I FSK 917/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. sp. j. w S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. sp. j. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 października 2007 r. sygn. akt I SA/Rz 739/06 w sprawie ze skargi A. sp. j. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 18 października 2006 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2001 r. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 4 października 2007 r., sygn. akt I SA/Rz 739/06 oddalającego skargę "A." spółka jawna z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z 18 października 2006 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2001 r. skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania w całości wydanych w sprawie decyzji wskazując jako podstawę art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Wniosek ten uzasadniła spodziewaną koniecznością złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki obejmującej likwidację jej majątku, co narazi spółkę na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka nie osiąga żadnych dochodów, a egzekucja samej kwoty należności głównej (705929 zł) oznaczać będzie niechybne bankructwo, a w konsekwencji niewypłacalność jej wspólników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesienie skargi ze względu na treść art. 61 § 1 p.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej, mimo złożenia skargi na nią. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności. Jak wynika z tego przepisu, przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). Skarżąca upatruje wypełnienia tych przesłanek w możliwości doprowadzenia do ogłoszenia upadłości spółki. Podkreślić należy, że konieczne jest jednak wykazanie szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest bowiem wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość ogłoszenia upadłości spółki bez poparcia tego przypuszczenia konkretnymi faktami, a jedynie subiektywnymi przewidywaniami strony. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności odzwierciedlających możliwość zajścia zagrożeń, o których mowa w omawianym przepisie, a brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia pozytywną dla strony ocenę takiego wniosku. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że Sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W tym aspekcie warto wskazać, iż w orzecznictwie NSA podkreślano wprawdzie, że konieczność ogłoszenia upadłości może skutkować orzeczeniem o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (vide postanowienie NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). Niewątpliwie zakończenie bytu prawnego przedsiębiorstwa jest skutkiem trudnym do odwrócenia i wysoce szkodliwym, dlatego też wykluczenie takiej możliwości przez Sąd powinno być poprzedzone wyczerpującą analizą sytuacji wnioskodawcy. W niniejszej sprawie brak jest jednak konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia obaw skarżącej. Nie wskazała ona bowiem jakichkolwiek dokumentów źródłowych odzwierciedlających jej sytuację jako przedsiębiorcy - aktualnych przychodów czy też zobowiązań z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Niepoparte żadnym dokumentem stwierdzenie, że spółka nie osiąga dochodów, nie świadczy ani o zakończeniu działalności spółki, ani o braku przychodów. Nie zostały podane również aktualne (choćby szacunkowe) dane na temat majątku spółki i jej wierzytelności. Wobec powyższych ustaleń trudno zatem uznać ponad wszelką wątpliwość, aby ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego miało spowodować konieczność likwidacji przedsiębiorstwa skarżącej, a co za tym idzie, aby Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji na etapie postępowania kasacyjnego, miał bezsprzeczne podstawy do uwzględnienia tego wniosku. Konkludując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona nie wykazała, że zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest bowiem wystarczający sam wywód strony odnośnie jej przypuszczeń i obaw. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2006, s. 188). Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, należało stosownie do art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.