, który w latach 2000-2002 osiągał znaczne przychody w ramach prowadzonej działalności gospodarczej winien dysponować rezerwami finansowymi na pokrycie ewentualnych sporów związanych z tą działalnością. W zażaleniu na opisane postanowienie [...] zarzucił Sądowi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż z uwagi na stan majątkowy jest w stanie ponieść koszty wpisu sądowego bez uszczerbku utrzymania dla niego i rodziny mimo, że de facto kosztów tych nie jest w stanie ponieść. Nie można było utożsamiać deklarowanych przychodów z faktycznie osiągniętymi dochodami. Pojęcie przychodu, który nie może być utożsamiony z dochodem, nawet biorąc pod uwagę jego wysokość, w żadnym wypadku nie mogło stanowić uzasadnienia dla oddalenia wniosku skarżącego. Nie można było również przyjąć, że skarżący zobowiązany jest gromadzić zasoby finansowe na pokrycie ewentualnych sporów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jakie miałby toczyć w przyszłości. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje: Zgodnie z prawidłowo wskazanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (w zaskarżonym postanowieniu) art. 113 § 1 Kpc, mającym zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o NSA (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) zwolnienia od kosztów sądowych mogła domagać się osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest ich w stanie ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie takie, zawierające dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, było nieodzowną przesłanką przyznania zwolnienia od kosztów sądowych po ocenie zawartych w nim informacji przez sąd rozpoznający sprawę. Oświadczenie [...] zawarte w skardze od decyzji "wymiarowej" w ogóle do wskazanej przesłanki zwolnienia od kosztów się nie odnosiło. Natomiast oświadczenie nadesłane na wezwanie Sądu było ogólnikowe, a zawarte w nim informacje gołosłowne, mimo że to skarżący był zainteresowany w uzyskaniu zwolnienia od wpisu sądowego i do niego należało przekonanie Sądu, że ustawowa przesłanka zwolnienia w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. Sam fakt aresztowania, o którym nie wspomniał w "pierwszym" wniosku nie przesądzał o "niedostatku" wnioskodawcy prowadzącego działalność gospodarczą, który w latach wcześniejszych – w ramach tej działalności – osiągał istotne – w ocenie Sądu – przychody i ponosił – równie istotne – wydatki, a zatem obracał znacznymi środkami finansowymi. Do Sądu należała ocena złożonego przez skarżącego oświadczenia i ewentualna weryfikacja tego oświadczenia; nie należało natomiast prowadzenie dochodzenia co do faktycznego stanu finansowego skarżącego i jego rodziny. Z przedstawionych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w postanowieniu.