I FSK 483/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki, , po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej I. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 536/23 w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 31 marca 2023 r. nr 1201-IEW-1.4253.2.2023.15 w przedmiocie określenia oraz zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 23 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 536/23 oddalił skargę I. K. (dalej: "Strona", "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: "DIAS", "Organ podatkowy") z 31 marca 2023 r. nr 1201-IEW-1.4253.2.2023.15 w przedmiocie określenia oraz zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 2020 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Na wskazany powyżej wyrok Sądu pierwszej instancji złożyła skargę kasacyjną Strona, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie wykonania decyzji Organu podatkowego z 31 marca 2023 r. Strona wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji praktycznie uniemożliwi jakiekolwiek funkcjonowanie Skarżącej i jej firmy oraz spowoduje znaczne straty oraz szkody, których skarżąca nie będzie mogła przywrócić w stosunkowo szybkim terminie, ponieważ nie może przewidzieć długości trwania postępowania w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest spełnienie przez stronę przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Ciężar uprawdopodobnienia wspomnianych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, przy czym uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Ponadto, argumentacja strony odnosząca się do zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinna zostać poparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2006, s. 188). Zaznaczyć przy tym należy, że samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez przytoczenie przesłanek hipotezy tej normy, nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia. Innymi słowy argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Za zasadne uznać należy przyjęcie, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera uzasadnienia, które przemawiałoby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strona w istocie nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na jego pozytywną ocenę. W gestii Strony, jako znającej dokładnie okoliczności z zakresu jej sytuacji finansowej, leżało podanie ich we wniosku celem uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., jak również poprzez poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami. W sformułowanym w niniejszej sprawie wniosku Skarżąca ograniczyła się zasadniczo do bardzo ogólnych stwierdzeń co do jej stanu finansowego, ani nie udokumentowała okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jej stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. To Strona winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Dodatkowo zauważyć należy, że zgodnie z art. 166a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479) w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, po przedstawieniu przez niego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Skarżąca ma zatem możliwość korzystania z konta bankowego i regulowania swoich zobowiązań podatkowych, po uzyskaniu zgody organu. Ponadto podnoszona przez Skarżącą utrata płynności finansowej i brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, nawet jeżeli wystąpiły, mogą mieć charakter przejściowy i nie jest to równoznaczne z wyrządzeniem znacznej szkody, czy trudnymi do odwrócenia skutkami. Z przedstawionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zaistniały przesłanki o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i na podstawie tego przepisu w zw. z art. 193 i art. 61 § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.