I FSK 496/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-12
Skład orzekający: Arkadiusz Cudak, Danuta Oleś, Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oddział firmy zagranicznej, zarejestrowany w Polsce dla celów VAT i dokonujący sporadycznie czynności opodatkowanych w kraju, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupami wykorzystywanymi do transakcji zagranicznych jednostki macierzystej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że oddział firmy zagranicznej zarejestrowany w Polsce dla celów VAT, który dokonuje sporadycznie czynności opodatkowanych w kraju, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego na towary i usługi wykorzystywane do transakcji opodatkowanych dokonywanych przez jednostkę macierzystą w innym państwie członkowskim. Rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów dyrektywy VAT przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zgodnie z którą system odliczeń ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru VAT, zapewniając neutralność działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Spółka S. (sp. z o.o.) Oddział w Polsce, będąca oddziałem firmy holenderskiej, ubiegała się o zwrot podatku VAT naliczonego wykazanego w deklaracji VAT-7 za październik 2012 r. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, uznając, że spółka nie jest samodzielnym podatnikiem VAT, ponieważ nie prowadzi samodzielnej działalności gospodarczej w Polsce, a jedynie część działalności jednostki macierzystej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA w Poznaniu oraz uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Danuta Oleś (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Agnieszka Jakimowicz, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. (sp. z o.o.) Oddział w Polsce od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Po 2059/15 w sprawie ze skargi S. (sp. z o.o.) Oddział w Polsce na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P.) z dnia 15 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług na rachunek bankowy podatnika wykazanego w deklaracji VAT-7 za październik 2012 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżoną decyzję, 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. na rzecz S. (sp. z o.o.) Oddział w Polsce kwotę 1.700 (słownie: jeden tysiąc siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.
Zaskarżonym wyrokiem z 16 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 2059/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z 15 października 2013 r. w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług na rachunek bankowy podatnika wykazanego w deklaracji VAT-7 za październik 2012 r.
Decyzją z 29 lipca 2013 r. Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P. po przeprowadzeniu postępowania podatkowego odmówił S. z siedzibą w G. (dalej: "spółka" lub "skarżąca") zwrotu podatku od towarów i usług na rachunek bankowy podatnika. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że spółka w deklaracji VAT-7 za październik 2012 r. wykazała podatek naliczony w wysokości 4.879 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 180 dni. Do deklaracji dołączyła wniosek, na podstawie art. 87 ust. 5a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: "ustawa o VAT"), o dokonanie zwrotu podatku na rachunek bankowy, w którym podała, że cały podatek naliczony ujęty w deklaracji za październik 2012 r. jest związany ze sprzedażą gospodarczą prowadzoną na terenie kraju lub poza terytorium kraju.
Postanowieniem z 22 maja 2013 r. organ wszczął wobec spółki postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za październik 2012 r. Ustalił, że spółka jest oddziałem firmy zagranicznej S. zlokalizowanej w Holandii, która świadczy usługi związane z logistyką, polegające na zarządzaniu przewozami, zarządzaniu bazą przewoźników oraz inne dodatkowe usługi logistyczne, które są w całości opodatkowane podatkiem od wartości dodanej przez jednostkę macierzystą w Holandii i udokumentowane fakturami wystawionymi przez podmiot holenderski. Natomiast Oddział w Polsce zajmuje się częścią tej działalności, polegającą na organizacji i kontroli poszczególnych transportów towarów w formie elektronicznej za pomocą systemów informatycznych należących do S., które są usytuowane w Holandii. Spółka podała, że koszty ponoszone na jej utrzymanie w Polsce są desygnowane przez siedzibę w Holandii na podstawie comiesięcznych zestawień wszystkich wydatków. Środki na pokrycie tych kosztów przelewane są na rachunek spółki (Oddziału) i stąd są dokonywane płatności na rzecz pracowników i regulowane należności związane z działalnością biura.
Przedłożone przez spółkę 23 maja 2013 r. faktury zakupu dotyczą nabycia towarów i usług związanych z bieżącym funkcjonowaniem podmiotu, tj. usług księgowych, sprzątania, monitoringu, zużycia mediów, czynszu za dzierżawę nieruchomości.
