I FSK 555/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. S.A. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1750/09, odrzucające skargę P. S.A. w B. na Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 322/06, postanawia: oddalić skargę kasacyjną. 1. Postanowieniem z 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1750/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę P. S.A. w B. na Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 322/06. 2. Sąd pierwszej instancji zauważył, że warunkiem koniecznym wniesienia skargi w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.) jest wezwanie do wykonania wyroku organu będącego właściwym w świetle orzeczenia Sądu. W sprawie zaś skarga została wniesiona na Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego, co do którego nie odnosił się wyrok, którego niewykonanie było przedmiotem skargi. Okoliczność, że nie był on stroną postępowania sądowoadministracyjnego w którym zapadł przedmiotowy wyrok, uniemożliwiało skuteczne zarzucanie temu organowi niewykonanie orzeczenia zapadłego w sprawie. Skutkowało to niespełnieniem przez stronę przesłanki skutecznego wniesienia skargi. 3. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zaskarżył powyższe postanowienie w całości. Środek zaskarżenia oparł na naruszeniu przepisów, mających wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 154 § 1 u.p.p.s.a. w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej oraz art. 77 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) (dalej: O.p.) w zw. z art. 170 u.p.p.s.a. przez przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy do wykonania wyroku był jedynie obowiązany organ kontroli skarbowej nie zaś również właściwy organ podatkowy reprezentujący Skarb Państwa, który stał się wierzycielem obowiązków wynikających z tej decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; b) art. 141 § 4 u.p.p.s.a. w zw. z art. 166 u.p.p.s.a. przez pominięcie w uzasadnieniu opisu stanu sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w efekcie doprowadzając do odrzucenia skargi i ograniczając prawo strony do kontroli instancyjnej zapadłego rozstrzygnięcia; c) art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § pkt 8 w kognicji z pkt 4 u.p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) (dalej: P.u.s.a.) przez zaniechanie kontroli działania administracji pod względem zgodności z prawem w granicach sprawy administracyjnej; d) art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej oraz art. 77 § 1 pkt 1 O.p. przez przyjęcie, że strona wezwała do wykonania wyroku organ niewłaściwy, a tym samym w sposób nieskuteczny wniosła skargę, co było przyczyną odrzucenia wniosku strony; e) art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 151 u.p.p.s.a. oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 184 zd. 1 Konstytucji RP, przez ograniczenie prawa strony do sądu i uzyskania przez nią merytorycznego rozstrzygnięcia. Wskazując na powyższe podstawy pełnomocnik podatnika wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 4. W piśmie z dnia 26 lutego 2010 r. pełnomocnik skarżącego stwierdził, że prostuje omyłkę zawartą w złożonej skardze kasacyjnej. W miejsce zarzutu oznaczonego w pkt c) skargi kasacyjnej, wskazał na naruszenie art. 134 § 1 u.p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 3 u.p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 P.u.s.a., przez zaniechanie kontroli działania administracji pod względem zgodności z prawem w granicach sprawy sądowodadministracyjnej. 5. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 154 § 1 u.p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Aby można było mówić o istnieniu podstaw do wystąpienia z żądaniem, o którym mowa w tym przepisie musi zaistnieć sytuacja, w której organ, będący adresatem rozstrzygnięcia sądowego, nie wykonuje orzeczenia sądowego, które to orzeczenie dotyczyło aktu administracyjnego tegoż organu. W przedmiotowej sprawie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu uchylono decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w. W. Ośrodek Zamiejscowy w J. oraz decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w J. Orzeczenie to nie odnosiło się do rozstrzygnięcia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego. Organ ten nie był stroną ani też uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego tym wyrokiem. Nie można więc zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, aby w sprawie, w której Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. nie występował na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego, istniała możliwość skutecznego czynienia zarzutu niewykonania przez ten organ wyroku Sądu. Skoro Sąd w przedmiotowym wyroku uchylił decyzje Dyrektora Izby Skarbowej oraz Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, to tym samym nie sposób uznać, że do wykonania tego wyroku zobowiązany był organ, do którego treść rozstrzygnięcia Sądu się nie odnosiła. Fakt, że art. 25 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej, uzasadnia przyznanie naczelnikowi urzędu skarbowego statusu wierzyciela obowiązków wynikających z rozstrzygnięcia organu kontroli skarbowej, nie oznacza, że adresatem orzeczenia sądowego, które to dotyczyło aktu administracyjnego organu kontroli skarbowej jest naczelnik urzędu skarbowego. Odróżnić przy tym należy, wskazywaną przez autora skargi kasacyjnej, kwestię związania wyrokiem o której mowa w art. 170 u.p.p.s.a. od możliwości wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 u.p.p.s.a. Jak to prawidłowo zauważono w odpowiedzi na skargę kasacyjną, związanie orzeczeniem Sądu oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Z kolej art. 154 § 1 u.p.p.s.a. nie odnosi się do kwestii związania wyrokiem sądu, lecz statuuje uprawnienie do wniesienia skargi w danej konkretnej sprawie, która była przedmiotem rozstrzygania przez Sąd w związku z niewykonaniem wyroku przez organ, który był stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym, według tut. Sądu, zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 154 § 1 u.p.p.s.a. w związku z art. 25 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej oraz art. 77 § 1 pkt 3 O. p. w zw. z art. 170 u.p.p.s.a. był niezasadny. Nietrafne były także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyczerpująco i jednoznacznie przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Uzasadnienie postanowienia zawiera wszelkie obligatoryjne elementy o których mowa w art. 141 § 4 u.p.p.s.a. Sąd ten nie rozpatrywał sprawy merytorycznie, a więc nie dokonywał oceny działania organu podatkowego. Rozstrzygnięcie - odrzucające skargę - zostało oparte na art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. Tym samym Sąd nie mógł naruszyć art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 3 u.p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 P.u.s.a. Prawidłowe zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, w tym norm dotyczących wystąpienia ze skargą o której mowa w art. 154 u.p.p.s.a., nie uzasadniało twierdzenia, że w sprawie naruszono art. 45 ust. 1 w zw. z art. 184 zd. 1 Konstytucji RP, przez ograniczenie prawa strony do sądu i uzyskania przez nią merytorycznego rozstrzygnięcia. Wniosek strony o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie znalazł w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienia. Stosownie do treści art. 209 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek strony o zwrot kosztów Sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 cytowanej ustawy. W niniejszym postępowaniu Sąd nie miał na celu wydania orzeczenia odnoszącego się do merytorycznego rozstrzygnięcia skargi i z tych też względów Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów sądowych. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji