I FZ 128/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1616/11 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez A. W. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1616/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek A. W. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K.z dnia 15 lipca 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. W ocenie Sądu I instancji pełnomocnik strony skarżącej, poza hasłowymi sformułowaniami wniosku, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki, nie wykazał okoliczności warunkujących pozytywne jego rozstrzygnięcie. W sytuacji strony skarżącej trudno mówić o istnieniu takich okoliczności, gdyż skarżąca i jej małżonek dysponują stałymi dochodami, ale nie posiadają istotnych składników majątkowych podlegających egzekucji. Okoliczność, że łączna kwota egzekwowanych świadczeń przewyższa znacznie miesięczne dochody skarżącej i jej małżonka pozwala przyjąć, że kwota ta nie będzie egzekwowana w całości. Zatem ewentualne pogorszenie sytuacji majątkowej skarżącej i jej rodziny trudno uznać w tym kontekście za znaczne. Sąd zaznaczył, że w wypadku skarżącej prowadzona przez nią działalność gospodarcza "funkcjonuje wyłącznie formalnie i nie przynosi żadnych dochodów". W związku z tą informacją argument, że wstrzymanie wykonania pozwoli na powrót do aktywnego prowadzenia tejże działalności uznać należy za bezpodstawny. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie ma bowiem na celu polepszenia bieżącej sytuacji majątkowej strony, a jedynie zapobieżenie dotkliwemu i trudnemu do odwrócenia pogorszeniu. Sąd zaznaczył, że prowadząc działalność gospodarczą należy liczyć się z różnymi zagrożeniami, łącznie z czasowym brakiem płynności finansowej, która doprowadzić może nawet do eliminacji podmiotu gospodarczego z obrotu. Ponadto, sam fakt posiadania na utrzymaniu małoletnich członków rodziny oraz zaciągnięte kredyty nie czynią sytuacji skarżącej wyjątkową w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, zwanej dalej "P.p.s.a."). W złożonym zażaleniu pełnomocnik A. W. wskazał, że Sąd I instancji błędnie ocenił sytuację, w której znajduje się skarżąca. Zdaniem autora zażalenia, wykonanie zaskarżonej decyzji, nakazującej zapłatę zobowiązania w wysokości pół miliona złotych, może doprowadzić do wystąpienia nieodwracalnych i negatywnych skutków ekonomicznych dla skarżącej i jej rodziny. Zaznaczył przy tym, że dwoje młodszych dzieci pozostaje na utrzymaniu skarżącej (koszt ich utrzymania 1000 zł), zaś jej małżonek, uzyskujący dochód w wysokości 2.040 zł, nie posiada żadnych nieruchomości, papierów wartościowych lub innego wartościowego majątku. Wskazał również, że skarżąca musi pokrywać raty zaciągniętych kredytów, których łączna miesięczna wysokość wynosi 4000 zł. W tych okolicznościach wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do utraty całego majątku, jak i wszelkich możliwości spłaty zaległości. Podkreślono przy tym, że nawet jeśli skarżąca utrzyma zatrudnienie, to całe jej wynagrodzenie, poza drobną kwotą –wolną od egzekucji, będzie zajęte. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie strony nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, że art. 61 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Analizując pod tym względem argumentację zaprezentowaną przez stronę w toku niniejszego postępowania wpadkowego, jak również we wniesionym zażaleniu uznać należy, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku strony. Należy zaznaczyć, że argumentacja strony opierała się na wykazaniu trudnej sytuacji finansowej skarżącej, zwłaszcza w zestawieniu do wysokości zobowiązań publicznoprawnych, do których zapłacenia jest zobligowana. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że przesłanki z art. 61 P.p.s.a. nie są przesłankami tożsamymi z tymi przewidzianymi w ramach przyznania prawa pomocy, czego najwyraźniej strona nie zauważa. Mając zaś na uwadze argumentację strony należy zaznaczyć, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) –np. jej art. 8 zawiera mechanizmy zabezpieczające dłużnikowi, choć w ograniczonym zakresie – środki egzystencji. A zatem Sąd I instancji słusznie wskazał, że okoliczność, że łączna kwota egzekwowanych świadczeń przewyższa znacznie miesięczne dochody skarżącej i jej małżonka pozwala przyjąć, że kwota ta nie będzie egzekwowana w całości. Zasadnie też przyjął, że w sytuacji strony skarżącej trudno mówić o istnieniu okoliczności warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż skarżąca i jej małżonek dysponują stałymi dochodami, ale nie posiadają istotnych składników majątkowych podlegających egzekucji. Ewentualne pogorszenie sytuacji majątkowej skarżącej i jej rodziny trudno będzie uznać w tym kontekście za spełniające przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wykonanie decyzji nie wpłynie również na prowadzoną przez skarżącą działalność gospodarczą, skoro ta, jak wskazała sama strona "funkcjonuje wyłącznie formalnie i nie przynosi żadnych dochodów". Zważywszy na powyższe uznać należy, że Sąd I instancji zasadnie ocenił wniosek strony. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.