I FZ 134/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 492/23 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego WSA Tadeusza Haberki oraz Asesora WSA Tomasza Trybuszewskiego w sprawie ze skargi F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2023 r., nr 0201-IOV-12.4103.52.2022 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od listopada 2019 r. do sierpnia 2020 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 492/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek F. w W. (dalej: Strona lub Skarżąca) o wyłączenie Sędziego WSA Tadeusza Haberki oraz Asesora WSA Tomasza Trybuszewskiego od orzekania w sprawie ze skargi Skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr 0201-IOV-12.4103.52.2022 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od listopada 2019 r. do sierpnia 2020 r. Sąd pierwszej instancji ocenił, że powoływana przez Stronę okoliczność, iż Sędzia WSA Tadeusz Haberka oraz Asesor Tomasz Trybuszewski, pracowali wcześniej w organach podatkowych, nie stanowi podstawy do wyłączenia wyżej wymienionych od orzekania w tej sprawie. Podobnie wskazana przez Stronę subiektywna ocena Sędziego WSA Tadeusza Haberki, związana z jego pracą w organach podatkowych i wydawanymi wcześniej przez tego Sędziego rozstrzygnięciami w innych sprawach Podatnika, nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie Sędziego od rozpoznawania przedmiotowej sprawy. W sytuacji zatem złożenia przez Sędziego WSA i Asesora WSA, których dotyczył wniosek o wyłączenie, oświadczeń wskazujących, że nie zachodzą żadne okoliczności określone art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a)., dające podstawę do ich wyłączenia od rozpoznawania sprawy oraz wobec faktu, że prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości, a Strona nie wykazała, aby było inaczej - to według Sądu wniosek o wyłączenie Sędziego WSA i Asesora WSA nie zasługiwał na uwzględnienie. 2. Skarżąca pismem z dnia 30 kwietnia 2024 r. złożyła na powyższe postanowienie zażalenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: "art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 – poprzez nieodrzucenie skargi z tych przyczyn, że ta nie ma przedmiotu (sędziowie nie są sędziami w rozumieniu prawa) i niewzięcie pod uwagę z urzędu ww. okoliczności oraz prowadzenia postępowania w warunkach jego nieważności; art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewypowiedzenie się w żaden sposób co do kluczowych dla oceny sprawy zarzutów Skarżącego, a mianowicie zaistnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziów z uwagi na branie przez nich udziału w postępowaniu i niezłożeniu wniosku o wyłączenie z urzędu mimo immanentnej wady prawnej ich powołania". W oparciu o sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o: "uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, zniesienie postępowania w zakresie objętym nieważnością i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, ewentualnie uchylenie w trybie art. 179a P.p.s.a. skarżonego orzeczenia z uwagi na nieważność postępowania; zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego". 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. Zarzuty Strony bazowały na twierdzeniach w zakresie "istnienia wady prawnej w związku z wadliwym, w opinii Strony, powołaniem na stanowiska sędziego i asesora (odpowiednio: Sędziego WSA Tadeusza Haberka oraz Asesora Tomasza Trybuszewskiego). Z kolei w zaskarżonym postanowieniu z 9 kwietnia 2024 r. badano przesłanki wyłączenia od orzekania w oparciu o przepis art. 19 P.p.s.a. Odnotować zatem należało, że w uchwale z 3 kwietnia 2023 r., sygn. I FPS 3/22, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że "Zakres przedmiotowy normy art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których mowa w art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492)". Tym samym, w realiach tej sprawy, Strona zupełnie nietrafnie oparła środek zaskarżenia w sprawie dotyczącej wyłączenia od orzekania na podstawie art. 19 P.p.s.a., na okolicznościach towarzyszących powołaniu Sędziego WSA Tadeusza Haberka oraz Asesora Tomasza Trybuszewskiego na urząd sędziego i asesora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie nie badał spełnienia przez sędziego/asesora wymogów niezawisłości i bezstronności w związku z powołaniem ich na urząd. Kwestia ta stanowiła z wniosku Skarżącej przedmiot odrębnego postępowania wpadkowego i jako jemu właściwa mogła być w nim rozważana. Postanowieniem z dnia 29 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 492/23 WSA we Wrocławiu odrzucił w tym zakresie wniosek Strony. W związku z czym obecne zastrzeżenia Strony nie mogły zostać uwzględnione. W odniesieniu do zażalenia Skarżącej zwrócić jeszcze należało uwagę, że przemilczano w nim merytoryczny aspekt zaskarżonego postanowienia z dnia 9 kwietnia 2024 r. Dotyczy to w szczególności oceny sądowej o braku wykazania przez Stronę okoliczności, o których mowa w art. 19 P.p.s.a., przy istnieniu złożonych przez Sędziego WSA i Asesora WSA oświadczeń o nie istnieniu okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. W związku z czym za niepodważone Naczelny Sąd Administracyjny uznaje stanowisko z zaskarżonego postanowienia o tym, że "skoro zatrudnienie w ww. instytucjach publicznych, jest przesłanką umożliwiającą ubieganie się o powołanie na urząd sędziego i asesora sądowego, nie można jednocześnie uznać, że fakt takiego zatrudnienia w organach podatkowych – niejako z automatu - powoduje wątpliwości, co do bezstronności sędziego". W konsekwencji skoro w tej sprawie – dotyczącej przesłanek z przepisu art. 19 P.p.s.a. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności Sędziego WSA Tadeusza Haberki i Asesora WSA Tomasza Trybuszewskiego, to zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu. 3.3. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. ----------------------- 1