I FZ 111/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 541/23 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 marca 2023 r. nr 2201-IOV-1[1].4103.31-34.2022/10/11, 2201-IOV-1.4103.32-35.2022/10/11 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, czerwiec i lipiec 2019 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 18 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 541/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, orzekając w sprawie ze skargi K. S. (dalej: podatnik, skarżący, strona) odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 marca 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, czerwiec i lipiec 2019 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżący nie wykazał - w sposób pozwalający na uwzględnienie tego wniosku - istnienia okoliczności świadczących o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie powołał żadnych okoliczności mogących świadczyć o zasadności wstrzymania wykonania. Niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenie skutków skarżący upatrywał w konieczności poniesienia bardzo wysokich kosztów finansowych wykonania decyzji, co w dalszej kolejności może prowadzić do upadłości skarżącego. Sąd wskazał, że finansowe skutki wykonania decyzji organu mają charakter odwracalny i nie wyczerpują przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Jeśli zaś chodzi o ryzyko ewentualnej upadłości skarżącego, będącej następstwem wykonania decyzji przed jej skontrolowaniem przez sądy administracyjne, to ocena, czy ryzyko to ma w rozpoznawanej sprawie charakter realny, a nie wyłącznie hipotetyczny, nie jest możliwa na podstawie treści złożonego wniosku i załączonych do niego dokumentów. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy skarżący nie udokumentował należycie swojej sytuacji majątkowej, a jego oświadczenia budziły wątpliwości. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, podatnik wniósł zażalenie, wskazując, że nawet wygrane postępowanie sądowe nie zniesie zagrożenia ekonomicznego dla niego i jego rodziny. Będzie on zmuszony ogłosić upadłość. Skarżący nie dysponuje majątkiem pozwalającym na spłatę określonych decyzją zobowiązań, nie ma też możliwości zaciągnięcia kredytu. Ponadto postanowienie Sądu jest "pełne ogólników". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu. Należy w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez Sąd I instancji, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał, że w niniejszej sprawie na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie powołał żadnych okoliczności mogących świadczyć o zasadności wstrzymania wykonania. Sąd wskazał, że - jeśli chodzi o ryzyko ewentualnej upadłości skarżącego - nie jest możliwe dokonanie oceny takiego ryzyka na podstawie treści złożonego wniosku i załączonych do niego dokumentów. Nadto, w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy skarżący nie udokumentował należycie swojej sytuacji majątkowej, a jego oświadczenia budziły wątpliwości. W tym miejscu należy zauważyć, że do tego momentu podatnik takiej dokumentacji nie przedstawił. Nie są przekonujące twierdzenia strony zawarte w zażaleniu, że "fizycznie" nie dysponuje dokumentami, o przedstawienie których wystąpił WSA. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a., nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. To skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, powinien wykazać istnienie oraz uzasadnienie ustawowych przesłanek. Twierdzenia skarżącego powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13; orzeczenia dostępne w CBOSA). W świetle powyższego nie naruszała art. 61 § 3 P.p.s.a. przyjęta przez Sąd I instancji ocena, że skarżący w złożonym wniosku nie uprawdopodobnił należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji nie miał obowiązku z urzędu ustalać, czy egzekucja kwoty wynikającej z decyzji spowoduje utratę płynności finansowej, utratę możliwości prowadzenia działalności czy doprowadzi do konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domagał się skarżący, powinien był on uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek i przedstawić na tę okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jego sytuację finansową i materialną, czego skarżący nie uczynił. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie jako nieuzasadnione. Bartosz Wojciechowski (spr.) sędzia NSA