I FZ 167/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 687/15 odrzucające zażalenie A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 687/15 odrzucające skargę kasacyjną A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 687/15 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 31 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec oraz miesiące od maja do grudnia 2006 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 6 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 687/15, będącym przedmiotem zażalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", odrzucił z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, zażalenie A. K. na postanowienie tego Sądu z 8 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 687/15 odrzucające skargę kasacyjną strony od wyroku WSA w Warszawie z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 687/15. Z motywów rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji wynikało, że pismem sądowym z 15 grudnia 2017 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków zażalenia przez zawarcie wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia z 8 listopada 2017 r. oraz złożenie odpisu zażalenia wraz z odpisami załączników. Jednocześnie zakreślono siedmiodniowy termin do wykonania wezwania i pouczono o rygorze odrzucenia zażalenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 3 stycznia 2018 r. Termin do uzupełnienia braków zażalenia upłynął jednak bezskutecznie 10 stycznia 2018 r. W rozpoznawanym zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 687/15, zastępujący skarżącego doradca podatkowy, wnosił o uchylenie tego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z 8 listopada 2017 r. W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego, pełnomocnik strony argumentował, że nie uchybił wezwaniom WSA z 15 grudnia 2017 r. do usunięcia braków formalnych zażalenia na postanowienie z 8 listopada 2017 r., czego dowodzić mają, jego zdaniem, zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie z 13 grudnia 2017 r. do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 8 listopada 2017 r. wraz z pismem przewodnim, załączone do rozpoznawanego obecnie zażalenia. Zaznaczył, że nigdy w jego kilkudziesięcioletniej karierze nie uchybił żadnemu terminowi ani nie zdarzyło mu się także nie wykonywać poleceń Sądów. Dodatkowo traktując treść zawartą w skarżonym postanowieniu (z dnia 6 lutego 2018 r.) jako informację o konieczności uzupełnienia braków zażalenia z dnia 9 grudnia 2017 r. (oprócz wniesionej w terminie opłaty) pełnomocnik skarżącego dołączył do niniejszego zażalenia: załącznik nr 3 - odpis zażalenia z dnia 9 grudnia 2017 r. - 2 egzemplarze, załącznik nr 4 - protokół z rozprawy przed WSA z dnia 21 czerwca 2017 r. Doprecyzowując jednocześnie zażalenie z dnia 9 grudnia 2018 r., zastępujący stronę doradca podatkowy wniósł o uchylenie postanowienia z dnia 8 listopada 2017 r., bądź jego zmianę i uznanie dopuszczalności rozpoznania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Artykuł 194 § 3 P.p.s.a. przewiduje, że zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Z kolei w myśl art. 49 § 1 powołanej ustawy, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Odmienna regulacja, o której mowa w końcowej części przepisu art. 49 § 1 P.p.s.a. to, na gruncie rozpoznawanej sprawy, stosownie do art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. odrzucenie zażalenia w przypadku nie uzupełnienia jego braków w wyznaczonym terminie. Aby zażalenie mogło otrzymać prawidłowy bieg, o którym mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a., konieczne jest doręczenie jego odpisu pozostałym stronom, o czym stanowi art. 195 § 1 P.p.s.a., który przewiduje w zdaniu pierwszym, iż akta sprawy wraz z zażaleniem wojewódzki sąd administracyjny przedstawia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu po doręczeniu zażalenia pozostałym stronom. Doręczenie odpisu zażalenia daje również możliwość wniesienia na nie odpowiedzi przez stronę przeciwną, zgodnie z art. 195 § 1 P.p.s.a., zdanie drugie. W rozpoznawanej sprawie zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 687/15 odrzucające skargę kasacyjną strony od wyroku WSA w Warszawie z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 687/15, oprócz braku opłaty, którą uzupełniono, nie zawierało wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia oraz odpisu zażalenia wraz z odpisami załączników. Dlatego też pismem z dnia 15 grudnia 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącego o uzupełnienie zażalenia w terminie siedmiu dni od doręczenia pisma, pod rygorem odrzucenia zażalenia o wniosek o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia oraz o złożenie odpisu zażalenia wraz z odpisami załączników. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (karta 122 akt sądowych) przesyłka zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu wraz z wezwaniem do uzupełnienia innych braków formalnych zażalenia, została doręczona pełnomocnikowi skarżącego 3 stycznia 2018 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem. Termin do uzupełnienia braków zażalenia upływał 10 stycznia 2018 r. Z akt sprawy wynika jednak, iż w stosownym terminie pełnomocnik strony uiścił jedynie wpis od zażalenia (k. 123 akt sądowych). Natomiast wezwanie o uzupełnienie zażalenia o wniosek o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia oraz o odpis zażalenia wraz z odpisami załączników, pozostało bez odpowiedzi. W zażaleniu rozpoznawanym obecnie przez Naczelny Sąd Administracyjny, zastępujący stronę doradca podatkowy, zdaje się sugerować - choć nie wyartykułował tego wprost, a raczej za pomocą sekwencji wypowiedzi, że nie otrzymał wezwania do uzupełnienia zażalenia o wniosek o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia oraz o odpis zażalenia wraz z odpisami załączników. W tej sytuacji należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 65 § 1 P.p.s.a. Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113, 1250, 1823 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 1128), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. W § 2 tego artykułu przewidziano, że do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej. Zastosowanie znajdą więc przepisy, wydanego na podstawie art. 131 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 155 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.c.", rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 1222 ze zm.), dalej powoływanego jako "rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r.". Dla prawidłowego doręczenia pisma przez operatora pocztowego istotne jest przede wszystkim, żeby pismo zostało wysłane jako list polecony za potwierdzeniem odbioru (§ 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 października 2010 r.), a do przesyłki został dołączony formularz potwierdzenia odbioru, w którym winna zostać wskazana data przesyłki, sygnatura akt sprawy oraz rodzaj przesyłki (§ 2 ust. 2 rozporządzenia, wzór formularza potwierdzenia odbioru). Przesyłka taka może zawierać w sobie kilka pism sądowych, z tym tylko zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany, jak to zresztą stało się w niniejszej sprawie (vide: karta 122 akt sądowych i zawarte tam zwrotne potwierdzenie odbioru spornej przesyłki), na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2000 r., I CZ 87/00, publ.: lex nr 548760, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2000 r., sygn. II CKN 483/2000 nie publ., postanowienie SN z dnia 20 kwietnia 2000 r., sygn. akt I CZ 38/00, Biul. SN 2000, nr 5, poz. 15). Zatem dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność przesłania w jednej przesyłce kilku pism wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru (postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 707/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższymi rozważaniami teoretycznymi, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zauważyć, że wymogi przedstawione wyżej zostały zachowane przy doręczaniu pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 3 stycznia 2018 r., przesyłki, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zawierającej: (1) "wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia"; (2) "wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia". Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 K.p.c., potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą (post. SN z dnia 30 kwietnia 1998 r. III CZ 51/98, publ.: OSNC 1998). Adresat przesyłki, który stwierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1929/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również wskazać, że to w interesie odbierającego przesyłkę było sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczynił, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia stronie przesyłki w dniu 3 stycznia 2018 r. Przyjęcie bowiem dopuszczalności kwestionowania po odbiorze przesyłki jej zawartości, przeczyłoby sensowi potwierdzenia odbioru przesyłki. W każdym przypadku odbiorca przesyłki mógłby podnosić, że nie otrzymał żadnego dokumentu lub tylko niektóre z nich, innymi słowy, że odebrał kopertę pustą albo niepełną. Skoro zatem sporna przesyłka została doręczona prawidłowo w dniu 3 stycznia 2018 r., siedmiodniowy termin do uzupełnienia zażalenia w postaci uiszczenia wpisu oraz usunięcia innych braków formalnych, tj. uzupełnienie zażalenia o wniosek o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia oraz o odpis zażalenia wraz z odpisami załączników, które to braki uniemożliwiały nadanie zażaleniu prawidłowego biegu upływał w dniu 10 stycznia 2018 r. Skarżący w wyznaczonym terminie uiścił tylko wpis od zażalenia. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., odrzucił zażalenie. Mając końcowo na uwadze wniosek pełnomocnika strony o uchylenie postanowienia z dnia 8 listopada 2017 r., bądź jego zmianę i uznanie dopuszczalności rozpoznania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny należy zauważyć, że granice rozpoznawanej sprawy wyznaczył przedmiot zażalenia, a więc postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 687/15. W orzeczeniu tym na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. odrzucono z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w postaci braku wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia oraz braku odpisu zażalenia wraz z odpisami załączników, zażalenie skarżącego na postanowienie tego Sądu z 8 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 687/15 odrzucające skargę kasacyjną strony od wyroku WSA w Warszawie z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 687/15. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny w granicach tych był władny zbadać prawidłowość powodów dla których odrzucono zażalenie strony na postanowienie WSA w Warszawie z 8 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 687/15 i nie stwierdził w tym zakresie nieprawidłowości. NSA nie był natomiast władny badać prawidłowości powodów, dla których odrzucono skargę kasacyjną strony od wyroku WSA w Warszawie z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 687/15. Mógłby tego dokonać rozpoznając zażalenie skarżącego na postanowienie z 8 listopada, które jednak z winy pełnomocnika strony zostało odrzucone. Mając na uwadze powyżej przedstawione względy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.