I FZ 161/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 września 2022 r., sygn. akt I SA/Po 687/22, o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi J.C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 27 czerwca 2022 r., nr 3001-IEW3.7010.28.2022, w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. postanawia oddalić zażalenie. Zarządzeniem z 15 września 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Po 687/22 Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej "przewodniczący wydziału"), działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wezwał J.C. (dalej "strona" lub "skarżący") do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej "organ") z 27 czerwca 2022 r. w kwocie 100 zł, ustalonej stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 2193, ze zm.), dalej "rozporządzenie". Na powyższe zarządzenie skarżący pismem z 12 października 2022 r. złożył zażalenie, wnosząc w nim o uchylenie zaskarżonego zarządzenia po uprzednim wydaniu orzeczenia w przedmiocie połączenia na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. wszystkich spraw wskazanych w przedmiotowym piśmie, a następnie wezwanie do uiszczenia jednego wpisu sądowego. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że złożył dwie skargi — jedną datowaną na 15 sierpnia 2022 r., zaskarżającą dwadzieścia rozstrzygnięć organu o wskazanych expressis verbis numerach spraw, oraz drugą — datowaną na 29 sierpnia 2022 r., dotyczącą trzynastu kolejnych rozstrzygnięć organu. Złożenie dwóch skarg, zamiast jednej, było konsekwencją doręczenia ww. rozstrzygnięć organu w dwóch przesyłkach, skutkiem czego terminy zaskarżenia dla każdej z tych przesyłek kończyły bieg w różnych datach. Skarżący podniósł ponadto, że przesłał do wojewódzkiego sądu administracyjnego tylko dwie wspomniane wyżej skargi, a nie trzydzieści cztery. Zdaniem strony rozdzielenie ww. skarg i potraktowanie ich jako odrębnie złożonych na każde postanowienie z osobna jest niezgodne z rzeczywistością. Wszystkie zaskarżone postanowienia dotyczą tego samego przedmiotu, są ściśle ze sobą powiązane i mogły być objęte jedną skargą i jednym postępowaniem sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie strony nie ma usprawiedliwionych podstaw, przez co nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że jak wynika z akt sprawy, pismem z 16 sierpnia 2022 r. (w zażaleniu błędnie wskazano datę 15 sierpnia 2022 r.) strona zaskarżyła dwadzieścia odrębnych postanowień organu datowanych na 27 czerwca 2022 r. w przedmiocie zaliczenia dokonywanych przez nią wpłat na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. oraz styczeń, luty, lipiec i sierpień 2013 r. Tymczasem zgodnie z art. 57 § 3 p.p.s.a. jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg. Podkreślić przy tym należy, że rozdzielenie takie jest obligatoryjne. Oznacza to, że każdorazowo gdy strona zaskarży jednocześnie kilka aktów lub też uczyni przedmiotem skargi bezczynność w zakresie niewydania większej ilości aktów ewentualnie też bezczynność kilku organów, to sąd, do którego złożona została skarga, zmuszony jest do rozdzielenia tych skarg, nadania każdej sprawie osobnej sygnatury i orzekania w każdej z tych spraw indywidualnie. Powyższe nie wyklucza późniejszego połączenia takich skarg do wspólnego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli spełnione zostały przesłanki określone w art. 111 p.p.s.a. Oceniając zachowanie skarżącego przez pryzmat regulacji art. 57 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że skarżący zainicjował w powyższy sposób dwadzieścia odrębnych spraw sądowoadministracyjnych, w których pobiera się stosowne opłaty sądowe. Jak trafnie wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 2021 r., sygn. akt III FZ 700/21, decydujące znaczenie dla ilości prowadzonych postępowań sądowoadministracyjnych miała bowiem mnogość przedmiotów zaskarżenia (ilość aktów organu), a nie fakt ich kwestionowania w jednym piśmie procesowym, czy podobieństwo przedmiotu rozstrzygnięć. Granice sprawy wyznacza bowiem zaskarżony przez stronę akt (w tym przypadku postanowienie organu podatkowego). Zgodnie zaś z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, takich jak skarga, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie do regulacji zawartej w art. 231 powołanej ustawy, wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W pozostałych sprawach pobiera się wpis stały. Wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu określa rozporządzenie. Ponadto w myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (tj. pisma inicjujące postępowanie sądowoadministracyjne w danej instancji), od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 cytowanej ustawy). Ponieważ skarżący nie uiścił wpisu od skargi jednocześnie z jej wniesieniem, prawidłowo przewodniczący wydziału wezwał go do uiszczenia tej opłaty w wysokości ustalonej stosownie do przepisów rozporządzenia. Na zakończenie wyjaśnić ponadto należy, że nawet postulowane przez skarżącego połączenie spraw ze skarg na postanowienia organu wymienione w piśmie z 16 sierpnia 2022 r. nie spowodowałoby zminimalizowania kosztów po jego stronie. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, połączenie spraw nie powoduje, że tracą one swą odrębność i samodzielność, co w konsekwencji nie przekłada się na zmniejszenie obciążeń finansowych strony (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I FZ 109/11, z 20 maja 2011 r., sygn. akt II OZ 311/11 i powołane tam orzecznictwo; (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl;). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. ----------------------- 3