I FSK 37/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 819/09 w sprawie ze skargi B. K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 25 sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2002 r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłego wspólnika za zaległości podatkowe spółki postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonych decyzji. Wyrokiem z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 819/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę B. K. (dalej również jako: Podatnik, Strona lub Skarżący) na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 25 sierpnia 2009 r., wydane w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2002 r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłego wspólnika za zaległości podatkowe spółki. Orzeczenie powyższe zaskarżone zostało skargą kasacyjną Podatnika z dnia 27 grudnia 2010 r. (data wpływu: 4 stycznia 2011 r.). Po złożeniu skargi kasacyjnej Strona, pismem z dnia 8 czerwca 2011 r., wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, że egzekucja kwoty przekraczającej wartość jedynego posiadanego przez niego majątku w postaci mieszkania, obciążonego przymusową hipoteką kaucyjną na rzecz Skarbu Państwa z tytułu zabezpieczenia ewentualnych należności podatkowych, narazi go na nieodwracalne straty. Będzie również sprzeczna z zasadami sprawiedliwości społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznawany wniosek Strony zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako P.p.s.a.), który ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – na podstawie art. 193 tej ustawy, sąd może na wniosek Skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine P.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt I GSK 40/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przed przystąpieniem do oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, należy zauważyć, iż postanowieniem z dnia 6 września 2010 r., o sygn. akt I SA/Gd 819/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 25 sierpnia 2009 r. Jednak przyznana Stronie ochrona tymczasowa, zgodnie z treścią art. 61 § 6 ustała po wydaniu przez Sąd pierwszej instancji wyroku zaskarżonego skargą kasacyjną. Jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wciąż aktualne pozostają przesłanki które uzasadniały wstrzymanie zaskarżonych decyzji na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, na które również wskazuje Strona w rozpoznawanym wniosku. Wprawdzie, do wniosku Skarżący nie dołączył dokumentów mogących uprawdopodabniać zaistnienie wskazanych w nim okoliczności, to mając na uwadze, że sąd administracyjny orzekając o zasadności wstrzymania aktu, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., powinien uwzględniać akta sprawy, zauważyć trzeba, iż twierdzenia Skarżącego znajdują oparcie w załączanych do wniosków o przyznanie prawa pomocy dokumentach. W szczególności odnotowania wymaga okoliczność, że w przypadku wykonania zaskarżonych decyzji wyegzekwowaniu podlegać będzie kwota 618.362,00 zł, która w związku z zabezpieczeniem zobowiązań podatkowych Skarżącego na jedynym posiadanym przez niego majątku w postaci mieszkania, mogłaby spowodować jego utratę przez sprzedaż w trybie egzekucji i tym samym spowodować dla Strony trudne do odwrócenia skutki, gdyż uwzględniając doświadczenie życiowe trzeba mieć na uwadze, iż zazwyczaj zbycie nieruchomości w wymienionym trybie następuje za kwotę niższą od wartości rynkowej co niewątpliwie oznaczać może późniejszy brak pełnej rekompensaty poniesionej szkody. W związku z powyższym, wykonanie zaskarżonych decyzji, przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, może wyrządzić stronie Skarżącej znaczną szkodę. Zatem spełniona i uprawdopodobniona została ustawowa przesłanka do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze, że w aktach sprawy znajduje się również późniejszy wniosek o wstrzymanie decyzji, sporządzony przez reprezentującego Stronę pełnomocnika, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż przyznanie Podatnikowi ochrony tymczasowej, przez wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji na podstawie wniosku z dnia 8 czerwca 2011 r., sprawia, że rozpoznanie wniosku późniejszego, jest bezprzedmiotowe. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.