GSK 70/04

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2004-05-25

Skład orzekający: Józef Waksmundzki, Kazimierz Jarząbek, Maria Myślińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny ma obowiązek odmówić przyjęcia zgłoszenia celnego, jeśli nie zostało do niego dołączone świadectwo pochodzenia towaru, a jedynie rachunek z deklaracją eksportera o pochodzeniu z UE, mimo że zgłoszenie spełnia wymogi formalne?
Ratio decidendi
Organ celny nie ma obowiązku odmowy przyjęcia zgłoszenia celnego, jeśli spełnia ono wymogi formalne określone w przepisach, nawet jeśli dołączony dokument (np. rachunek z deklaracją eksportera) budzi wątpliwości co do pochodzenia towaru. W takiej sytuacji organ celny może, a nawet powinien, przeprowadzić dalszą weryfikację danych i dokumentów, w tym zwrócić się o pomoc do zagranicznych władz celnych, a następnie, w razie stwierdzenia nieprawidłowości, podjąć działania korygujące zgodnie z przepisami Kodeksu celnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zgłoszenia celnego towaru (sortowanej odzieży używanej) z deklaracją pochodzenia z UE, opartą na rachunkach z deklaracjami eksportera. Niemieckie władze celne zakwestionowały pochodzenie towaru z UE. WSA w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję organu celnego uznającą zgłoszenie za nieprawidłowe. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w tym art. 64 § 3 Kodeksu celnego, argumentując, że brak świadectwa pochodzenia powinien skutkować odmową przyjęcia zgłoszenia.
Rozstrzygnięcie
Skargę kasacyjną oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Józef Waksmundzki (spr.) Sędziowie NSA - Kazimierz Jarząbek - Maria Myślińska Protokolant - Eliza Skibińska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. K. i B. G. – wspólników spółki cywilnej Firma Usługowo-Handlowa "[...]" w Krośnie od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 5 sierpnia 2003 r. sygn. akt SA/Rz 2003/01 w sprawie ze skargi C. K. i B. G. – wspólników spółki cywilnej Firma Usługowo-Handlowa "[...]" w Krośnie na decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 24 lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego - skargę kasacyjną oddala - W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Józef Waksmundzki (spr.) Sędziowie NSA - Kazimierz Jarząbek - Maria Myślińska Protokolant - Eliza Skibińska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. K. i B. G. – wspólników spółki cywilnej Firma Usługowo-Handlowa "[...]" w Krośnie od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 5 sierpnia 2003 r. sygn. akt SA/Rz 2003/01 w sprawie ze skargi C. K. i B. G. – wspólników spółki cywilnej Firma Usługowo-Handlowa "[...]" w Krośnie na decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 24 lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego - skargę kasacyjną oddala - U Z A S A D N I E N I E Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 5.08.2003 r. sygn. SA/Rz 2003/01 oddalił skargi C. K. i B. G. – wspólników spółki cywilnej Firma Usługowo-Handlowa "[...]" w Krośnie na decyzje: z dnia 24 lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Z motywów zaskarżonego wyroku wynika, że przedmiotem importu w sprawie był towar w postaci sortowanej odzieży używanej. Do zgłoszeń celnych skarżący dołączyli między innymi rachunki z zamieszczonymi deklaracjami eksportera o pochodzeniu towaru z Unii Europejskiej – Niemiec. Organ celny przyjął zgłoszenia celne, a następnie zwrócił się do niemieckich władz celnych o przeprowadzenie weryfikacji deklaracji eksportera sporządzonych na przedstawionych rachunkach. Weryfikacja wykazała, że towar nimi objęty nie jest towarem pochodzącym z Unii Europejskiej w rozumieniu Protokołu nr 4 Układu Europejskiego. W ocenie Sądu, skoro weryfikacja deklaracji eksportera na rachunkach załączonych do zgłoszeń celnych dała wynik negatywny przez ustalenie, że przedmiotowy towar nie jest towarem pochodzącym z Unii Europejskiej, należało stwierdzić, iż organy celne prawidłowo zastosowały zasady i tryb dokumentowania niepreferencyjnego pochodzenia towarów. Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. C. K. i B. G. od powyższego wyroku złożyli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj. art. 64 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. Nr 107, poz. 1217 – dalej k.c.). W ocenie skarżących wymogi jakie powinno spełniać zgłoszenie celne, wzory formularzy oraz dokumenty jakie należy do niego dołączyć określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193 z późn. zm.). Natomiast zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851 z późn. zm.) pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 musi być udokumentowane "świadectwem pochodzenia". Zdaniem skarżących, to nie przedłożony rachunek z zapisem eksportera o pochodzeniu towaru powinien decydować o poprawności zgłoszenia celnego, lecz "świadectwo pochodzenia". Wobec braku "świadectwa pochodzenia" towaru organ celny na podstawie art. 32 ust. 4 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego miał obowiązek zażądać takiego dokumentu i dopiero wówczas wystąpić do niemieckich władz celnych o weryfikację zgłoszeń celnych. Zdaniem skarżących, brak podjęcia takich czynności przez organ celny decyduje o słuszności skargi kasacyjnej. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku. Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie w skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 64 § 3 k.c. Przepis ten stanowi, że jeżeli zgłoszenie celne nie odpowiada wymogom formalnym określonym w § 1 i 2, to organ celny odmawia jego przyjęcia, wskazując przyczyny w formie pisemnej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący formułują zarzut, że wobec braku "świadectwa pochodzenia" towaru, organ celny powinien odmówić przyjęcia zgłoszeń celnych, a nadto wskazać w formie pisemnej przyczyny odmowy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy zarzut należy uznać za bezzasadny. Kodeks celny upoważnia właściwego ministra do określenia w drodze rozporządzenia wymogów jakie powinno spełniać zgłoszenie celne, wzorów formularzy oraz dokumentów, jakie należy do niego dołączyć (art. 64 § 4). Wydane na tej podstawie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193 ze zm.) w przepisie § 206 ust. 1 określa przykładowo dokumenty jakie należy dołączyć do zgłoszenia celnego. W przepisie § 209 tego rozporządzenia również przykładowo określono elementy treści jakie powinna zawierać faktura lub inny dokument służący ustaleniu wartości celnej towaru. W rozpoznawanej sprawie do zgłoszeń celnych o objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu zgłaszający dołączył wszystkie wymagane dokumenty. Między innymi dołączył faktury z deklaracjami eksportera, że towar pochodzi z Unii Europejskiej. Zgłoszenia celne odpowiadały wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 k.c. W tych okolicznościach, skoro zostały zachowane warunki formalne jakim powinny odpowiadać zgłoszenia celne, brak było podstaw do odmowy ich przyjęcia przez organ celny. Na tym etapie postępowania celnego skarżący do zgłoszeń celnych załączyli dokumenty upoważniające do obliczenia długu celnego z zastosowaniem stawki celnej obniżonej U.E. W tej sytuacji nie można Sądowi zarzucić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 64 § 3 k.c. Jak to trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę kasacyjną, odrębną kwestią jest zbadanie czy przedłożone do zgłoszeń celnych dokumenty mogą stanowić podstawę do zastosowania przyjętej przez zgłaszającego stawki celnej i określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Kodeks celny przewiduje mechanizm korygowania wartości celnej w ramach przyjętego zgłoszenia celnego. Mianowicie, organ celny w zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego i jeżeli z tej kontroli wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, wówczas podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane (art. 83 § 1-3 k.c.). Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Ponieważ pochodzenie towaru z Unii Europejskiej budziło wątpliwości, organ celny I instancji zwrócił się do niemieckich władz celnych o weryfikację deklaracji zamieszczonej na rachunku eksportera. Przeprowadzone przez niemieckie władze celne dochodzenie potwierdziło, że przedmiotowy towar nie jest towarem pochodzącym z Unii Europejskiej. Powyższe wywody prowadzą do wniosku, że zarzut skargi kasacyjnej jest bezzasadny. Z tych względów na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło