I FSK 1900/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Gl 1141/14 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia: odrzucić skargę kasacyjną Postanowieniem z 12 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1141/14, odrzucił skargę J. G. – nazywanej dalej "Skarżącą", na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 30 maja 2014 r. w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że 2 czerwca 2014 r. wspomnianą decyzję pozostawiono w urzędzie pocztowym na okres 14 dni, z uwagi na nieobecność Skarżącej. Przesyłka została awizowana powtórnie 10 czerwca 2014 r. Ponieważ Skarżąca nie podjęła jej z urzędu pocztowego w terminie 14 dni, zgodnie z art. 150 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.), należało przyjąć, że decyzja została doręczona Skarżącej w drodze doręczenia zastępczego 16 czerwca 2014 r. Od tego dnia rozpoczął bieg 30 dniowy termin do wniesienia skargi, o którym jest mowa w art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". W tym stanie rzeczy, skoro Skarżąca nadała skargę w urzędzie pocztowym dopiero 29 lipca 2014 r., skargę należało odrzucić jako spóźnioną. Sąd pierwszej instancji wspomniał ponadto, że Skarżąca faktycznie odebrała decyzję 1 lipca 2014 r. W skardze kasacyjnej pełnomocnik Skarżącej podniósł zarzut naruszenia art. 174 oraz art. 185 § 1 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". W motywach skargi kasacyjnej pełnomocnik argumentował, że Sąd pierwszej instancji wskazując, że Skarżąca odebrała przesyłkę z urzędu pocztowego dopiero 1 lipca 2014 r. – wprowadził dodatkową, pozaustawową przesłankę. Żaden z przywołanych w postanowieniu przepisów nie posługuje się bowiem terminem "dopiero". Jego zdaniem, skoro Skarżąca odebrała decyzję 1 lipca 2014 r., nie można było przyjąć, że doszło do doręczenia zastępczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów należy zaznaczyć, że skarga kasacyjne odbiega od wymaganego dla tego rodzaju środka odwoławczego poziomu profesjonalizmu. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest bowiem granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Innymi słowy, wskazanie przez autora skargi kasacyjnej przepisów, jakie w jego ocenie naruszył sąd administracyjny pierwszej instancji, a także wyjaśnienie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, na czym to naruszenie polegało, wyznacza granice, w których rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 P.p.s.a.). Uwagi te są o tyle istotne, że pełnomocnik Skarżącej "zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenia przepisów postępowania" wskazał na naruszenie art. 174 oraz art. 185 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Pierwszy z wymienionych przepisów stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego. Rzecz w tym, że Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć tego przepisu, ponieważ ma on zastosowanie wyłącznie do postępowania kasacyjnego przez Naczelnym Sądem Administracyjnym – za jego pośrednictwem strona wskazuje jakiego rodzaju przepisom uchybiono w zaskarżonym orzeczeniu. Natomiast drugi z wymienionych przepisów nie zawiera we wskazanym paragrafie punktu piątego. Nawet gdyby przyjąć, że była to jedynie omyłka pisarska, a w istocie rzeczy autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenia art. 185 § 1 P.p.s.a., zaznaczyć należy, że adresatem tego przepisu jest Naczelny Sąd Administracyjny, który na jego mocy w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie. Lektura skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że pełnomocnik Skarżącej nie sprostał obowiązkowi wskazania podstawy kasacyjnej. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem samo wskazanie rodzaju naruszenia – tak jak uczynił to pełnomocnik Skarżącej "zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenia przepisów postępowania" – czy też powołanie się na przepis wymieniający podstawy skargi kasacyjnej, nie wystarcza dla zachowania formy tego szczególnego rodzaju pisma. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia nie jest spełniony, jeżeli w skardze kasacyjnej oprócz wskazania na przepisu wymieniającego podstawy skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a), nie wskazano, które konkretnie przepisy ustawy zostały naruszone – oznaczone numerem artykułu, paragrafu, ustępu, punktu. W motywach skargi kasacyjnej pełnomocnik Skarżącej również nie precyzuje, który z przepisów – oprócz art. 174 P.p.s.a., którego sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć, oraz nie występujący w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 185 § 1 pkt 5 – miałby zostać naruszony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Poprzestał jedynie na zarzuceniu Sądowi pierwszej instancji "posłużenia się terminem dopiero, jako nie występującym w żadnym ze wskazanych w uzasadnieniu przepisie, a więc użycia pozaustawowej przesłanki". Dalej pełnomocnik wytyka Sądowi, użycie terminu "doręczenia w drodze fikcji prawnej", zamiast "doręczenia zastępczego". Jak już wcześniej wyjaśniono, zadaniem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie, które konkretnie przepisy postępowania zostały naruszone i jaki wpływ owo naruszenie miało na wynika sprawy. Uznać zatem należy, że skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie – wobec niewskazania jej podstaw kasacyjnych – nie spełnia wymogów ustanowionych w art. 176 w związku z art. 174 P.p.s.a. Mając na względzie treść skargi, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest ona obarczona nieusuwalnymi brakami i błędami konstrukcyjnymi, które uniemożliwiają merytoryczne ustosunkowanie się do argumentów przedstawionych w jej uzasadnieniu. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.