I FZ 154/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Syndyka masy upadłości Z. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 249/17 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 7 grudnia 2016 r., nr [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i lipiec 2010 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 249/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Z. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 7 grudnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i lipiec 2010 r. W uzasadnieniu wskazano, że zarządzeniem Sądu z dnia 17 lutego 2017 r. spółka została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia należnego wpisu. Przesyłka zawierająca przedmiotowe zarządzenie została przesłana na adres strony i po dwukrotnym, prawidłowym jej awizowaniu została uznana za doręczoną z dniem 10 marca 2017 r. W związku z powyższym, termin do uiszczenia należnego w sprawie wpisu oraz do uzupełnienia braku formalnego skargi upływał w dniu 17 marca 2017 r. Wpis taki nie został uiszczony, a brak formalny skargi nie został usunięty, co przyczyniło się do odrzucenia skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie, syndyk masy upadłości spółki wniósł o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 70 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej: "P.p.s.a." poprzez jego niezastosowanie i niewysłanie ponownie przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi na adres: ul. [...], [...] G., mimo, że adres ten widniał na kopercie, a zatem był znany Sądowi z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 70 § 1 P.p.s.a. strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. O powyższym obowiązku i skutkach jego niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu (art. 70 § 2 ustawy). Z powyższego wynika, że obowiązek zawiadamiania o zmianie adresu ciąży na stronie (lub jego przedstawicielu) od momentu doręczenia pouczenia zgodnie z art. 70 § 2 P.p.s.a. i jest on niezależny od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika w sprawie czy nie. Obowiązek ten istnieje w czasie trwania postępowania, do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie. W doktrynie przyjmuje się, że niedopełnienie przez stronę powyższego obowiązku nie zawsze powoduje automatyczny skutek w postaci pozostawienia pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Sąd powinien dokonywać doręczeń pism pod rzeczywistym adresem, jeśli w jakikolwiek sposób się o nim dowie. Jeżeli więc sądowi znany jest nowy adres, wzgląd na ekonomię postępowania i obowiązek przeciwdziałania przewlekaniu postępowania nakazują skierowanie pisma pod nowy adres (tak: H. Knysiak-Molczyk w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod redakcją T. Wosia, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2009, s. 413). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, wskazać należy, że Sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej oraz do uiszczenie wpisu od skargi. Błędnie natomiast ocenił, że wezwanie to zostało skutecznie doręczone. Z akt sprawy wynika, że przesyłka z powyższym wezwaniem została skierowane na adres: ul. [...], [...] G. i po dwukrotnym jej awizowaniu została uznana za skutecznie doręczoną z dniem 10 marca 2017 r. i dołączona do akt sprawy. Tymczasem uwadze Sądu I instancji umknął fakt, że na kopercie, w której znajdowała się skarga z dnia 5 stycznia 2017 r. widnieje inny adres skarżącego, tj. [...] G., ul. [...] i to na ten adres Sąd powinien był skierować zarządzenia z dnia 17 lutego 2017 r. Jak już wyżej wskazano, Sąd powinien dokonywać pism pod rzeczywistym adresem, o którym dowie się w jakikolwiek sposób. Jeśli więc Sąd dowiedział się o nowym adresie z koperty zwierającej skargę skarżącego, to był zmuszony go uwzględnić przy dokonywaniu następnych doręczeń. W tej sytuacji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi wydane zostało przedwcześnie i należało je uchylić. Podkreślić należy, że odrzucenie skargi ze wskazanych przyczyn stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 544/09, dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę, sytuacja taka będzie również miała miejsce w przypadku wątpliwości co do prawidłowego doręczenia zarządzenia do uzupełnieniu braków formalnych skargi, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 197 i art. 198 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.