I FSK 707/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.), Sędzia NSA Marek Kołaczek, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej żądania sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Piotra Niczyporuka oraz żądania sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Piotra Przybysza o wyłączenie ze składu wyznaczonego do rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Mariusza Goleckiego wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w sprawie ze skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 83/21, w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 listopada 2020 r., nr 1401-IOV-2.4103.40.2020.APW, w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik i listopad 2014 r. oraz styczeń 2015 r. postanawia: 1) wyłączyć sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Piotra Niczyporuka ze składu wyznaczonego w sprawie I FSK 707/22 do zbadania spełnienia przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Mariusza Goleckiego wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, 2) wyłączyć sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Piotra Przybysza ze składu wyznaczonego w sprawie I FSK 707/22 do zbadania spełnienia przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Mariusza Goleckiego wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Pismami z 3 marca 2025 r. sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego Piotr Niczyporuk oraz sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego Piotr Przybysz, na podstawie art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", złożyli żądania o wyłączenie ze składu wyznaczonego do zbadania spełnienia przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Mariusza Goleckiego wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. — Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, ze zm.), dalej "p.u.s.a.". W uzasadnieniu żądań sędzia Piotr Niczyporuk i sędzia Piotr Przybysz argumentowali, że podobnie jak sędzia Mariusz Golecki zostali powołani na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie uchwał Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 maja 2011 r. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Wniosek skarżącej o zbadanie spełnienia przez sędziego Mariusza Goleckiego wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a p.u.s.a. opiera się zaś zarzucie wadliwości procesu nominacyjnego sędziów przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany ww. ustawą zmieniającą z 8 grudnia 2017 r. Sędzia Piotr Niczyporuk podniósł również w swoim wniosku fakt bliskiej znajomości z sędzią Mariuszem Goleckim, a sędzia Piotr Przybysz — fakt brania udziału w tej samej procedurze konkursowej na wolne stanowisko sędziowskie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, co sędzia Mariusz Golecki. W ocenie sędziego Piotra Niczyporuka i sędziego Piotra Przybysza w tych warunkach uznać należy, że zaistniały przesłanki do zastosowania instytucji prawnej wyłączenia sędziego na jego wniosek, co niewątpliwie może się przyczynić do usunięcia nawet potencjalnych wątpliwości odnośnie ich bezstronności w przedmiotowej sprawie, a z perspektywy procesowej będzie przeciwdziałać rozpoznaniu sprawy w warunkach nieważności postępowania ze względu na ukształtowanie składu sądu sprzecznie z przepisami ustawy lub zapobiec wznowieniu postępowania z tej przyczyny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Żądania sędziego Piotra Niczyporuka oraz sędziego Piotra Przybysza o wyłączenie od rozpoznawania wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Mariusza Goleckiego wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a p.u.s.a. zasługują na uwzględnienie. Podstawą wniosku o wyłączenie sędziego jest art. 19 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Brzmienie ww. przepisu wskazuje, że z woli ustawodawcy to do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. Dostrzeżenie przez sędziego możności powstania uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności należy traktować jako argument przemawiający na rzecz wyłączenia go od udziału w sprawie, z zastrzeżeniem sytuacji, w których okoliczności wskazywałyby, że żądanie może wynikać z niechęci do orzekania w konkretnej sprawie lub podane fakty jasno wybiegałyby poza krąg mogących usprawiedliwiać obiektywną obawę braku bezstronności (analogicznie postanowienie Sądu Najwyższego z 13 maja 2022 r., sygn. akt II CSKP 989/22, LEX nr 3345668). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podane w żądaniach sędziego Piotra Niczyporuka oraz sędziego Piotra Przybysza przyczyny wyłączenia od udziału w sprawie nie należą do ww. sytuacji, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że żądania te powinny zostać uwzględnione. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 19 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Marek Kołaczek Hieronim Sęk Arkadiusz Cudak sędzia NSA sędzia NSA sędzia NSA