I FSK 2040/22
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2023-05-08
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Hanna Kamińska, Jolanta Rudnicka, Gabriela Jyż, Stanisław Bogucki, Roman Wiatrowski, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA wymogów niezawisłości i bezstronności może być uwzględniony wyłącznie na podstawie okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego, bez uwzględnienia jego postępowania po powołaniu oraz charakteru sprawy i okoliczności dotyczących strony?Ratio decidendi
Badanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego NSA powinno uwzględniać zarówno okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego, jak i jego postępowanie po powołaniu, w kontekście charakteru sprawy oraz okoliczności dotyczących strony. Sam fakt powołania na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r. nie stanowi wystarczającej podstawy do podważenia niezawisłości lub bezstronności sędziego. Wniosek o wyłączenie sędziego z rozpoznania sprawy z powodu rzekomego braku niezawisłości i bezstronności jest bezzasadny, gdyż nie wykazano innych okoliczności uzasadniających naruszenie tych standardów.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Zbigniewa Łobodę wymogów niezawisłości i bezstronności w związku z jego powołaniem na stanowisko na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r. Wniosek dotyczył sprawy podatkowej dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z maja 2021 r. Skarżąca podnosiła, że powołanie sędziego było wadliwe i że jego udział w rozpoznaniu sprawy narusza standardy niezawisłości i bezstronności.Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie na postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt I FSK 2040/22, w przedmiocie oddalenia wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Zbigniewa Łobodę wymogów niezawisłości i bezstronności.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 maja 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Hanna Kamińska (sprawozdawca) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Stanisław Bogucki Sędzia NSA Roman Wiatrowski Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia [...] na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt I FSK 2040/22 w przedmiocie oddalenia wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Zbigniewa Łobodę wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2104/21 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 31 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do lipca 2014 r. postanawia oddalić zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 14 lutego 2023 r., sygn. akt I FSK 2040/22 oddalił wniosek [...] – dalej: skarżącej, spółki lub strony - o zbadanie spełnienia przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) Zbigniewa Łobodę wymogów niezawisłości i bezstronności.
W uzasadnieniu NSA podkreślił, że badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności powinno zostać przeprowadzone z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i z uwzględnieniem jego postępowania po powołaniu. Te dwa czynniki powinny być ocenione pod kątem tego, czy w okolicznościach sprawy, w której sędzia ma orzekać, z uwzględnieniem charakteru tej sprawy oraz z uwzględnieniem okoliczności dotyczących strony postępowania (z wyjątkiem organu administracji), standard niezawisłości lub bezstronności może być naruszony. Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego muszą być uwzględnione łącznie z postępowaniem sędziego po powołaniu. Ustawodawca wskazując na te dwa czynniki użył koniunkcji, a także powiązał je z okolicznościami danej sprawy. Chodzi tu o jej charakter oraz okoliczności dotyczące podmiotu składającego wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.
Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że przy ocenie zachowania standardu niezawisłości i bezstronności nie można oprzeć się jedynie na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego. Tym samym podważenie niezawisłości lub bezstronności sędziego nie może opierać się jedynie na stwierdzeniu, że sędzia został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3, dalej: ustawa z 8 grudnia 2017 r.). Konieczne jest powołanie innych jeszcze okoliczności. Skarżąca, poza faktem powołania sędziego NSA Zbigniewa Łobody na wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. powołała się na to, że "istnieje spór polityczny powodujący, iż przyszły formalny status sędziów powołanych na wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. jest, co najmniej potencjalnie uzależniony od skuteczności/nieskuteczności propagandowo – populistycznych kampanii politycznych mających wpływ na świadomość i oceny społeczne oraz na wyniki wyborów do organów stanowiących prawo". Wskazano przy tym, że "potencjalnie mieści się (to) w zakresie propagandowo – populistycznych haseł walki z nadużyciami podatkowymi sprawującej władzę opcji politycznej, której przedstawiciele wskazali osoby do KRS ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r."
W ocenie NSA wskazane okoliczności nie stanowią podstawy do przyjęcia, że w odniesieniu do sędziego NSA Zbigniewa Łobody, uwzględniając przesłanki wskazane w art. 5a § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 dalej: p.u.s.a.), może zachodzić naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności. Sędzia Zbigniew Łoboda został powołany na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 15 lutego 2021 r. - uchwałą KRS nr 579/2020 z 22 lipca 2020 r. Jednakże przed powołaniem na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego od 1 stycznia 2004 r. do 17 sierpnia 2004 r. pełnił czynności sędziowskie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, jako asesor sądowy. Następnie 31 lipca 2004 r. został powołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i 17 sierpnia 2004 r. objął to stanowisko. Od 1 stycznia 2018 r. sędzia Zbigniew Łoboda orzekał w Naczelnym Sądzie Administracyjnym na podstawie delegowania przez Prezesa NSA. Po zgłoszeniu swojej kandydatury na wolne stanowisko sędziego NSA, ogłoszone obwieszczeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 sierpnia 2018 r., została przeprowadzona ocena kwalifikacji sędziego przez sędziego NSA, uwzględniająca przede wszystkim orzeczenia wydane z udziałem sędziego od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2018 r. i ocenę Prezesa WSA we Wrocławiu. Kandydatura ta została oceniona jako wyróżniająca.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w świetle faktów dotyczących drogi zawodowej sędziego NSA Zbigniewa Łobody okoliczności podniesione przez skarżącą nie stanowią przekonujących argumentów, mogących świadczyć o naruszeniu standardu niezawisłości i bezstronności z uwagi na okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego i z uwagi na jego postępowanie po powołaniu. Powołanie sędziego Zbigniewa Łobody do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiło naturalną konsekwencję pełnienia od wielu lat w sposób należyty urzędu na stanowisku sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie można czynić sędziemu zarzutu, że z przyczyn od niego niezależnych wymagany wniosek o powołanie na stanowisko sędziego NSA musiał pochodzić od KRS ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r., co do niezależności której od władzy wykonawczej i ustawodawczej rzeczywiście mogą zachodzić uzasadnione wątpliwości.
W ocenie NSA brak jest podstaw, aby zakładać, że sędzia NSA Zbigniew Łoboda "wykorzystał" sposób powołania członków KRS, o których mowa w art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP, ukształtowany przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. w celu uzyskania powołania na stanowisko sędziego NSA. Brak też jest podstaw do tego, aby zakładać, że sędzia NSA Zbigniew Łoboda będzie się kierował podczas orzekania wizją zbliżających się wyborów parlamentarnych i ich następstw, w tym ewentualnych zmian w zakresie ustroju sądów.
[...] wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości celem ponownego rozpoznania. Ewentualnie spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wyłączenie ze składu orzekającego Sędziego Zbigniewa Łobody.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
I. nierozpoznanie istoty sprawy w postaci ustalenia, iż Sędzia Zbigniew Łoboda nie ma statusu Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozumieniu art. 5 § 1 p.u.s.a. w zw. z art. 174 oraz art. 179 i art. 187 Konstytucji RP, a tym samym Sąd ustanowiony z jego udziałem jest niezgodny z prawem, co w konsekwencji prowadzi od bezwzględnej konieczność wyłączenia Sędziego ze składu orzekającego niezależnie od innych okoliczności;
II. błędną wykładnię art. 5a § 1 w zw. z art. 5a § 13 p.u.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie jakoby rozstrzygnięcie zgodne z art. 5a § 13 p.u.s.a. musiałoby być determinowane okolicznościami pobocznymi względem wadliwości powołania w sytuacji, gdy regulacja z art. 5a § 1 p.u.s.a. wskazuje jedynie przesłanki dopuszczające badanie zachowania standardu niezawisłości lub bezstronności poprzez kumulatywne wystąpienie przesłanek dotyczących powołania i przesłanek pobocznych, co w żaden sposób nie determinuje zakresu przesłanek, na których można oprzeć rozstrzygnięcie końcowe skoro ani w art. 5a § 12 p.u.s.a. ani w art. 5a § 13 p.u.s.a. nie zostały one wskazane w ujęciu kumulatywnym, a w konsekwencji do uwzględnienia wniosku wystarczającym jest stwierdzenie wadliwości procesu powołania na stanowisko sędziowskie, a odmienna wykładnia jakoby nienależycie powołany Sędzia mógł orzekać z uwagi na inne osobiście dotyczące go okoliczności jest oczywiście wadliwa w aspekcie zasad konstytucyjnych;
III. wadliwe przyjęcie, iż dokonanie orzeczeniem sądowym wydanym w konkretnej sprawie pozytywnej oceny kwalifikacji i postawy Sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie może zastępować przewidziany art. 179 Konstytucji RP wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, o której mowa w art. 187 Konstytucji RP ze skutkiem w postaci przyjęcia w danej konkretnej sprawie fikcji prawnej skuteczności powołania na stanowisko Sędziego w zakresie zdolności do orzekania;