Naczelnik Urzędu Skarbowego odmawiając zwrotu podatku od towarów i usług na rachunek bankowy podatnika wyjaśnił, że spółka jest podmiotem zarejestrowanym dla potrzeb podatku od towarów i usług w Polsce, któremu nadano Numer Identyfikacji Podatkowej. Według organu okoliczność ta nie ma charakteru konstytutywnego, co oznacza, że potwierdza jedynie status danej osoby jako podatnika VAT, ale tego statusu nie tworzy. Organ stwierdził, że S. nie jest podmiotem wykonującym czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług wymienione w polskiej ustawie o VAT, mimo tego, iż dokonana została formalna rejestracja spółki. Zdaniem organu oznacza to, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 86 ust. 1 oraz art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT, aby skorzystać z prawa do zwrotu podatku naliczonego zawartego w otrzymanych przez Oddział fakturach zakupu, na podstawie art. 87 ust. 5a ustawy o VAT.
Decyzją z 15 października 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, stwierdził, że S. Oddział w Polsce jako oddział firmy zagranicznej S. zlokalizowanej w Holandii nie wykonuje samodzielnie działalności gospodarczej, tym samym nie spełnia definicji podatnika podatku od towarów i usług. W tym przypadku podatnikiem podatku od wartości dodanej pozostaje przedsiębiorca zagraniczny.
Wobec powyższego do zakupów dokonywanych przez S. Oddział w Polsce, nie stosuje się przepisów ustawy o VAT, nawet jeżeli zakupy te miały związek z działalnością gospodarczą prowadzoną przez firmę zagraniczną S. zlokalizowaną w Holandii, wykonywaną wyłącznie poza granicami kraju. S. Sp. z o.o. Oddział w Polsce nie może zatem ubiegać się o zwrot podatku VAT zawartego w fakturach zakupu. Prawo do obniżania podatku należnego o podatek naliczony dotyczy bowiem wyłącznie podatników podatku od towarów i usług, co wynika jednoznacznie z art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 8 pkt 1, a także art. 87 ust. 5a ustawy o VAT.
Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że skarżąca nie spełnia przesłanek określonych w art. 86 ust. 1 oraz art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT, aby skorzystać z prawa do zwrotu podatku naliczonego zawartego w otrzymanych przez nią fakturach zakupu na podstawie art. 87 ust. 5a ustawy o VAT.
W skardze na tę decyzję spółka wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie:
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") mające istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT, poprzez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, iż w celu uzyskania zwrotu podatku naliczonego, podatnik musi wykazać podatek należny na terytorium kraju, a w konsekwencji przyjęcie, iż strona nie ma prawa do uzyskania zwrotu podatku naliczonego,
- art. 87 ust. 5a ustawy o VAT, poprzez jego błędną wykładnię, ponieważ przepis ten w ogóle w przedmiotowej sprawie nie powinien mieć zastosowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za niezasadną. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że przedmiot sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy działając na podstawie art. 87 ust. 5a ustawy o VAT zasadnie odmówiły skarżącej zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy.
Sąd uznał, że organy podatkowe zmierzając do rozstrzygnięcia sprawy, nie naruszyły przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja nie narusza wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej, bowiem organy podatkowe działały praworządnie, tj. na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa, podjęły wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Dokonano wnikliwej analizy i oceny zebranego materiału dowodowego. W decyzjach organów podatkowych obu instancji zostały przytoczone wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy wyjaśniły podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, które w sprawie znalazły zastosowanie.
W ocenie Sądu nie znalazły uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia art. 86 ust. 8 pkt 1 i art. 87 ust. 5a ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że skarżąca jest oddziałem przedsiębiorstwa zagranicznego z siedzibą w Holandii, który dokonał rejestracji na potrzeby podatku od towarów i usług. Skarżąca w deklaracji VAT-7 za październik 2012 r. nie wykazała sprzedaży opodatkowanej, natomiast ujęła podatek naliczony, dotyczący nabytych towarów i usług stanowiący kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 180 dni. Ze złożonego pisma skarżącej z 5 marca 2013 r. wynika, że jako oddział nie jest samodzielnym podatnikiem, nie może też samodzielnie wystawić żadnej faktury.
