GSK 858/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Urszula Raczkiewicz Sędziowie NSA - Maria Myślińska - Hanna Rybińska (spr.) Protokolant - Marlena Chmielewska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Biura Podróży "[...]" C. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 marca 2004 r. sygn. akt SA/Bd 2738/03 w sprawie ze skargi Biura Podróży "[...]" C. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 1 sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - skargę kasacyjną oddala - W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Urszula Raczkiewicz Sędziowie NSA - Maria Myślińska - Hanna Rybińska (spr.) Protokolant - Marlena Chmielewska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Biura Podróży "[...]" C. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 marca 2004 r. sygn. akt SA/Bd 2738/03 w sprawie ze skargi Biura Podróży "[...]" C. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 1 sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - skargę kasacyjną oddala - U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 23.03.2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Biura Podróży "[...]" C. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 1.08.2003 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 24.04.2002 r. Dyrektora Urzędu Celnego w Toruniu. W uzasadnieniu powyższego wyroku sąd orzekający, przyjmując ustalenia organu celnego za prawidłowe, stwierdził, że decyzją z dnia 24.04.2002 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Toruniu uznał zgloszenie celne z dnia 05.10.2001 r. złożone przez C. K., prowadzącego Biuro Podróży "[...]", za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości oraz taryfikacji towaru i określił w prawidłowej kwocie dług celny. Pismem z dnia 1.04.2003 r. C. K. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, wskazując jako podstawę prawną art. 247 § 1 pkt 2, 3 i 7 ustawy – Ordynacja podatkowa. Decyzją z dnia 12.05.2003 r. Dyrektor Izby Celnej w Toruniu odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem jego zdaniem zebrany materiał w sprawie dał podstawę do zmiany klasyfikacji pojazdu, nie stwierdził również naruszenia art. 85 § 1 ustawy – Kodeks celny oraz art. 65 § 4 cyt. ustawy. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 01.08.2003 r. utrzymał decyzję z dnia 12.05.2003 r. w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę na tę decyzję uznał, że nie jest ona zasadna. Sąd nie podzielił zarzutu skargi naruszenia art. 85 § 1 w zw. z art. 65 ustawy Kodeks celny poprzez błędną ich wykładnię i pominięcie oceny dowodów określonych w tych przepisach. Zdaniem sądu, klasyfikacja towarowa przedmiotowego samochodu dokonana przez organy celne nie naruszała przepisów prawa. Do pozycji 8703 Taryfy celnej – klasyfikuje się samochody i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702), łącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Różnica między przeznaczeniem samochodów kwalifikowanych do pozycji taryfy celnej 8703 i 8704 polega na tym, że pojazdy samochodowe z tej ostatniej pozycji służą zasadniczo do transportu towarowego. Przy tej pozycji nie ma mowy o tym, że pojazdy te służą również do przewozu osób. Natomiast pojazdy samochodowe z pozycji 8703 służą zasadniczo do przewozu osób. Zasadniczo, tzn. że podstawowym najważniejszym, ale nie jedynym ich przeznaczeniem jest przewóz osób. Samochodem kwalifikowanym do pozycji 8703 można przewozić również towary. Wg oceny sądu, na okoliczność dokonanej kwalifikacji organy celne obok podstawy prawnej wskazały również dowody, jak opinia biegłego z dnia 05.10.2001 r., faktura zakupu samochodu z dnia 11.09.2001 r., pismo [...]. z dnia 19.03.2002 r. Co do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 122, 187, 191 i 210 ustawy Ordynacja podatkowa to sąd stwierdził, że postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym i organ dokonujący kontroli bada jedynie czy decyzja nie jest obarczona jedną z wad wymienionych enumeratywnie w art. 247 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa. Wg sądu orzekającego, skoro Dyrektor Izby Celnej dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, to zarzuty zawarte w skardze są całkowicie bezzasadne. Powyższy wyrok zaskarżyło Biuro Podróży "[...]" C. K. za pośrednictwem adw. A. K.. W skardze kasacyjnej strona zarzucała naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię oraz przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Błędnie bowiem sąd orzekający w I-szej instancji dokonał wykładni przepisu art. 85 § 1 ustawy – Kodeks celny, co w konsekwencji, zdaniem strony, wywołało błędną ocenę instytucji "stanu towaru na granicy państwa", a w konsekwencji nieprawidłową klasyfikację towaru i wadliwy wymiar należności celnych. Skarga kasacyjna zarzuca również błędną wykładnię przepisu art. 145 § 1 pkt 2 u.p.s.a., co doprowadziło do postawienia tezy, że organ nie naruszył przepisów postępowania, a przynajmniej naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona podniosła, że sąd błędnie przyjął, że klasyfikacja samochodu dokonana w postępowaniu zwykłym nie naruszyła w sposób rażący art. 85 § 1 ustawy – Kodeks celny. W przepisie tym wprowadzono zasadę, według której datę przyjęcia zgłoszenia celnego uznaje się jako wiążącą dla określenia jakie przepisy, a zatem jakie stawki celne należy stosować do zgłoszenia towaru. Zgodnie z tym zapisem należności celne przywozowe są wymagane według stanu towaru z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Na granicy państwa importer zgłosił do odprawy celnej samochód ciężarowy, co zostało potwierdzone kartą pojazdu oraz odpowiednimi zapisami niemieckich i polskich służb granicznych. Według strony, dla stanu towaru na granicy nie ma znaczenia, jak zachowywał się importer w stosunku do swojego towaru przed wprowadzeniem go na polski obszar celny. Na granicy państwa w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego przedstawił samochód ciężarowy i poparł ten stan również przedłożonymi dokumentami. Zdaniem strony, dokonane zmiany stanu towaru za granicą należy zaakceptować. Dla potrzeb klasyfikacji celnej poszczególnych typów i marek samochodów znaczenie ma rodzaj pojazdu określony w "karcie wozu". Przy kwalifikowaniu samochodu do określonej kategorii decyduje treść oryginalnego dokumentu pojazdu, a dokumenty pozyskane z kraju eksportera świadczyły, wg strony, że samochód w dniu wywozu i zgłoszenia polskim organom celnym był samochodem ciężarowym. Zastosowanie nieprawidłowej stawki celnej, a w konsekwencji ustalenie nieprawidłowej wysokości cła, może być uznane, jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji o wymiarze cła. Zdaniem strony, brak byłoby podstaw do przyjęcia, iż art. 85 § 1 ustawy – Kodeks celny, nakazujący wymierzać cło wg stawek obowiązujących w dniu dokonania zgłoszenia celnego, nie może być naruszony w sposób rażący. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Toruniu wnosił o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem organu celnego, ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego są trafne, że nie nastąpiło rażące naruszenie prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że: skarga kasacyjna sporządzona w imieniu Biura Podróży "[...]" C. K. przez adw. A. K. wniesiona została w trybie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do treści art. 26 ustawy z dnia 19.03.2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 623), przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Zauważyć należy, skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym, który przysługuje stronie do Naczelnego Sądu Administracyjnego i skarga ta powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych, przez co należy rozumieć wskazanie tych przepisów, które zdaniem wnoszącego kasację – uległy naruszeniu. Treść przepisu art. 174 u.p.s.a. wymienia podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną. Podstawę więc może stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe jego zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do wymagań jakim winna odpowiadać skarga kasacyjna należy zaliczyć według przepisu art. 176 u.p.s.a. wskazanie zaskarżonego orzeczenia ze sprecyzowaniem czy jest ono zaskarżone w całości lub części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Konieczność dokładnego sprecyzowania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia wiąże się z uregulowaniem prawnym zawartym w art. 183 § 1 cyt. ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem skargę w granicach skargi kasacyjnej, a strony mogą przytaczać tylko nowe uzasadnienie zgłoszonych wcześniej podstaw. Kasacja więc powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych, przez co należy rozumieć wskazanie tych przepisów, które – zdaniem wnoszącego kasację – uległy naruszeniu. Z urzędu sąd bierze pod rozwagę nieważność postępowania. Wysokie wymagania stawiane skardze kasacyjnej przewidziane w ustawie procesowej nawiązują z ustanowionym w tej ustawie przymusem adwokackim i radcowskim do sporządzenia tej skargi (art. 175 § 1 u.p.s.a.). Przymus ten ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego. Następnym ograniczeniem poza powołanymi przez skarżącego granicami kasacji jest przedmiot sprawy. Podnieść należy, że zaskarżony przez stronę wyrok sądu I-szej instancji dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego, a więc jest to postępowanie nadzwyczajne. Błędnie skarga kasacyjna wskazuje jako podstawę prawną stwierdzenia nieważności w sprawie niniejszej przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 262 ustawy z dnia 09.01.1997 r. Kodeks celny do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. W związku z powyższym, w sprawie celnej podstawą prawną stwierdzenia nieważności może być przepis art. 247 ustawy – Ordynacja podatkowa, a przesłanka dotycząca rażącego naruszenia prawa zawarta jest w art. 247 § 1 pkt 2. Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, tj. przepisu art. 85 § 1 ustawy – Kodeks celny został uzasadniony przez stronę faktem, że zastosowany kod taryfy celnej oraz stawka celna nie były adekwatne do stanu towaru, tj. pojazdu samochodowego w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Stwierdzić należy, że zarówno rodzaj towaru, jak i jego klasyfikacja taryfowa i zastosowana stawka celna są to okoliczności, które ustalone winny być w ramach stanu faktycznego. Natomiast skarga kasacyjna nie zawiera konkretnych zarzutów z powołaniem stosownych przepisów procesowych, które by podważyły ustalony stan faktyczny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W związku z powyższym sąd kasacyjny związany jest ustalonym stanem faktycznym przez organ I-szej instancji. Co do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 85 § 1 ustawy – Kodeks celny przez błędną jego wykładnię to wyjaśnić należy, że zarzut ten polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej. Sąd kasacyjny nie dopatrzył się tego uchybienia. Z treści omawianego przepisu wynika, że należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Przez stan towaru należy rozumieć jego jakość, formę, postać, ilość oraz inne właściwości odróżniające go od innych towarów. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny, ustalenia w tym zakresie zostały odpowiednio udokumentowane dlatego je uznał za prawidłowe. Wobec tego, na tle ustalonego w ten sposób stanu faktycznego brak jest rażącego naruszenia prawa przy zastosowaniu art. 85 § 1 ustawy – prawo celne. Podnieść należy, że naruszenie prawa będzie miało cechę "rażącego" wtedy, gdy czynności postępowania organu podatkowego, w tym przypadku celnego, lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej. Działanie organu w toku postępowania lub rozstrzygnięcie sprawy w decyzji w ogóle nie odpowiada nakazom wynikającym z prawa obowiązującego lub też łamie zakazy w nim ustanowione (Komentarz – Ordynacja podatkowa – B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki). Jak podniesiono wyżej, ustalony stan faktyczny przez sąd I-szej instancji, który wiąże sąd kasacyjny nie uzasadnia, zdaniem sądu kasacyjnego, stwierdzenia nieważności decyzji organu celnego. Na koniec należy uznać za niezasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 u.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, że sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Należy stwierdzić, że przepis ten nie został naruszony, bowiem na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego i prawnego prawidłowo sąd I instancji nie dopatrzył się istnienia przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 181, 183 § 1 i 184 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę kasacyjną oddalił.