I FZ 137/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. Sp.j. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 52/17 odrzucające skargę M. Sp.j. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 17 listopada 2016 r. nr [...], [...] w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 52/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę M. Spółki jawnej z siedzibą w K. (dalej: "Spółka" lub "strona skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z 17 listopada 2016 r. w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r. Z uzasadnienia powyższego orzeczenia wynikało, że zarządzeniami z 23 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącej Spółki został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni przez złożenie: (1) pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu spółki, (2) dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd pierwszej instancji podał, że wezwania do uiszczenia powyższych braków zostały doręczone 30 stycznia 2017 r. W wyznaczonym przez sąd terminie, pełnomocnik nie uzupełnił wszystkich wymaganych braków skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził zatem, że nieuzupełnienie wspomnianych braków - stosownie do 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." - skutkuje odrzuceniem skargi przez sąd. W złożonym zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie art. 45 Konstytucji, art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 717 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a." ) oraz art. 6 ust. 1 zd. 1 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm.) przez ograniczenie stronie prawa do sądu i odrzucenie skargi Spółki, mimo skutecznego umocowania pełnomocnika w sprawie. W uzasadnieniu podkreślono, że załączone do zażalenia pełnomocnictwo wskazuje, że Spółka umocowała pełnomocnika do działania ustnie, natomiast pisemne pełnomocnictwo miało obowiązywać od dnia wniesienia skarg. W związku z czym nie było podstaw do odrzucenia wniesionej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Z akt sprawy wynika, że nie jest kwestionowana przez pełnomocnika strony okoliczność otrzymania sądowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi m.in. poprzez nadesłanie pełnomocnictwa. Autor zażalenia podnosi natomiast, że posiadał "ustne" umocowanie do działania w imieniu Spółki, potwierdzone następnie stosownym pełnomocnictwem. Odnosząc się do powyższego stanowiska należy wskazać, że w myśl art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Co do zasady pełnomocnictwo powinno być udzielone w formie pisemnej. Wyjątek przewidziany jest w § 2, w myśl którego w toku sprawy dopuszczalne jest także udzielenie pełnomocnictwa ustnie na posiedzeniu sądu. W literaturze przedmiotu odnotowuje się, że udzielenie pełnomocnictwa następuje na rozprawie, ale jest ono możliwe także na posiedzeniu niejawnym, jeśli strona zostanie na nie wezwana (art. 90 i 95 p.p.s.a.), oraz na posiedzeniu mediacyjnym (art. 116 p.p.s.a.). Nie ma natomiast możliwości ustnego udzielania pełnomocnictwa w toku postępowania w innych sytuacjach (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 226). Należy przy tym wskazać, że poza przypadkami wskazanymi w art. 37 p.p.s.a. Sąd nie ma możliwości weryfikacji umocowania pełnomocnika. Jeżeli zatem pierwszą czynnością procesową dokonywaną przez pełnomocnika strony skarżącej było wniesienie skargi, to należy dołączyć do niej pełnomocnictwo (lub jego wierzytelny odpis). Z tych samych względów pełnomocnik powinien dostarczyć do sądu również dokumenty potwierdzające skuteczność takiego umocowania przez podmioty uprawnione do reprezentowania spółki (art. 29 p.p.s.a.). Do takich dokumentów należy m.in. wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego. Brak udokumentowania prawidłowości umocowania do reprezentowania Spółki niewątpliwie stanowi brak formalny skargi, gdyż uniemożliwia weryfikację prawidłowej reprezentacji strony skarżącej, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. pod rygorem odrzucenia skargi. A zatem ani argumentacja zaprezentowana przez pełnomocnika strony, ani okoliczności i dokumenty, do których odwołuje się pełnomocnik strony nie świadczą o tym, że postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia wymaganych braków w wyznaczonym terminie naruszało prawo strony skarżącej do sądu - wyrażone m.in. w art. 45 ust. 1 Konstytucji, czy art. 6 Konwencji. Wskazane na wstępie rozważań regulacje p.p.s.a., poświęcone obowiązkom pełnomocnika w toku prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego nie ustanawiają żadnych podmiotowych ani przedmiotowych ograniczeń prawa do zaskarżania aktu bądź czynności organu administracji. Na ich mocy pełnomocnik został zobligowany jedynie do wykazania umocowania do działania w imieniu swojego mocodawcy. Jeśli jest nim Spółka - powinien dostarczyć do sądu również dokumenty potwierdzające skuteczność takiego umocowania przez podmioty uprawnione do jej reprezentowania. Trudno uznać, że zastosowanie ww. przepisów przez WSA w Łodzi może stanowić o naruszeniu prawa strony do sądu. Wręcz przeciwnie wymaganie od pełnomocnika, aby wykazał należycie swoją legitymację procesową ma na celu zagwarantowanie stronom ochrony przed wszczynaniem spraw przez podmioty do tego nieuprawnione. Z akt sprawy wynika, że mimo stosownego wezwania, pełnomocnik strony nie dostarczył w zakreślonym przez Sąd pierwszej instancji siedmiodniowym terminie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej Spółki. Pełnomocnik strony miał przy tym świadomość, że nieuzupełnienie tego braku skutkować będzie odrzuceniem wniesionego środka zaskarżenia, gdyż w sądowym wezwaniu zamieszczono stosowne pouczenie w tym zakresie. Zatem WSA w Łodzi zasadnie przyjął, że strona nie wypełniła w całości wystosowanych wezwań do uzupełnienia braków skargi, a co za tym idzie, że w sprawie zaszły podstawy z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. do odrzucenia skargi. Zgodnie bowiem z tym przepisem sąd odrzuca skargę, gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków. Wziąwszy pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.