IV. wadliwe przyjęcie, iż diagnozowane na potrzeby niniejszego postępowania cechy osobowościowe Sędziego objętego wnioskiem oraz jego dorobek orzeczniczy sprzed uzyskania rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r, mogą niweczyć możliwość powstania w ocenie społecznej wątpliwości, co do bezstronności i niezawisłości Sędziego w związku z udziałem w konkursie przeprowadzonym przez neoKRS i uzyskaniem rekomendacji neoKRS oraz skorzystaniem z tej rekomendacji w znanych powszechnie okolicznościach braku zachowania praworządności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1.Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzuty zażalenia nie podważają zgodności z prawem – wydanego na podstawie art. 5a § 12 p.u.s.a. – postanowienia, którym oddalono wniosek [...] o zbadanie – w sprawie ze skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2104/21 w sprawie na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do lipca 2014 r. – spełniania przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Zbigniewa Łobodę wymogów niezawisłości i bezstronności, a to wobec bezzasadności tego wniosku, a tym samym wobec braku podstaw do uwzględnienia żądania wyłączenia wymienionego sędziego od rozpoznania sprawy.
2. Prawną podstawę wskazanego wniosku oraz zawartego w nim żądania stanowił art. 5a § 1 p.u.s.a., zgodnie z którym dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 3, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.
Siłą rzeczy przepis ten wyznaczał więc również ramy prawne działania Sądu I instancji w sprawie inicjowanej tym wnioskiem, których zakres zobowiązywał do badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z punktu widzenia okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu w relacji do okoliczności sprawy, których kontekst (odnoszący się do charakteru samej sprawy oraz samego wnioskodawcy) mógłby uzasadniać ocenę odnośnie do zaistnienia (potencjalnego) ryzyka naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności mającego wpływ na wynik sprawy.
Wobec treści przywołanego przepisu prawa oraz jego funkcji – o których mowa jeszcze dalej – należałoby więc stwierdzić, że w wyznaczonych nim (oraz współkształtowanych przepisem art. 5 § 1c p.u.s.a.) granicach sprawy inicjowanej wnioskiem, o którym mowa w art. 5a § 1 i § 2 p.u.s.a., Sąd I instancji nie był zobowiązany do badania okoliczności eksponowanych na gruncie zarzutów z pkt I i pkt III petitum zażalenia, w tym w szczególności nie był zobowiązany do kontroli powołania na stanowisko sędziego NSA oraz oceny skuteczności tego powołania, co prowadzi do wniosku, że wymienione zarzuty nie mogły być uznane za usprawiedliwione.
3. Podkreślając w związku z powyższym, że wyznaczone treścią przywołanej regulacji prawnej granice sprawy zobowiązywały do badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z punktu widzenia okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego w koniunkcji z jego postępowaniem po powołaniu oraz w relacji do okoliczności sprawy (tj. okoliczności odnoszących się do charakteru samej sprawy oraz samego wnioskodawcy), nie ma podstaw, aby zasadnie można było przypisać Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa wskazywanych na gruncie wymienionych zarzutów, a w konsekwencji brak rozpoznania istoty sprawy.
4. W analizowanym zakresie nie sposób jest oczywiście nie ustrzec się tej refleksji, że przepisy art. 5a oraz art. 5 § 1c p.u.s.a., wprowadzone do porządku prawnego z dniem 15 lipca 2022 r., należałoby uznać – przy tym wraz ze zmianą, z dniem 14 lutego 2020 r., art. 5 p.u.s.a., która polegała na dodaniu do niego § 1a i § 2b (por. w tej mierze również postanowienia TSUE z dnia 14 lipca 2021 r. oraz z dnia 27 października 2021 r. o zastosowaniu środków tymczasowych w postępowaniu w sprawie C – 204/21 Komisja Europejska przeciwko Polsce) – za smutną konsekwencję zmian wynikających z ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, która najogólniej rzecz ujmując wyraża się w kwestionowaniu w orzecznictwie sądów międzynarodowych i krajowych statusu sędziów powoływanych na wniosek KRS w składzie ukształtowanym wymienioną ustawą nowelizującą, a więc w składzie niezgodnym z Konstytucją RP (zob. np.: wyrok Wielkiej Izby TSUE z dnia 19 listopada 2019 r. w sprawach połączonych C-585/18, C-624/18 i C-625/18; wyroki ETPCz z dnia: 22 lipca 2021 r., skarga nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; 8 listopada 2021 r., skargi nr 49868/19 i 57511/19 Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce; 3 lutego 2022 r., skarga nr 1469/20, Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt III Po 7/18; zob. również A. Gomułowicz, Rysa na obliczu Temidy, "Kwartalnik Prawa Podatkowego" 2022 nr 2, s. 29 i n.; Z. Kmieciak, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2021 r., III FSK 3626/21, "Państwo i Prawo" 2022 z. 4, s. 158 i n.).
