I FSK 905/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, , , po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej w sprawie ze skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Po 702/20 w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 11 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżek podatku naliczonego nad należnym wykazanych w deklaracjach VAT-7 za sierpień 2018 r. do listopada 2018 r. postanawia: postanawia zawiesić postępowanie kasacyjne. Wyrokiem z 22 stycznia 2021 r., sygn. I SA/Po 702/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca/Spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 11 września 2020 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżek podatku naliczonego nad należnym wykazanym w deklaracjach VAT-7 za sierpień 2018 r. oraz listopad 2018 r. Od powyższego wyroku Skarżąca wniosła skargę kasacyjną. W toku zainicjowanego postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu powziął informację o ogłoszeniu przez Sąd Rejonowy [...] w P. Wydział [...] Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych, postanowieniem z 12 maja 2022 r., sygn. akt [...], upadłości Spółki wyznaczając syndyka masy upadłości w osobie B.D. (zob. wydruk informacji z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców, wg stanu na 17 października 2024 r., k. 153-157). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. W myśl § 2 tego artykułu, zawieszenie ma skutek od dnia zdarzeń, które je spowodowały, przy czym zdarzenia te nie wstrzymują wydania orzeczenia, jeżeli nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a zatem wywołuje skutek ex tunc. Konsekwencją regulacji zawartej w powołanym przepisie jest obligatoryjne zawieszenie postępowania sądowego z urzędu w chwili powzięcia przez sąd administracyjny wiadomości o wszczęciu postępowania upadłościowego wobec strony postępowania sądowoadministracyjnego, jeżeli postępowanie dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Artykuł 193 P.p.s.a. odsyła do odpowiedniego stosowania przez Naczelny Sąd Administracyjny również tego przepisu, stanowiąc że jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego - jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości - ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do postępowania sądowego i zajęcia stanowiska procesowego. Tego typu czynność może być dokonana jedynie przez oświadczenie złożone expressis verbis. Stosując art. 124 § 1 pkt 4 P.p.s.a. należy odnieść się do przepisów ustawy z 28.02.2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U z 2017 r. poz. 2344), które mają charakter szczególny w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Według regulacji formalnie stroną postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości jest syndyk, który działa na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym (art. 144 ust. 2 ustawy - Prawo upadłościowe). Z chwilą ogłoszenia upadłości upadły traci zatem legitymację procesową w stosunku do postępowań dotyczących masy upadłości (wszczętych również przed ogłoszeniem upadłości), choć pozostaje ich stroną w znaczeniu materialnoprawnym. Reasumując, w świetle art. 124 § 1 pkt 4 P.p.s.a. i art. 144 ustawy - Prawo upadłościowe sąd administracyjny jest zobligowany do zawieszenia postępowania z urzędu ze względu na powzięcie wiadomości o powołaniu syndyka masy upadłości w postępowaniu upadłościowym wobec upadłego. Z uwagi na powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w związku z art. 131 i art. 193 P.p.s.a. zawiesił postępowanie kasacyjne.