I FSK 1588/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Roman Wiatrowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 12 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku E. S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Go 141/15 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 5 lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2011 r. postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt: I SA/Go 141/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. S. (dalej: "strona", "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 5 lutego 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony zwrot kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł od ww. wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismem z dnia 22 lipca 2015 r. strona wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Motywując swój wniosek, skarżąca wskazała, że "boi się, że egzekucja będzie prowadzona z wszelką bezwzględnością bo odważyłam się sprzeciwić i przegrałam. Tylko Sąd jest władny umorzyć lub wstrzymać egzekucję. Proszę o to z uwagi na pogarszający się stan zdrowia w poczuciu zagrożenia. Dodatkowym argumentem jest mnożenie kosztów postępowania egzekucyjnego, w stosunku do decyzji wydanych z naruszeniem prawa". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Z treści art. 61 § 3 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania aktu lub czynności ma za zadanie zapobieżenie wystąpienia wskazanych powyżej zagrożeń, które mogą wystąpić jako następstwo wykonania aktu lub czynności. Dla sprawy tej istotny także pozostaje art. 152 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w przypadku uwzględnienia skargi sąd obowiązany jest określić, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to, mające niewątpliwie ten sam skutek, co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2-3 P.p.s.a., traci przy tym moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Podobny pogląd Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w postanowieniu z dnia 9 sierpnia 2005 r. , II FSK 885/05 (publ. ONSAiWSA z 2006 r., nr 1, poz. 8), w którym stwierdził, że rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 152 P.p.s.a. wywołuje podobny skutek jak rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Ustawodawca, pozytywnie wypowiadając się co do możliwości zapewnienia stronie ochrony tymczasowej w okresie między wydaniem wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego a jego uprawomocnieniem się, wyłączył tym samym w tym zakresie możliwość odpowiedniego stosowania przepisów art. 61 § 3 - 5 P.p.s.a. w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną od tego wyroku. Za niedopuszczalne uznano, aby Naczelny Sąd Administracyjny przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej wypowiadał się w postępowaniu wpadkowym w kwestii, która została już przesądzona w zaskarżonym do tego Sądu wyroku sądu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, traci moc dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Nie może być więc podważone wcześniej orzeczeniem wpadkowym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Również nowelizacja P.p.s.a. dokonana ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) nie zmieniła powyższych regulacji. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu nadanym ww.ustawą, w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej (§1). Przepisu § 1 nie stosuje się do aktów prawa miejscowego (§2). Przypomnieć zatem w tym miejscu należy, że wyrokiem z 27 maja 2015 r., sygn. akt: I SA/Go 141/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił kwestionowaną przez skarżącą decyzje i stwierdził, że nie może być ona wykonana w całości. Tymczasem jej wstrzymania domaga się skarżąca we wniosku będącym przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. W ocenie NSA nie ulega wątpliwości, że skoro WSA w nieprawomocnym wyroku, na podstawie art. 152 P.p.s.a. określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu przyjąć należy, iż brak jest podstaw do egzekwowania obowiązku, którego ta decyzja dotyczy a rozstrzygnięcie to wywiera taki sam skutek co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 P.p.s.a. i zgodnie z art. 152 P.p.s.a. traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Oznacza to, że mimo, iż do decyzja Dyrektora Izby Skarbowej przynajmniej do czasu orzeczenia NSA będzie znajdowała się w obrocie prawnym, to jednak ze względu na jednoznaczną dyspozycję art. 152 P.p.s.a. nie będzie mogła ona być wykonana. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.