I FSK 1857/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-01-20
Skład orzekający: Marek Kołaczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej powinien zawierać konkretne wyliczenia i dowody potwierdzające niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest wystarczający sam wniosek strony, nawet poparty dokumentami finansowymi, lecz wymaga konkretnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie. Sąd nie ma obowiązku wyręczania strony w wykazywaniu negatywnych konsekwencji.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT za XI 1998 r. W skardze kasacyjnej spółka wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że nie dysponuje wolnymi środkami na zapłatę zobowiązania wraz z odsetkami, znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, a zapłata mogłaby spowodować wymuszoną sprzedaż aktywów po zaniżonych cenach. Spółka powołała się na stratę bilansową i problemy z płynnością finansową.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej D. S.A. we Wrocławiu o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 29 grudnia 2008 r. w sprawie ze skargi D. S.A. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 29 grudnia 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za XI 1998 r. postanawia: oddalić wniosek.
Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Skarżącej Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 29 grudnia 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za XI 1998 r. Od powyższego wyroku Strona złożyła skargę kasacyjną z dnia 31 sierpnia 2009 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji w całości z uwagi na zachodzenie niebezpieczeństwa wyrządzenia spółce znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku natychmiastowego wykonania przedmiotowej decyzji. Jak we wniosku wskazuje Spółka, nie dysponuje wolnymi środkami w kwocie niezbędnej do wykonania zobowiązań nałożonych zaskarżoną decyzją liczoną wraz z odsetkami. Ponadto, po rozpatrzeniu skarg kasacyjnych przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 28 lipca 2009 r. stały się prawomocne decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, dotyczące należności VAT za miesiące VII, IX, X 1998 r. oraz I, II, III, IV, VI, VIII, IX, XI 1999 r., na podstawie których podatnik zobowiązany jest do zapłaty należności podatkowych w łącznej kwocie ok. 535.000 zł plus odsetki podatkowe od pierwotnych terminów zapłaty tych należności, co w praktyce oznacza, że kwota odsetek obecnie znacznie przewyższa wskazaną kwotę należności głównych. Podatnik podniósł przy tym, że obecnie znajduje się w ciężkiej sytuacji ekonomicznej i ma problemy z utrzymaniem stabilnej płynności finansowej. Aktywa obrotowe na dzień 31.07.2009 r. wynoszą 5,46 mln zł przy zobowiązaniach krótkoterminowych opiewających na kwotę 21,93 mln zł. Strona wskazała również na stratę bilansową z bieżącej działalności gospodarczej, która na ostatni dzień lipca 2009 r. wynosi ponad 558.000 zł, co spowodowane jest niesprzyjającą koniunkturą na rynku paliw ciekłych. Skarżąca wskazała także, że zapłata zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji mogłaby spowodować wymuszoną sprzedaż jej aktywów, a cena uzyskana ze zbywanych aktywów byłaby z pewnością poniżej cen rynkowych, ze względu na szybkość i gwałtowność ich zbycia. Działanie takie byłoby więc równoznaczne z niepowetowaną stratą dla Skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego możliwości złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W świetle powyższej regulacji należy uznać, że to Skarżąca była zobowiązana wykazać, że zachodzi jedna z przesłanek wskazanych w wymienionym przepisie, uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest przy tym wystarczający sam wniosek strony, nawet poparty rachunkiem z zysków i strat oraz bilansem. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania takiego aktu lub czynności strona nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.), lecz za brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd.
Analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej do sądu I instancji decyzji pozwala na wskazanie jego dwóch zasadniczych braków. Po pierwsze, Strona nie zobrazowała w pełni swojej sytuacji finansowej. Po drugie, Skarżąca nie wykazała związku pomiędzy ewentualną egzekucją należności, a wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków.
Strona wskazuje, że "kwota odsetek obecnie znacznie przewyższa wskazaną kwotę należności głównych", nie podaje jednak, o jakie dokładnie kwoty chodzi. Wartość przedmiotu sporu w przypadku zaskarżonej do sądu I instancji decyzji wynosi 53.440 zł, natomiast wartość należności podatkowych wynikających ze wskazanych przez Stronę innych ostatecznych decyzji podatkowych wynosi – jak wskazuje Strona - ok. 535.000 zł plus odsetki. Daje to łącznie kwotę około 588.440 zł plus odsetki (niewskazane dokładnie przez Stronę). Nieprecyzyjne określenie przez Spółkę jej wymagalnych zobowiązań prawnopodatkowych uniemożliwia pełną ocenę sytuacji finansowej spółki. Wniosek ten jest dodatkowo uzasadniony wskazaną niżej skalą działalności Skarżącej oraz orientacyjnym procentowym udziałem kwoty będącej wartością zaskarżenia w aktywach spółki.
Ponadto Skarżąca uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jedynie ogólnikowo powołała się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona we wniosku nie zawarła natomiast żadnych konkretnych wyliczeń, z których jednoznacznie wynikałoby, że faktycznie może dojść do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd nie ma przy tym obowiązku wyręczania spółki w zakresie wykazywania, że owe negatywne konsekwencje mogą nastąpić. Biorąc pod uwagę skalę działalności spółki oraz wartość jej aktywów wynikającą z bilansu, tzn. kwotę 225.742.738,15 zł (w tym aktywa obrotowe 5.464.947 zł, środki pieniężne 81.394,13 zł), należy uznać za uzasadnione wątpliwości Sądu co do zasadności twierdzeń Strony na temat grożących jej strat i niebezpieczeństw.
Należy jednocześnie zauważyć, że jest rzeczą oczywistą, że nie zawsze w przypadku przymusowej egzekucji uda się zgromadzić takie środki pieniężne, jakie mogłyby zostać uzyskane w przypadku swobodnej sprzedaży aktywów spółki w toku jej normalnej działalności. Z tego względu argument dotyczący wymuszonej sprzedaży aktywów spółki nie może odnieść zamierzonego przez Stronę skutku, gdyby go bowiem konsekwentnie stosować, wszystkie wnioski o wstrzymanie wykonania decyzji wiążącej się z przymusową egzekucją musiałyby być rozpatrywane pozytywnie.
Końcowo należy zauważyć, że Skarżąca nie wskazała również, na czym konkretnie miałyby polegać ewentualnie wyrządzona jej szkody czy trudne do odwrócenia skutki.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło