I FSK 2227/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Roman Wiatrowski, po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A.W. o zwrot opłaty sądowej w sprawie ze skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1560/20 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2015 r. postanawia: odrzucić wniosek. Pismem pn. Wniosek o zwrot opłaty sądowej, datowanym na 8 maja 2026 r., które zostało wysłane 14 maja 2026 r. a do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło 19 maja 2026 r., A.W. (dalej: Wnioskodawca), w związku z pozostawieniem bez rozpoznania skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: Spółka), wniósł o zwrot niewykorzystanej opłaty sądowej w wysokości 32.539 zł, na rachunek z którego dokonano przelewu. Wnioskodawca wskazał, że Spółka nie istnieje – została wykreślona z KRS a "(...) brak rozpoznania skargi wyniknął z nieprawidłowości po stronie sądu rejestracji w rejestracji nowego członka zarządu (...)". Zarządzeniem z 8 lipca 2026 r. (błędnie datowanym na 8 lipca 2025 r.), Naczelny Sąd Administracyjny wezwał Wnioskodawcę do usunięcia braku formalnego "wniosku o zwrot opłaty sądowej" w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez wykazanie legitymacji (uprawnienia) do żądania zwrotu opłaty sądowej oraz wskazanie podstawy prawnej tego żądania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ww. zarządzenie zostało odebrane przez Wnioskodawcę 29 lipca 2026 r. W piśmie pn. Wniosek o zwrot opłaty sądowej - uzupełnienie, błędnie datowanym na 8 maja 2026 r. a wysłanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego 5 sierpnia 2026 r., Wnioskodawca oświadczył, że był ostatnim wpisanym do KRS członkiem zarządu Spółki a podstawą prawną jego żądania jest art. 225 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 ppsa w zw. z art. 25d i 25e ustawy o KRS. Jednocześnie wskazał, że opłatę sądową wpłacił jako osoba fizyczna, z własnego konta – "podstawą prawną byłyby w tym zakresie zatem przepisy o świadczeniu nienależnym, tj. art. 405 w zw. z art. 410 kc". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie Wnioskodawca ubiega się o zwrot wpisu od skargi kasacyjnej. Przedmiotowy wniosek podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Do "innych przyczyn" niedopuszczalności należy m.in. wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot, tzn. taki, który nie posiada legitymacji procesowej. Dotyczy to podmiotu, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak w świetle obowiązujących przepisów nie jest legitymowany do jej wniesienia. Jednocześnie, w myśl art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W sprawie o sygn. akt I FSK 227/21 stroną postępowania była Spółka. W rozpatrywanej sprawie wniosek o zwrot wpisu od skargi kasacyjnej wniósł Wnioskodawca, który był ostatnim członkiem zarządu Spółki. Jego wykreślenie nastąpiło z datą 9 stycznia 2025 r. (zgodnie z informacją odpowiadającą odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców Spółki). Zatem z dniem wniesienia pisma pn. Wniosek o zwrot opłaty sądowej (w maju 2026 r.), Wnioskodawca nie posiadał legitymacji do reprezentowania Spółki, w tym do żądania zwrotu wpisu od skargi kasacyjnej. Tym samym wniosek winien zostać odrzucony, z uwagi na jego wniesienie przez nieuprawniony podmiot. Na marginesie niniejszych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że umorzenie postępowania kasacyjnego z uwagi na brak w składzie organu powołanego do reprezentacji spółki, tj. umorzenie postępowania kasacyjnego w sytuacji, gdy "postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe" (zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), nie daje podstaw do orzeczenia o zwrocie uiszczonego przez spółkę wpisu od skargi kasacyjnej z uwagi na a contrario art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Umorzenie postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe nie mieści się bowiem w zakresie dyspozycji art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który uprawnia sąd do zwrotu wpisu od skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.