Zasady funkcjonowania oddziału podmiotu zagranicznego w Polsce regulują przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. nr 173 poz. 1807 ze zm., dalej: "u.s.d.g."). W świetle unormowań tej ustawy podmiot zagraniczny, prowadzący działalność na terytorium Polski w formie oddziału, zarejestrowany dla potrzeb podatku od towarów i usług, traktowany jest jako jeden podmiot - przedsiębiorca zagraniczny. Rejestracja tego oddziału jest jednoznaczna z rejestracją przedsiębiorcy zagranicznego. Oddział posiada więc jedynie samodzielność organizacyjną (jest wydzielony ze struktur firmy macierzystej), natomiast nie posiada możliwości prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek, zaś prowadzona działalność stanowi jedynie część działalności gospodarczej przedsiębiorcy zagranicznego.
Zatem prawidłowo organy obu instancji stwierdziły, że S. Oddział w Polsce jako oddział firmy zagranicznej S. zlokalizowanej w Holandii nie wykonuje samodzielnie działalności gospodarczej, tym samym nie spełnia definicji podatnika podatku od towarów i usług. W tym przypadku podatnikiem podatku od wartości dodanej pozostaje przedsiębiorca zagraniczny.
Wobec powyższego do zakupów dokonywanych przez S. Sp. z o.o. Oddział w Polsce nie stosuje się przepisów ustawy o VAT, nawet jeżeli zakupy te miały związek z działalnością gospodarczą prowadzoną przez firmę zagraniczną S. zlokalizowaną w Holandii, wykonywaną wyłącznie poza granicami kraju. S. Sp. z o.o. Oddział w Polsce nie może zatem ubiegać się o zwrot podatku VAT zawartego w fakturach zakupu. Prawo do obniżania podatku należnego o podatek naliczony dotyczy bowiem wyłącznie podatników podatku od towarów i usług, co wynika jednoznacznie z art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 8 pkt 1, a także art. 87 ust. 5a ustawy o VAT.
W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że S. Sp. z o.o. Oddział w Polsce nie spełnia przesłanek określonych w art. 86 ust. 1 oraz art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT, uprawniających do zwrotu podatku naliczonego zawartego w otrzymanych przez nią fakturach zakupu na podstawie art. 87 ust. 5a ustawy o VAT.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka. Wyrok zaskarżyła w całości, zarzucając naruszenie przepisów w zakresie prawa materialnego:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a w zw. z art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca nie nabyła prawa do odliczenia podatku naliczonego (w konsekwencji prawa do zwrotu podatku) na podstawie tego przepisu.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz wydanie orzeczenia co do istoty sprawy i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podatkowy wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej są zasadne, a zatem rozpoznawany środek odwoławczy odnosi zamierzony skutek.
Należy podkreślić, że sprawy skarżącej spółki, dotyczące odmowy zwrotu podatku od towarów i usług na rachunek bankowy wykazany w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2012 r. oraz za grudzień 2012 r. były już przedmiotem rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyrokach z 29 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 485/15 (dotyczący grudnia 2012 r.) oraz z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 1157/14 (w zakresie września 2012 r.) uwzględniono skargi kasacyjne skarżącej spółki. Zarzuty tych skarg kasacyjnych były identycznie sformułowane. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni akceptuje stanowisko wyrażone w wyżej wskazanych orzeczeniach.
W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołanym przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, w większości przyjmowano, że aby odliczyć podatek naliczony wymieniony w art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT musi zaistnieć jednocześnie podatek należny z tytułu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 tej ustawy. Wskazywano bowiem, że podatek od towarów i usług jest podatkiem terytorialnym, wobec tego jest on naliczany od transakcji, które mają miejsce, bądź traktowane są jako mające miejsce na ściśle określonym terytorium. Jeżeli podatnik na terytorium Polski dokonuje jedynie zakupów, a nie dokonuje czynności opodatkowanych wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, to traktowany jest jako konsument ponoszący ekonomiczny ciężar podatku, nawet jeżeli zakupy miały związek z działalnością gospodarczą, ale wykonywaną wyłącznie poza granicami kraju.