5. Wobec ułomności oraz (konstytucyjnych i unijnych) deficytów przywołanych rozwiązań prawnych, badanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności, o którym mowa w art. 5a p.u.s.a. – aby mogło być uznane za efektywne i czyniące zadość koniecznym oczekiwaniom, gdy chodzi o jego rezultat – nie może więc abstrahować od znaczenia konsekwencji wynikających z już wypracowanych w tej mierze w orzecznictwie sądowym modelowych konstrukcji tzw. "testów niezawisłości i bezstronności" (zob. zwłaszcza: wyrok Wielkiej Izby ETPCz z dnia 1 grudnia 2020 r., nr sprawy 26374/18; wyrok TSUE z dnia 6 października 2021 r. w sprawie C – 487/19; uchwała Sądu Najwyższego w składzie połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22).
W tym względzie, w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22 – odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu przywołanej uchwały połączonych trzech Izb Sądu Najwyższego – przypomniano, że mechanizm kontroli standardu niezawisłości i bezstronności powinien polegać na ocenie zarówno stopnia wadliwości poszczególnych postępowań konkursowych, jak też okoliczności odnoszących się do samych sędziów biorących w nich udział oraz charakteru spraw, w których orzekają (orzekały) sądy z ich udziałem, co oznacza, że przy ocenie wpływu wadliwości procesu powołania na urząd sędziego na dochowanie standardu bezstronności i niezawisłości sądu orzekającego z udziałem takiego sędziego konieczne jest uwzględnienie całego zespołu rozmaitych kryteriów. Mianowicie: – w przypadku sądów wyższego szczebla w strukturze organizacyjnej organów wymiaru sprawiedliwości za obowiązujący trzeba przyjąć wyższy poziom wymagań w zakresie minimalnych warunków bezstronności i niezawisłości; – rozróżnić należy sytuacje, w których oceniane powołanie nastąpiło po raz pierwszy na urząd sędziego, oraz w których wiązało się z objęciem kolejnego urzędu przez sędziego, w sądzie wyższego rzędu (uwzględnienie charakteru awansu - jak szybko do niego doszło, na jakie stanowisko awansował dany sędzia); – przy dokonywaniu tej oceny znaczenie mogą mieć szczególne okoliczności dotyczące samego sędziego (np. zaangażowanie sędziego bezpośrednio przed powołaniem na urząd w jednostkach podległych Ministrowi Sprawiedliwości lub innych organach władzy wykonawczej lub Krajowej Radzie Sądownictwa – w okresie, w którym kierownictwo organów zwierzchnich tych jednostek kształtowane było przez większość parlamentarną uchwalającą ustawę z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw; stosunek sędziego do dokonywanych zmian, publicznie wyrażany zarówno w procedurze konkursowej, jak i później, zwłaszcza w zakresie akceptacji niekonstytucyjnych działań organów władzy wykonawczej wobec sądów, czy akceptacji utraty przez Krajową Radę Sądownictwa przymiotu niezależności); – wpływ na ocenę bezstronności i niezawisłości sędziego może mieć również stwierdzenie innych wadliwości postępowania konkursowego, takich jak np.: zaniechanie wyłączenia się poszczególnych członków Krajowej Rady Sądownictwa z postępowania prowadzonego wobec osób z nimi powiązanych; pozytywne rozstrzyganie konkursów na urząd sędziego na rzecz osób uzyskujących awanse o charakterze administracyjnym w strukturze sądownictwa w drodze arbitralnych decyzji Ministra Sprawiedliwości; szczególny brak transparentności procedur konkursowych; uzyskanie wskazania Rady na urząd sędziego przy braku opinii organów samorządu sędziowskiego lub po uzyskaniu opinii wyraźnie ukazującej brak poparcia kandydatury lub wskazanie osoby o oczywiście mniejszych kompetencjach w stosunku do innych osób startujących w konkursie; – wobec strukturalnego uzależnienia Krajowej Rady Sądownictwa od władzy politycznej, większe wątpliwości co do dochowania standardów bezstronności i niezawisłości będą występować wówczas, gdy w danej sprawie sąd miałby orzekać w kwestiach istotnych z punktu widzenia tej władzy.
Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego przypomniano również, że pewne okoliczności mogą wskazywać, że mimo wadliwości procedury powołania co do konkretnego sędziego zachowany został minimalny standard warunkujący postrzeganie sądu jako bezstronnego i niezawisłego, w szczególności w sytuacji, w której dana osoba spełniałaby obowiązujące kryteria wskazania na urząd sędziego także w poprawnie ukształtowanej procedurze postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa.
6. Powyższe, w zestawieniu z argumentacją prezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku o braku zasadności zarzutów z pkt II oraz pkt IV petitum zażalenia zmierzających do podważenia prawidłowości podejścia Sądu I instancji do rozumienia oraz zastosowania w okolicznościach rozpatrywanej sprawy przepisu art. 5a § 1, § 12 i § 13 p.u.s.a.
7. Jakkolwiek bowiem faktem jest, że sędzia NSA Zbigniew Łoboda, został powołany na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 15 lutego 2021 r. na wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że – jak wynika to z akt osobowych oraz jego wyjaśnień – od 1 dnia stycznia 2004 r. do dnia 17 sierpnia 2004 r. pełnił czynności sędziowskie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, jako asesor sądowy, zaś następnie w dniu 31 lipca 2004 r. został powołany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, obejmując urząd z dniem 17 sierpnia 2004 r. Co więcej, jego awans zawodowy został poprzedzony trwającym delegowaniem od dnia 1 stycznia 2018 r. przez Prezesa NSA do orzekania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, zaś ocena jego kwalifikacji uwzględniała również – co nie mniej istotne – ocenę Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W świetle powyższych argumentów udział Zbigniewa Łobody w ułomnej procedurze powołania na sędziego NSA nie mógł wykluczyć pozytywnego wyniku testu niezawisłości i bezstronności. Zwłaszcza w sytuacji, gdy te same argumenty zostały wzięte pod uwagę w procedurze konkursowej KRS. Przedstawiając Prezydentowi Rzeczypospolitej wniosek o Powołanie Zbigniewa Łobody na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Izbie Finansowej w uchwale Krajowej Rady Sądownictwa z 22 lipca 2020 r., podkreślono, że Zbigniew Zenon Łoboda posiada wieloletnie doświadczenie orzecznicze zdobyte w trakcie pracy na stanowisku asesora sądowego i sędziego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu oraz w trakcie delegacji do orzekania w Izbie Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zwrócono również uwagę, że Zbigniewa Łobodę na tle innych uczestników konkursu wyróżniają najdłuższy staż orzeczniczy w sądzie administracyjnym (16 lat) i najdłuższy staż pracy w organach administracji finansowej (11 lat).
8. W relacji do przywołanych powyżej kryteriów oceny spełniania standardu niezawisłości i bezstronności, należałoby więc uznać, że ścieżka kariery zawodowej sędziego, wobec którego strona wystąpiła z wnioskiem, o którym mowa w art. 5a § 1 i § 2 p.u.s.a., w tym tempo jego awansu zawodowego oraz towarzyszące temu okoliczności, nie miała niestandardowego charakteru i nie towarzyszyły jej okoliczności – bo takie nie wynikają z akt osobowych, a wnioskodawca nie wskazał innych, które mogłyby skutecznie podważyć walor wyżej przywołanych. W opozycji do argumentacji strony (s. 8 zażalenia) podnieść należy, że decyzji o zgłoszeniu się do konkursu przed KRS w składzie ukształtowanym ustawą nowelizującą z dnia 8 grudnia 2017 r., mogły również towarzyszyć innego jeszcze rodzaju motywacje, których nie sposób oceniać krytycznie – które mimo wadliwości procedury powołania, mogłyby uzasadniać ocenę odnośnie do braku zachowania minimalnego standardu warunkujący postrzeganie sądu, jako bezstronnego i niezawisłego.
9. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 5a § 17 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło