I FSK 982/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi o sprostowanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt I FSK 982/21 w sprawie ze skargi kasacyjnej S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Łd 352/20 w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 4 czerwca 2020 r. nr 1001-IOV3.4103.3.2019.25.U22.AG UNP: 1001-20-054377 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2016 r. postanawia odmówić sprostowania wyroku. Sylwester Marciniak Sędzia NSA W wyroku z dnia 11 grudnia 2024 r., I FSK 982/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną S. B. (dalej: skarżąca) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 352/20, a także zasądził od skarżącej na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: organ odwoławczy) kwotę 10 800 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W piśmie z dnia 7 października 2025 r. pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o sprostowanie błędów pisarskich powyższego wyroku, zwracając uwagę, że oznaczenie nazwiska skarżącej "S. B." w sentencji i uzasadnieniu powinno być zastąpione nazwiskiem "S. P.". Uzasadniając wniosek, organ wskazał, że sąd błędnie wskazał nazwisko skarżącej, która w dniu 21 czerwca 2024 r., a więc przed wydaniem wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, zawarła związek małżeński i przyjęła nazwisko męża. O zmianie nazwiska skarżąca nie poinformowała ani organu ani Sądu. Sprostowanie orzeczenia i prawidłowe oznaczenie strony umożliwi organowi odwoławczemu wyegzekwowanie zasądzonych w orzeczeniu kosztów postępowania. Do wniosku organ dołączył odpis zupełny aktu małżeństwa i postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z dnia 6 października 2025 r., sygn. akt II 1Co 2304/25, w którym sąd ten odmówił nadania klauzuli wykonalności wyrokowi NSA z dnia 11 grudnia 2024 r., uznając, że organ nie wykazał tożsamości podmiotowej osoby określonej we wniosku jako dłużnik oraz osoby określonej w tytule egzekucyjnym. Według sądu powszechnego załączone przez organ dokumenty świadczą bądź o braku tożsamości wskazanego we wniosku dłużnika i osoby wskazanej w tytule egzekucyjnym (tj. wyroku NSA), albo o wystąpieniu błędu w określeniu nazwiska dłużnika w tytule egzekucyjnym. Sąd wskazał w związku z tym organowi, że powinien uzyskać od sądu (NSA) w drodze sprostowania lub wykładni orzeczenia – wyjaśnienie wątpliwości co do identyczności strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie może zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. W trybie tym rektyfikacji mogą podlegać wyłącznie nieprawidłowości bezsporne i oczywiste. Za niedokładności uznać można nieścisłości, np. w oznaczeniu stron, dokładnym wymienieniu innych podmiotów występujących w postępowaniu, czy nieprawidłowe podanie imienia strony. Z kolei za błąd pisarski może być uznane widoczne, niewłaściwe użycie wyrazu, czy też jego niezamierzone opuszczenie. Błędem rachunkowym będzie z kolei niewłaściwe przeprowadzenie działań arytmetycznych. Przez oczywiste omyłki należy rozumieć wszystkie inne sytuacje poza wymienionymi powyżej, które swoim charakterem są do nich zbliżone. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w swym wniosku organ odwoławczy nie wskazał na wystąpienie żadnego z przypadków uprawniających do zastosowania instytucji sprostowania orzeczenia. Wystarczającej przesłanki do zastosowania art. 156 § 1 p.p.s.a. nie może stanowić wyłącznie przekonanie Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, że jest to tryb prawidłowy w okolicznościach sprawy. Akta sądowe sprawy o sygn. akt I SA/Łd 352/20 (sygn. NSA: I FSK 982/21) nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do tego, że przed dniem rozprawy kasacyjnej i wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I FSK 982/21, ani skarżąca ani jej pełnomocnik nie poinformowali Sądu o zmianie nazwiska skarżącej w rezultacie zamążpójścia w czerwcu 2024 r. Organ nie tylko wprost przyznaje tę okoliczność, ale wskazuje też, że zmiana nazwiska skarżącej nie została również zakomunikowana organowi odwoławczemu. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie miał żadnych podstaw do wydania wyroku wobec innej osoby niż S. B. Choć, jak wskazano wyżej, błędne oznaczenie nazwiska skarżącej mogłoby być ewentualnie zakwalifikowane jako podlegająca sprostowaniu niedokładność, mogłoby to mieć miejsce tylko wtedy, gdyby z akt sprawy przedłożonych składowi orzekającemu w toku postępowania kasacyjnego wynikało jednoznacznie, że nazwisko skarżącej uległo zmianie, jedynie bowiem w tym przypadku można byłoby mówić o oczywistej omyłce, jak wymaga tego art. 156 § 1 p.p.s.a. Ponieważ w okolicznościach sprawy takiej oczywistości wskazywanej niedokładności brak, nie jest możliwe skorzystanie przez Sąd z instytucji sprostowania orzeczenia. Poza granicami niniejszego postępowania wpadkowego jest wypowiedzenie się co do ewentualnej możliwości zastosowania trybu wykładni wyroku z art. 158 p.p.s.a. Wychodząc naprzeciw potrzebom sygnalizowanym we wniosku organu, uzupełniająco można wskazać, że choć nie budzi wątpliwości konieczność ustalenia identyczności osoby wskazanej w tytule egzekucyjnym i objętej wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności, Naczelny Sąd Administracyjny nie może o takiej identyczności ze stuprocentową pewnością przesądzić tylko na podstawie akt sprawy I FSK 982/21, w tym dokumentów przedłożonych w związku z rozpatrywanym wnioskiem o sprostowanie. O dużym stopniu pewności, że S. B., której dotyczy wyrok we wskazanej sprawie, i S. P. (nazwisko rodowe B.), której dane wskazał organ we wniosku o nadanie klauzuli wykonawczej podanego wyroku, to ta sama osoba, świadczą jednak następujące okoliczności wynikające z akt sądowych sprawy: 1) w różnych dokumentach przedłożonych do sprawy przez skarżącą lub jej pełnomocnika, wskazany został PESEL skarżącej ([...]) lub jej data urodzenia ([...]), co jest spójne z datą urodzenia S. P. (nazwisko rodowe B.) wskazaną w odpisie zupełnym aktu małżeństwa; 2) ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w związku z postępowaniem sądowym wszczętym w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 352/20, skarżąca złożyła w dniu 11 września 2020 r. oświadczenie, z którego wynika, że mieszka ze swoim partnerem S. P., co również jest spójne ze wskazanymi w odpisie zupełnym aktu małżeństwa danymi osoby, z którą S. B. zawarła małżeństwo w dniu 20 czerwca 2024 r. Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy przeprowadzanie - wykraczających poza analizę akt sprawy - czynności wyjaśniających, które mogłyby zagwarantować identyczność skarżącej z S. P. (nazwisko rodowe B.) wskazaną we wniosku organu o nadanie wyrokowi NSA klauzuli wykonalności. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 156 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., odmówił sprostowania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2024 r., I FSK 982/21. Sylwester Marciniak Sędzia NSA