GZ 51/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hanna Rybińska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2004 r. sygn. akt V SA 3953/02 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 30 października 2002r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe p o s t a n a w i a: – oddalić zażalenie– Postanowieniem z dnia 07.06.2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez [...] Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10.02.2004r. sygn. akt V S.A. 3953/02. W uzasadnieniu powyższego postanowienia stwierdzono, że wpis sądowy od skargi kasacyjnej nie został uiszczony. Zgodnie z treścią art. 219 i art. 221 ustawy z dnia 30.08.2002r. u.p.s.a. (Dz. U Nr 153,poz.1270) opłatę sądową należy uiścić po wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie albo gotówką do kasy sądu lub na rachunek bankowy. Pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania lub odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. W związku z powyższym sąd orzekający przyjął, że zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi, bowiem w myśl § 2 ust. 3 pkt. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 221, poz.2193), wpis stały od skargi kasacyjnej z zakresu prawa celnego wynosi 500 zł, a połowa wpisu stałego jest również wpisem stałym (postanowienie NSA z dnia 02.03.2004r. sygn. akt GSK 33/04). W związku z powyższym na podstawie art. 221 w związku z art. 178 u.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę kasacyjną odrzucił. Powyższe postanowienie zaskarżyła [...] Sp. z o.o. reprezentowana przez radcę prawnego Roberta Pasternaka. W zażaleniu zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenie art. 219 oraz art. 221 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 3, § 2 ust. 3 pkt. 13 oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2003r. Nr 221, poz.2193). W związku z powyższym strona wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podnosi, że błędnie przyjęto, że w sprawie niniejszej mają zastosowanie przepisy dotyczące uiszczenia wpisu stałego. Zgodnie bowiem z treścią art. 21 ustawy – Kodeks celny, wartość celna określana jest w celu ustalania kwoty wynikającej z długu celnego oraz innych należności. W związku z powyższym strona wywodzi, że w istocie przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna równa kwocie wynikającej z długu celnego, określonego na podstawie skorygowanej przez organ celny wartości celnej, wynikającej z dokumentu SAD. Wprawdzie w tym stanie faktycznym, kwota wynikająca z długu celnego nie uległa zmianie, lecz zdaniem strony skarżącej sam fakt zastosowania tego rodzaju stawki nie zmienia automatycznie charakteru sporu. Głównym celem ustalenia wartości celnej jest ustalenie kwoty długu celnego, a więc zdaniem strony spór toczy się o należność pieniężną. Według treści art. 216 i art. 231 u.p.s.a., o wartości przedmiotu sporu stanowi wysokość należności pieniężnej i w związku z tym pobiera się wpis stosunkowy, a wpis stały pobiera się tylko wówczas, gdy ustawodawca nie przewidział możliwości pobrania wpisu stosunkowego. Wpis ten pobiera się również gdy należność pieniężna wynosi "0". Wobec powyższego, zdaniem strony, powinna ona uiścić wpis stosunkowy, do którego sąd miał obowiązek ją wezwać. Przytoczona przez WSA w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia treść art. 221 u.p.s.a. – odnosząca się do konsekwencji nieuiszczenia opłaty stałej od pisma wnoszonego przez radcę prawnego lub adwokata – nie znajduje zastosowania w sprawie, a odrzucenie skargi kasacyjnej dokonane przez WSA należy, zdaniem strony, uznać za pozbawione podstawy prawnej. Niezależnie od tych wywodów, przytaczając treść § 5 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia, sąd obowiązany był wezwać stronę również do uiszczenia wpisu stałego. Zdaniem spółki przepis ten dotyczy zarówno skarg wnoszonych w pierwszej, jak i w drugiej instancji. WSA w tym przypadku powinien wezwać spółkę do zapłaty brakującego wpisu, a strona powinna go uiścić po przekazaniu skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że: Zażalenie zostało wniesione w trybie art. 194 § 1 pkt 7 u.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej. W sprawie niniejszej ten środek odwoławczy został odrzucony zgodnie z treścią art. 221 u.p.s.a., bowiem nie został uiszczony wpis stały, mimo że skarga kasacyjna została wniesiona przez radcę prawnego. Strona w zażaleniu stara się uzasadnić stanowisko, że wpis od skargi kasacyjnej, której przedmiotem jest uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie spornej wartości celnej, jest stosunkowy i w związku z tym pełnomocnik strony nie miał obowiązku uiszczenia go przy wniesieniu pisma procesowego. Stanowiska tego nie można podzielić. Wprawdzie ustalenie wartości celnej prowadzi do ustalenia kwoty wynikającej z długu celnego, jednak przedmiotem sprawy nie są należności celne. Ustalenie wartości celnej nie wywołuje sporu co do wysokości długu celnego. Podnieść należy, że to dług celny określa powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych, odnoszące się do towarów (art. 3 § 1 pkt 2 ustawy – Kodeks celny). Jednocześnie w ustawie z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowano zasadę, że wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały ( art. 231 u.p.s.a.). Jeżeli więc przedmiotem sprawy nie są należności pieniężne, od których pobiera się wpis stosunkowy w zależności od wysokości należności objętych zaskarżeniem, to za prawidłowe należy uznać stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że w sprawie niniejszej należało uiścić wpis stały. Nie można również podzielić poglądu Spółki, że z mocy ust. 2 § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2003r. Nr 221, poz.2193), sąd administracyjny miał obowiązek wezwania strony do uiszczenia wpisu stałego. Podnieść należy, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 221 u.p.s.a. i dotyczy wyłącznie wpisu od skarg wnoszonych do sądu pierwszej instancji. Wbrew wywodom zażalenia, rozwiązanie to uzasadnione jest trybem wnoszenia skarg za pośrednictwem organów administracji publicznej. Ponieważ przy uiszczaniu wpisu, zgodnie z treścią § 5 ust. 1 cytowanego rozporządzenia należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany oraz sygnaturę akt sądowych, to nie byłoby możliwe spełnienie tego ostatniego warunku w okresie, gdy akta znajdują się w organie celnym, który wydał decyzję. Przepis § 5 ust. 2 cytowanego rozporządzenia pozwala spełnić te warunki, bowiem wezwanie sądu jest nie tylko wezwaniem do uiszczenia wpisu stałego lecz również informacją, że skarga znajduje się w sądzie pod określoną sygnaturą akt. Tego rodzaju sytuacja nie istnieje przy wnoszeniu skargi kasacyjnej. Postępowanie sądowe, pośrednictwo sądu I instancji przy wniesieniu skargi kasacyjnej i obowiązek uiszczenia wpisu od niej, nie uzasadnia rozszerzenia wyjątku od zasady, że adwokat lub radca prawny w przypadku wpisu stałego, winien pismo to opłacić bez wezwania sądu. Nadto wykładnia gramatyczna uniemożliwia uznanie poglądu skarżącej Spółki za trafny. Ustawa z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , jak i wydane na podstawie delegacji ustawowej rozporządzenie, w swojej terminologii rozróżnia pojęcie skargi i skargi kasacyjnej. Jeżeli akt prawny mówi o skardze, to należy rozumieć, że jest to akt prawny skierowany do sądu I instancji, wniesiony w trybie art. 54 § 1 i 2 u.p.s.a., natomiast skarga kasacyjna przysługuje do sądu II instancji, zgodnie z brzmieniem art. 173 § 1 u.p.s.a. Jeżeli więc § 5 ust. 2 cytowanego rozporządzenia stanowi o wpisie od skargi, to należy treść jego interpretować w ten sposób, że dotyczy wyłącznie środka odwoławczego skierowanego do sądu administracyjnego I instancji.(por. postanowienie NSA z dnia 24.06.2004r. sygn. akt GZ 21/04). Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w związku z art.197 u.p.s.a. zażalenie oddalił.