I FSK 1221/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku K. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 14 lipca 2016 r., nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 376/17 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 9 grudnia 2016 r., nr [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia i za grudzień 2011 r. oraz za styczeń, luty, kwiecień, lipiec i grudzień 2013 r. postanawia oddalić wniosek. W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 28 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 376/17, skarżący K. K., zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania, wskazanych w sentencji niniejszego postanowienia, decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.. Zdaniem zastępującego stronę doradcy podatkowego, za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a zaległości podatkowe z tytułu VAT są wysokie. Podał, że sytuacja finansowa skarżącego znana jest organom podatkowym z urzędu (zeznania i informacje podatkowe). Skarżący ma zajęte konta bankowe w licznych postępowaniach zabezpieczających i egzekucyjnych, które zostały wszczęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...], a obecnie są prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., na podstawie zarządzeń zabezpieczenia i tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 P.p.s.a., który na podstawie art. 193 tej ustawy ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie P.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem jednak – o czym była mowa wyżej - wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., II GZ 139/08, LEX nr 493849). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno przy tym odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. W sytuacji, gdy wykonanie decyzji polega na obowiązku zapłaty kwoty pieniężnej, wnioskujący winien dokładnie zobrazować swoją sytuację majątkową. W takim przypadku niebezpieczeństwo zaistnienia szkody wiąże się bowiem ściśle ze stanem braku środków na pokrycie należności publicznoprawnych. Zatem samo wskazanie, że z zapłatą należności wynikających z decyzji wiąże się ryzyko uszczuplenia finansów wnioskodawcy, nie oznacza automatycznie, że wystąpiła przesłanka uzasadniająca wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Podatnik, mimo wykonania decyzji może bowiem dysponować odpowiednim majątkiem na pokrycie należności publicznoprawnych. Rzeczą zatem podatnika domagającego się wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest wykazanie w sposób jednoznaczny, że takich środków majątkowych nie posiada. W rozpoznawanej sprawie skarżący do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organów podatkowych nie załączył żadnych dokumentów wskazujących na jego aktualną sytuację majątkową i osobistą. Wskazywał jedynie, że jego sytuacja majątkowa jest znana organom podatkowym. Pominął jednak, że zawarty w jego skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie adresowany był do Sądu, w tym wypadku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tymczasem w aktach sądowych brak jest aktualnych danych skarżącego o stanie jego majątku i sytuacji osobistej, których porównanie z wysokością wymagalnych zobowiązań podatkowych, pozwoliłoby NSA ocenić, czy egzekucja tych zobowiązań spowodowałaby wystąpienie okoliczności powodujących u skarżącego spełnienie przesłanek pozwalających przychylić się do jego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Wprawdzie wnioskiem, złożonym na formularzu PFF w dniu 6 marca 2018 r., skarżący zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy. Jednakże z uwagi na to, że powyższy wniosek zawierał braki formalne uniemożliwiające nadanie mu dalszego biegu, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 marca 2018 r. zobowiązano wnioskodawcę do ich usunięcia przez wypełnienie lub zakreślenie zgodnie z treścią pouczenia rubryk o numerach: 5 (uzasadnienie), 6 (stan rodzinny), 7.1 (nieruchomości), 7.2.1. (oszczędności zgromadzone na rachunkach bankowych oraz w gotówce), 7.2.2. (papiery wartościowe i inne prawa majątkowe), 7.2.3. (wierzytelności), 7.3 (przedmioty wartościowe), 8 (stan majątkowy osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym), 9 (inne, dodatkowe informacje o stanie majątkowym), 10 (dochody), 11 (zobowiązania i stałe wydatki) formularza PPF w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Powyższe wezwanie do usunięcia braków formalnych doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 30 marca 2018 r. Wnioskodawca nie uczynił zadość wezwaniu w zakreślonym terminie, który upłynął bezskutecznie z dniem 6 kwietnia 2018 r. W konsekwencji zarządzeniem Referendarza Sądowego w WSA w Gdańsku z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 376/17 pozostawiono bez rozpoznania wniosek strony przyznanie prawa pomocy w sprawie. Postanowienie to utrzymane zostało w mocy postanowieniem WSA w Gdańsku z 12 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 376/17. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.