I FZ 10/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Bd 742/16 odrzucające skargę M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 25 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do września 2013 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z 1 grudnia 2016 r., I SA/Bd 742/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę M. S. z uwagi na jej złożenie po terminie przewidzianym w art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości, zarzucając naruszenie art. 85 Ppsa poprzez przyjęcie, że złożyła skargę po terminie, a także art. 53 § 1, art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 77 § 2 Ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. W zaskarżonym postanowieniu Sąd przyjął, że przesyłkę z zaskarżoną decyzją skarżąca odebrała w dniu 4 sierpnia 2016 r. Wobec tego złożenie skargi w dniu 8 września 2016 r. należało uznać za spóźnione (termin upływał dnia 5 września 2016 r.). Sąd oparł się przy tym na odpowiedzi operatora pocztowego udzielonej w związku z zawierającą sprzeczności treścią zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 64 akt sądowych). Wyjaśniając rozbieżności w tym zakresie operator wskazał, że przesyłkę doręczono 4 sierpnia 2016 r., a pracownik oświadczył, że nie zauważył błędnej daty odbioru przesyłki wskazanej przez odbiorcę (skarżącą). Natomiast strona, kontestując to ustalenie, wywodzi, że decyzję odebrała w dniu 9 sierpnia 2016 r., zgodnie z datą wpisaną osobiście na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. W takiej sytuacji złożenie skargi w dniu 8 września 2016 r. czyniło zadość terminowi z art. 53 § 1 Ppsa. Odnosząc się do tych okoliczności Sąd odwoławczy zauważa, że zarówno pieczęć operatora na potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję, jak i podpis wydającego opatrzone są datą 4 sierpnia 2016 r. (k. 3234 akt adm.). Natomiast skarżąca swój podpis na potwierdzeniu odbioru opatrzyła datą 9 sierpnia 2016 r. Jednocześnie w pkt 3 potwierdzenia odbioru zawarto adnotację, że "z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, pismo awizowano powtórnie w dniu 5/08/16 r.", a zatem dzień po domniemanym wydaniu przesyłki skarżącej. Pierwsza awizacja przesyłki miała miejsce 28 lipca 2016 r. (por. pkt 2 potwierdzenia odbioru), a zatem treść ww. adnotacji wskazuje, że w dniu 4 sierpnia 2016 r. decyzja nie została jeszcze podjęta. Uprawdopodabnia powyższe z kolei twierdzenia strony, że wskazana przez nią w treści potwierdzenia odbioru data 9 sierpnia 2016 r. jest tą, w której w rzeczywistości nastąpiło wydanie przesyłki. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że oświadczenie pracownika operatora pocztowego usuwa wątpliwości, co do rzeczywistej daty doręczenia decyzji, tym bardziej że ma ono, jak trafnie wskazuje strona, charakter wyjaśnienia ex post, tj. odtwarzającego przebieg zdarzeń, w dodatku w znacznym odstępie czasu (wyjaśnienia udzielono 18 listopada 2016 r.). Moc dowodowa takiego oświadczenia nie jest – zważywszy na dostrzeżone rozbieżności w treści potwierdzenia odbioru, a zwłaszcza adnotację o powtórnej awizacji pisma – wystarczająca do podważenia wskazanej przez odbiorcę daty doręczenia decyzji. Skład orzekający zwraca przy tym uwagę, że wszelkie wątpliwości co do stanu faktycznego we wskazanym zakresie należy oceniać na korzyść strony, mając na uwadze, że ewentualny błąd w odniesieniu do rozstrzygnięcia negatywnego może skutkować pozbawieniem jej sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonej decyzji i tym samym godzić w konstytucyjno-prawne standardy procesu sądowego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Innymi słowy, w razie trudnych do usunięcia wątpliwości w zakresie ustaleń formalno-procesowych, których rozstrzygnięcie może prowadzić bądź do formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, bądź merytorycznego jej zbadania, należy dać pierwszeństwo tej drugiej możliwości. Z tych powodów, uznając że brak jest w sprawie jednoznacznych podstaw do zastosowania art. 58 § 1 pkt 2 Ppsa, orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 185 § 1 tej ustawy.