I FZ 17/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 886/19 przywracające E.sp. z o.o. z likwidacji w K. termin do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z likwidacji w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 12 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2012 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Zaskarżonym postanowieniem z 25 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 886/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przywrócił E. Sp. z o.o. w likwidacji w K. termin do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd uznał, że wyjaśnienia pełnomocnika, który wskazał że prowadzi jednoosobową kancelarię i nikogo nie zatrudnia i powodem uchybienia terminowi była jego nagła i poważna niedyspozycja zdrowotna, połączona z koniecznością sprawowania opieki nad małoletnim dzieckiem, które w tym czasie także chorowało, w pełni zasługują na uwzględnienie. Autor wniosku wykazał, że w analizowanym okresie zmagał się z sygnalizowanymi problemami, na których powstanie nie miał wpływu, a które mogły uniemożliwić mu należyte pełnienie obowiązków zawodowych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Zaskarżył je w całości, zarzucając naruszenie: 1. art. 87 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "P.p.s.a.") poprzez przyjcie, że: - pełnomocnik uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, poprzez powołanie się na nagłe pogorszenie stanu zdrowia, uniemożliwiające pełnienie obowiązków zawodowych, - pełnomocnik dochował siedmiodniowego terminu dla dokonania uchybionej czynności, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienie, mimo że pełnomocnik nie wskazał kiedy przyczyna ustała, a terminu tego nie wykazuje również Sąd w uzasadnieniu postanowienia co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało przywróceniem terminu, podczas gdy prawidłowe procedowanie Sądu powinno prowadzić do wniosku, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu, a także nie wykazał, że dochował siedmiodniowego terminu do dokonania uchybionej czynności, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia, co w konsekwencji powinno skutkować odmową przywrócenia terminu, 2. art. 163 § 2 oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, brak wyraźnego wskazania w uzasadnieniu okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością przywrócenia terminu, poza ogólnikowymi, lakonicznymi stwierdzeniami, co powoduje, że takie orzeczenie uniemożliwia kontrolę przez NSA. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniesiono także o zsądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Pełnomocnik spółki w odpowiedzi na zażalenie organu wniósł o utrzymanie w mocy postanowienia Sądu pierwszej instancji. Podkreślił, że organ błędnie zarzucił Sądowi naruszenie wskazanych w zażaleniu przepisów. W uzasadnieniu ponownie przedstawił argumentację, która jego zdaniem, przemawia za utrzymaniem w mocy postanowienia przywracającego termin do dokonania uchybionej czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznaje zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. Artykuł 141 § 4 P.p.s.a. określa wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku (tu postanowienia). Przepis ten nakłada na sąd obowiązek przedstawienia w sposób zwięzły stanu sprawy, podniesionych zarzutów, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. W orzecznictwie przyjmuje się, że stawiając zarzut naruszenia tego ostatniego przepisu, strona skarżąca winna wskazać, jakich elementów uzasadnienie wyroku nie zawiera bądź które z nich są na tyle lakoniczne, że nie pozwalają na prześledzenie toku rozumowania sądu, który doprowadził go do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 141 § 4 P.p.s.a. Uzasadnienie jest bardzo ogólnikowe, co uniemożliwia poddanie analizie toku rozumowania Sądu. Trudno uznać, aby stwierdzenie " [...] wymogi formalne wniosku jak również termin i tryb jego złożenia zostały zachowane. Zarazem za uprawdopodobnione uznać należy okoliczności wskazujące na brak winy pełnomocnika skarżącej w uchybieniu terminu. Wszak jego twierdzenie o niemożliwości działania spowodowanej nagłym pogorszeniem stanu zdrowia zostało poparte odwołaniem się do niezbędnej w tym zakresie dokumentacji medycznej. Autor wniosku wykazał tym samym, że w analizowanym okresie zmagał się z sygnalizowanymi problemami, na których powstanie nie miał wpływu, a które mogły uniemożliwić mu należyte pełnienie obowiązków zawodowych" było wystarczające do uznania jakimi przesłankami kierował się Sąd przywracając uchybiony termin. Rację ma także organ wskazując, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do okoliczności, że pełnomocnik nie wykazał czy dochował siedmiodniowego terminu dla dokonania uchybionej czynności, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia. Nie wiadomo kiedy termin ten rozpoczął bieg, bowiem nie wskazano kiedy ustała przyczyna uchybienia. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach jeszcze raz podda analizie wniosek o przywrócenie terminu, odniesie się do terminu ustania przyczyny uchybienia terminu, wskaże jakie konkretne okoliczności, jego zdaniem, uprawdopodabniały brak winy w uchybieniu terminu. Odniesie się również do okoliczności przedstawionych przez pełnomocnika spółki, dotyczących jego choroby, świadomości co do możliwości wystąpienia negatywnych objawów w samopoczuciu po kolejnej próbie zaprzestania leczenia oraz wizycie lekarskiej, która odbyła się w związku z uchybieniem terminu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 orzeczono jak w sentencji. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.