I FZ 104/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 980/17 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 13 września 2017 r., [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2014 r. postanawia oddalić zażalenie 1. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. 1.1. Postanowieniem z 8 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu wniosku C. K. (dalej zwany "skarżącym") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z 13 września 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2014 r. 1.2. W uzasadnieniu sąd I instancji przyjął, że skarżący nie wykazał, że w sprawie zaszły okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej zwana "ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". 1.3. Sąd I instancji podkreślił, że niekwestionowane jest, że na skarżącym ciążą znaczne zobowiązania z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług. Podkreślił, że skarżący wykazał straty z prowadzonej osobiście działalności gospodarczej (a 30 listopada 2017 r. ją zawiesił), oraz że na należących do niego nieruchomościach ustanowiona została hipoteka przymusowa, a stanowiące jego własność pojazdy w postaci ciągnika samochodowego oraz dwóch naczep stały się przedmiotem zabezpieczenia roszczeń przysługujących organowi podatkowemu. Jednakże, jak zaznaczył sąd I instancji, skarżący nie przedstawił dokumentów, które w pełni obrazowałyby jego sytuację materialną. W szczególności nie przedstawił żadnych dowodów pozwalających ustalić, z jakich źródeł czerpie środki na swoje bieżące utrzymanie oraz jaka jest wysokość ponoszonych przez niego wydatków. Wskazywana przez skarżącego "pomoc rodziny i przyjaciół" nie została w jakikolwiek sposób sprecyzowana i udokumentowana, zaś przedstawione przez niego umowy pożyczek odnosiły się wyłącznie - zgodnie z oświadczeniem skarżącego - do sposobu pozyskania środków na uiszczenie wpisu od skargi do sądu I instancji. 1.4. Sąd I instancji wskazał, że nie znając pełnej sytuacji materialnej skarżącego (w tym stanu jego zasobów pieniężnych, skali ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem) nie mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody majątkowej w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ani czy skutki tych decyzji byłyby rzeczywiście trudne do odwrócenia. 2. Zażalenie. 2.1. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. 2.2.Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do nieodwracalnych skutków w postaci braku możliwości przywrócenia stanu poprzedniego. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zażalenie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, stosownie do treści art. 61 § 3 tej ustawy, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Z treści tego przepisu wynikają dwie przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie wyjaśniono, że przesłanka odnosząca się do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana przez zwrot wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki egzekucji, które - raz zaistniałe - powodują na tyle istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, że powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Ponadto w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jej interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 13 listopada 2014 r., II FZ 1504/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 3.3. Nie ulega wątpliwości, na co słusznie zwrócił uwagę sąd I instancji, że argumentacja skarżącego dotycząca spełnienia przesłanek przemawiających za zasadnością wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie została poparta stosownymi dokumentami, które pozwoliłyby dokonać pełnej oceny zasadności jego twierdzeń. Wobec tego prawidłowo sąd przyjął, że skarżący nie wykazał we wniosku w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków Nie jest bowiem wystarczającą w kontekście obowiązku wykazania przez stronę, że zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi argumentacja skarżącego, która sprowadzała się do ogólnych twierdzeń mających potwierdzać, że przedłożone dokumenty w pełni obrazują jego fatalną sytuację finansową. 3.4. Podnieść należy, że w rozpoznawanej sprawie skarżący niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody upatruje w obawie sprzedaży jego nieruchomości w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Podkreślić bowiem należy, że dotychczas organy podatkowe nie podjęły w stosunku do skarżącego czynności egzekucyjnych, w tym zmierzających do sprzedaży nieruchomości skarżącego. Wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uzasadnia również trudna sytuacja materialna. Wprawdzie każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego skargę znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. 3.5. Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącego zawartych w zażaleniu wskazać należy, że sama dolegliwość ciążącego na danym podmiocie zobowiązania podatkowego nie stanowi wystarczającej przesłanki do skorzystania z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Poza tym ewentualna szkoda powstała z tytułu wykonania świadczenia publicznoprawnego ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie. 3.6. W podsumowaniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie wykonał ciążącego na nim z mocy art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązku wykazania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. 3.7. Z tych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.