I FSK 2374/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Maja Chodacka, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 119/18 w sprawie ze skargi L. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 22 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. p o s t a n a w i a : 1) skierować skargę kasacyjną do rozpoznania na posiedzeniu jawnym, 2) uwzględnić wniosek skarżącego z dnia 14 czerwca 2021 r. i wyznaczyć termin rozprawy z urzędu. Wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 119/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę L. D. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 22 listopada 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. W skardze kasacyjnej złożonej przez Skarżącego zawarty został wniosek o rozpoznanie skargi na rozprawie. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Izby Finansowej z dnia 19 maja 2021 r. wydanym na podstawie na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.) wyznaczono posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów, o czym zarządzono poinformować strony (poprzez ich pełnomocników). Skarżący, działając za pośrednictwem pełnomocnika, radcy prawnego B. W., pismem z dnia 11 czerwca 2021 r., sporządzonym w związku z powyższym zawiadomieniem, dotyczącym rozpoznania przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym, wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 90 § 1 P.p.s.a. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawę na rozprawie. Do takich przepisów szczególnych można zaliczyć art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, który przewiduje, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku; na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Nawet jednak w takim przypadku ostateczna decyzja, czy sprawa - tu ze skargi kasacyjnej - faktycznie zostanie rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, czy jednak będzie oczekiwać na przeprowadzenie rozprawy na posiedzeniu jawnym w terminie późniejszym, należy finalnie do sądu, który ocenia ten aspekt przystępując do załatwiania tak wyznaczonej sprawy w dniu posiedzenia niejawnego. W myśl bowiem art. 90 § 2 P.p.s.a., stosowanego odpowiednio w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym mocą art. 193 P.p.s.a., sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny rozważając zasadność rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, w kontekście wniosku Skarżącego z dnia 11 czerwca 2021 r. oponującemu takiemu trybowi procedowania, uznał, że w świetle stwierdzonego stanu sprawy oraz problematyki dla Strony prawnie doniosłej, oczekiwania Skarżącego są w tej mierze usprawiedliwione. Właściwym zatem w zaistniałej sytuacji, mając na uwadze znaczną wartość przedmiotu sprawy i jej znaczenie dla sytuacji Skarżącego – było skierowanie skargi kasacyjnej do rozpoznania na posiedzeniu jawnym, na którym będzie można przeprowadzić rozprawę z udziałem stron, w tym zwłaszcza Skarżącego, który z uwagi na oponowanie przeciwko rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, będzie miał możliwość bezpośredniego uczestnictwa w rozprawie oraz osobistego przedstawienia argumentacji. Co równie istotne, pełnomocnik Skarżącego od samego początku optował za rozprawą w sprawie zainicjowanej skargą kasacyjną, mimo że mógł złożyć oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, które pozwala – przy braku sprzeciwu drugiej strony – zdecydowanie szybciej uzyskać końcowe rozstrzygnięcie. Konkretny termin rozprawy Sąd pozostawił do wyznaczenia z urzędu, a to z powodu trudności w określeniu – na moment orzekania – kiedy warunki epidemiczne lub organizacyjne Sądu na tyle ulegną korzystnej zmianie, że bez szkody dla stron oraz wymiaru sprawiedliwości będzie możliwe zakończenie niniejszej sprawy. W opisanych okolicznościach faktycznych i uwarunkowaniach prawnych Naczelny Sąd Administracyjny skorzystał zatem z regulacji zawartej w art. 90 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. i na tej podstawie orzekł jak w sentencji postanowienia.