I FZ 103/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 507/08, w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 15 maja 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od października do grudnia 2005 r. oraz od stycznia do listopada 2006 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 15 maja 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od października do grudnia 2005 r. oraz od stycznia do listopada 2006 r. albowiem skarżący uchybił terminowi do jej wniesienia. W następstwie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 31 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niej pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 16 grudnia 2008 r. Przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych poinformował doradcę podatkowego W. L. o wyznaczeniu do wykonania prawa pomocy przyznanego wskazanym wyżej postanowieniem. W dniu 09 stycznia 2009 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik przekazał do Sądu udzielone w dniu 05 stycznia 2009 r. przez Skarżącego umocowanie do reprezentacji w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 06 stycznia 2009 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 06 lutego 2009 r., pełnomocnik Skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, podając w uzasadnieniu, że brak wcześniejszego umocowania uniemożliwił złożenie środka zaskarżenia w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 507/08 uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jako spóźniony podlega odrzuceniu. Sąd stwierdził, że w wypadku ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w trybie art. 244 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej – P.p.s.a.), dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 P.p.s.a.), jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Zdaniem Sądu I instancji z przesłanego pisma oraz załączonego do niego pełnomocnictwa, upoważnienie doradcy do reprezentowania strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w przedmiotowej sprawie nastąpiło z dniem 05 stycznia 2009 r. (dzień podpisania pełnomocnictwa przez Skarżącego). Faktycznie dopiero z tym dniem wyznaczony pełnomocnik uzyskał możliwość zapoznania się z aktami sprawy oraz sporządzenia skargi kasacyjnej. Od tego też dnia należy – w ocenie Sądu I instancji – liczyć wskazany trzydziestodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz z jednoczesnym wniesieniem skargi kasacyjnej. W związku z tym przedmiotowy termin upływał z dniem 04 lutego 2009 r. Dla skutecznego dotrzymania tego terminu, niezbędnym zatem było złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej do dnia jego upływu, tj. do dnia 04 lutego 2009 r. Wniosek wraz ze skargą kasacyjną, pomimo sporządzenia ich w dniu 06 stycznia 2009 r. (daty zamieszczone na obu pismach) został nadany w placówce pocztowej dopiero w dniu 06 lutego 2009 r. (data stempla pocztowego, na kopercie, w której nadano przesyłkę), a zatem po upływie 30 dni od daty udzielenia przez skarżącego pełnomocnictwa doradcy podatkowemu. Wniosek o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie został zatem złożony dwa dni po upływie terminu. Pismem z dnia 18 marca 2009 r. Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie WSA w Bydgoszczy, w którym podniosła, że pełnomocnictwo zostało podpisane przez Stronę 8 stycznia 2009 r., a dostarczone do kancelarii 9 stycznia 2009 r., natomiast widniejąca na pełnomocnictwie data 5 stycznia jest jedynie datą przygotowania druku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawę do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi art. 86 § 1 P.p.s.a., na mocy którego sąd przywróci stronie termin, o ile uchybienie było niezawinione przez stronę. Natomiast stosownie do postanowień art. 87 P.p.s.a., przywrócenie terminu uwarunkowane jest złożeniem pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu w sądzie, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), uprawdopodobnieniem przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi (§ 2) oraz dokonaniem przez stronę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której strona nie dokonała w terminie (§ 4). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia, czy wniosek strony został złożony w sposób prawidłowy jest ustalenie czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Należy mieć na uwadze, że art. 87 § 4 P.p.s.a. jednocześnie nakłada na stronę obowiązek dokonania czynności, której nie dokonała w terminie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przyjął, że termin, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, upływa 30 dnia od podpisania pełnomocnictwa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęcie takiego stanowiska prowadziłoby do niebezpieczeństwa zakłócenia pewności obrotu prawnego w sytuacji, gdyby podpisanie pełnomocnictwa odkładało się w czasie. Należy zatem uznać, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 P.p.s.a.), jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Z akt niniejszej sprawy nie wynika jednak jednoznacznie, kiedy pełnomocnik Skarżącego otrzymał zawiadomienie o wyznaczeniu go do występowania w sprawie. Sąd I instancji powinien zatem wyjaśnić tę kwestię i w oparciu o dokonane ustalenia rozstrzygnąć sprawę odrzuconego wniosku. Niezależnie od powyższego sąd I instancji powinien mieć na uwadze, że od dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu, a więc od dnia, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, przysługuje jeszcze 7-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej nie jest bowiem dniem upływu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale dniem ustania przyczyny uchybienia terminu, od którego dopiero liczy się 7-dniowy termin zgodnie z art. 87 § 1. Mając na uwadze powyższe, stosownie do art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.