I FSK 1400/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 4 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku H. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej H. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Gl 1644/11 w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 5 sierpnia 2011 r. nr PT ... w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2013 r. H. S. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wstrzymanie wykonania 15-tu decyzji ostatecznych objętych zaskarżonymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o sygn. akt od III SA/Gl 1639/11 do III SA/Gl 1653/11 w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu tego zbiorczego wniosku zaznaczył, że nie posiada środków pieniężnych, zaś egzekucja sprowadzałaby się do fizycznej likwidacji firmy i miejsc pracy. Wskazał bowiem, że przy nadpodaży sprzętu transportu ciężkiego na rynku, sprzedaż posiadanego przez skarżącego mienia w trybie egzekucyjnym z dochowaniem wiążących w nim reguł, co do zasady odbywa się w terminie licytacji, lub z tzw. wolnej ręki, czyli praktycznie za bezcen. Taka forma sprzedaży podstawowego mienia firmy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody i przez to spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawca od początku wdrożenia egzekucji z ruchomości oraz egzekucyjnej blokady kont bankowych firmy boryka się z ogromnymi uciążliwościami. Działalność firmy sprowadza się do tzw. przetrwania i zakończenia postępowań skargowo-kasacyjnych. Strona ma głębokie odczucie bezprawia i niesprawiedliwości wywołanej karygodnym zachowaniem organów podatkowych. W następstwie orzeczeń WSA w Gliwicach dot. akcyzy upadły całkowicie poczynania organów kontroli skarbowej. Jednak ujemne konsekwencje owego bezprawia ponosi wyłącznie wnioskodawca, jego rodzina i personel firmy. Firma wnioskodawcy jako dłużnik oraz z uwagi na blokady kont na skutek wykreowania ogromnych zaległości wątpliwymi prawnie decyzjami podatkowymi nie uczestniczy w ofercie otwartych rynkowych zamówień. Dodatkowo skarżący zaznaczył, że składając 15 skarg kasacyjnych w oparciu o stanowisko zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, oczekuje również uchylenia wskazanych we wniosku orzeczeń WSA w Gliwicach w zakresie podatku od towarów i usług. Skarżący jednocześnie podniósł, że w razie dostrzeżenia ewentualnych braków złożonego wniosku, należy rozważyć możliwość zastosowania art. 49 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 Ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast względy dotyczące zasadności zarzutów stawianych przez wnioskodawcę w toku prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego nie mogą stanowić skutecznego uzasadnienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu bądź czynności. W złożonym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanki wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja powinna być spójna, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają przyznanie stronie ochrony tymczasowej. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie, do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności Ppsa nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Wymaga również podkreślenia, że ewentualne braki w zakresie argumentacji czy dowodów złożonych na poparcie złożonego wniosku nie stanowią braków formalnych, o których mowa w treści art. 49 Ppsa, stąd też wniosek strony o zastosowanie tegoż przepisu nie mógł zostać uwzględniony. W tym miejscu należy również przypomnieć, że wnioskodawca prowadził już przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie wpadkowe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w toku którego zwrócono stronie uwagę, że wywieranie ujemnych skutków finansowych dla dłużnika jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. W postanowieniu z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 38/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał bowiem stronie, że konsekwencje związane z prowadzoną egzekucją są oczywiste i ujemne (prowadzą do zmniejszenia majątku zobowiązanego). Zwrócono uwagę również, z czym należy się w pełni zgodzić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 Ppsa jest też to, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania. W toku ww. postępowania wskazano ponadto na konieczność szczegółowego uzasadniania oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej wnioskodawcy, tak aby mogły one stanowić podstawę do oceny zasadności wniosku strony. Tymczasem obecnie złożony wniosek strony w zasadzie powiela nieprawidłowości wytknięte we wskazanym wyżej postanowieniu NSA. Analiza wniosku strony z 19 sierpnia 2013 r. nie pozwala bowiem na jednoznaczne stwierdzenie, czy w istocie wymogi z art. 61 § 3 Ppsa zostały spełnione. W rozpatrywanym wniosku strona nie odwołała się do dokumentów źródłowych odzwierciedlających sytuację skarżącego. Nie podano nawet w sposób szacunkowy aktualnych przychodów, czy też zobowiązań z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, nie wspominając już o złożeniu stosownej dokumentacji w tym zakresie. Poza przedstawieniem dokumentów dotyczących historii prowadzonej egzekucji Naczelny Sąd Administracyjny nie dysponuje żadnymi aktualnymi i konkretnymi danymi dotyczącymi wysokości dochodów i kosztów przedsiębiorstwa skarżącego, wielkości zatrudnienia, majątku oraz zadłużenia. Tym samym rozpoznając tak sformułowany wniosek Naczelny Sąd Administracyjny nie jest w stanie przychylić się do argumentacji w nim zawartej. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 Ppsa, orzekł jak w sentencji.