W związku jednak z wątpliwościami, czy wskazana wyżej wykładnia zgodna jest z regulacjami wspólnotowymi w tym zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną podatnika na tle podobnej sprawy skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej "TSUE") pytanie prejudycjalne: "Czy art. 168 i art. 169 lit. a) dyrektywy 2006/112 nie stoją na przeszkodzie temu, aby w przypadku oddziału zarejestrowanego dla celów podatku VAT w jednym państwie członkowskim i wykonującego głównie czynności wewnątrzzakładowe na rzecz jednostki macierzystej z siedzibą w innym państwie członkowskim a sporadycznie także czynności opodatkowane w państwie rejestracji oddziału, podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego w państwie, w którym zarejestrowany jest oddział, mimo że podatek jest związany z czynnościami wykonywanymi przez jednostkę macierzystą w innym państwie członkowskim?".
Postanowieniem z 21 czerwca 2016 r. w sprawie C-393/15 Dyrektor Izby Skarbowej przeciwko ESET spol. s.r.o. sp. z o.o. Oddział w Polsce TSUE odpowiadając za przedstawione pytanie stwierdził, że art. 168 i art. 169 lit. a dyrektywy 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że oddział spółki z siedzibą w innym państwie członkowskim, który został zarejestrowany w danym państwie członkowskim na potrzeby zapłaty podatku od wartości dodanej i który dokonuje głównie niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem wewnętrznych transakcji na rzecz tej spółki, a także sporadycznie czynności opodatkowanych w państwie członkowskim jego rejestracji, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w tym ostatnim państwie, nałożonego na towary i usługi wykorzystywane na potrzeby opodatkowanych czynności wspomnianej spółki dokonywanych w innym państwie członkowskim, w którym spółka ta ma swoją siedzibę.
W orzeczeniu tym TSUE przypomniał, że ustanowiony w dyrektywie 2006/112 system odliczeń ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru podatku VAT należnego bądź zapłaconego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku VAT ma zapewnić całkowitą neutralność działalności gospodarczej w zakresie obciążeń podatkowych, bez względu na jej cel i rezultaty, pod warunkiem że ona sama podlega co do zasady opodatkowaniu podatkiem VAT. Trybunał zauważył, odwołując się przy tym do swoich wcześniejszych orzeczeń, że art. 169 lit. a) dyrektywy 2006/112 w związku z art. 170 lit. a) tejże dyrektywy stanowi, że każdy podatnik ma prawo do odliczenia lub zwrotu podatku VAT w stopniu, w jakim towary lub usługi, w odniesieniu do których podatek ten został naliczony, są wykorzystywane do transakcji związanych z działalnością określoną w art. 9 ust. 1 akapit drugi wspomnianej dyrektywy, dokonywanych poza terytorium państwa członkowskiego, w którym podatek był należny lub został zapłacony, w odniesieniu do których to transakcji podatek VAT podlegałby odliczeniu, gdyby zostały one dokonane na terytorium tego państwa członkowskiego.
W takich okolicznościach art. 169 lit. a) i art. 170 owej dyrektywy tworzą ramy prawne, na mocy których rozróżnienie między przypadkami dającymi prawo do odliczenia podatku VAT, a tymi dającymi prawo do zwrotu tego podatku zależy wyłącznie od miejsca siedziby podatnika. Owe ramy prawne wprowadzające rozróżnienie jedynie w zależności od miejsca siedziby podatnika zakładają, że w odniesieniu do sposobu odzyskania podatku VAT istnieją wyłącznie dwie kategorie podatników; pierwsza kategoria, czyli podatnicy mający siedzibę w państwie członkowskim, w którym nabywają towary i usługi lub importują towary podlegające VAT, mający prawo do odliczenia podatku VAT, a druga kategoria, czyli podatnicy niemający siedziby w tym państwie członkowskim, mający prawo do zwrotu tego podatku. W tym względzie art. 1 ósmej dyrektywy, a następnie art. 3 dyrektywy 2008/9, do których odsyła art. 170 dyrektywy 2006/112, precyzują to pojęcie "podatników, którzy [...] nie mają siedziby w państwie członkowskim, w którym nabywają towary i usługi lub importują towary podlegające [podatkowi] VAT". W rozumieniu tych przepisów wskazane pojęcie zakłada, że podatnik nie dysponuje w odnośnym okresie żadnymi wskazanymi we wspomnianych art. 1 i 3 łącznikami. W pierwszej kolejności określona we wspomnianych przepisach przesłanka, jakiej podlega zwrot podatku VAT, a zgodnie z którą podatnik nie powinien był posiadać w tym okresie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w państwie członkowskim zwrotu, z którego to miejsca dokonywane są transakcje, wyklucza rzeczywiste dokonywanie transakcji podlegających opodatkowaniu w stałym miejscu prowadzenia działalności gospodarczej tego podatnika w tym państwie. W drugiej kolejności zwrot podatku VAT jest uzależniony od przewidzianej w tych samych przepisach przesłanki, zgodnie z którą podczas wskazanego okresu podatnik nie powinien był dostarczać towarów ani świadczyć usług uważanych za dostarczane lub świadczone w państwie członkowskim, w którym złożono wniosek o zwrot. Z powyższego wynika, że zwrot podatku VAT zapłaconego w danym państwie członkowskim jest możliwy tylko wtedy, gdy w szczególności żadna podlegająca opodatkowaniu transakcja nie została dokonana w tym państwie w okresie, którego dotyczy wniosek o zwrot tego podatku (okresie zwrotu). Dalej TSUE w orzeczeniu tym stwierdził, że art. 168 dyrektywy 2006/112 przewiduje, że jeżeli towary i usługi są wykorzystywane na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, podatnik jest uprawniony, w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia określonych w tym przepisie kwot od kwoty podatku VAT, którą jest zobowiązany zapłacić. Z powyższego wynika, że przepis ten obejmuje sytuacje, w których państwo członkowskie opodatkowania stanowi państwo, w którym prowadzona jest opodatkowana działalność gospodarcza. Zauważył, że tym niemniej art. 169 lit. a) wspomnianej dyrektywy stanowi, że poza prawem do odliczenia, o którym mowa w art. 168 tej dyrektywy, podatnik ma prawo do odliczenia podatku VAT określonego w tym artykule, jeżeli towary i usługi są wykorzystywane do celów transakcji podatnika związanych z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi tejże dyrektywy, dokonywanych poza terytorium państwa członkowskiego, w którym podatek jest należny lub został zapłacony, w odniesieniu do których to transakcji podatek VAT podlegałby odliczeniu, gdyby zostały one dokonane na terytorium tego państwa członkowskiego. Trybunał wskazał na stanowisko Komisji, która w swoich uwagach na piśmie stwierdziła, że użycie wyrazu "poza" we wskazanym art. 169 lit. a) oznacza, że przepis ten przewiduje odliczenie podatku VAT w sytuacjach, które nie spełniają przesłanki terytorialności określonej w art. 168 dyrektywy 2006/112. Ponadto art. 9 ust. 1 akapit drugi tej dyrektywy, do którego odsyła ów art. 169 lit. a), definiuje pojęcie "działalności gospodarczej" w sposób szeroki, bez zawężania jego zakresu przez kryterium miejsca prowadzenia rozpatrywanej działalności gospodarczej. W rezultacie TSUE w orzeczeniu tym uznał, że zakres prawa do odliczenia, o którym mowa w art. 169 lit. a) wspomnianej dyrektywy, nie może podlegać ograniczeniu jedynie do sytuacji, w których podatek naliczony jest związany z transakcjami opodatkowanymi w państwie członkowskim, w którym podatnik występuje o odliczenie tego podatku VAT.
Stan faktyczny w sprawie objętej niniejsza skargą kasacyjną jest podobny do tego, w którym przedstawiono wskazane wyżej pytanie prejudycjalne. Organ nie kwestionował bowiem twierdzeń spółki, że w niektórych okresach rozliczeniowych strona wykazywała na terenie działalności oddziału podatek należny. Strona dokonywała więc, tak jak w sprawie rozpoznanej przez TSUE, sporadycznie na terenie kraju czynności opodatkowanych. Stanowisko zawarte w orzeczeniu TSUE ma zatem też odniesienie do okoliczności tej sprawy.
Wobec wydania przez TSUE wskazanego wyżej orzeczenia straciły więc na aktualności poglądy zaprezentowane w wyrokach, na których Sąd pierwszej instancji oparł swoje stanowisko oddalając skargę spółki.
Uwzględniając powyższe i uznając, że zarzut błędnej wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego jest uzasadniony, a istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 i 4 w związku z art. 200 i art. 209 P.p.s.a. W skład tych kosztów wchodzą: wpisy stosunkowe od skargi i skargi kasacyjnej, opłata kancelaryjna za wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia oraz wynagrodzenie pełnomocnika za obie instancje.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło