I FZ 179/24
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2024-10-31
Skład orzekający: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie kuratora ustanowionego dla spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinno być przyznane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, czy przez sąd rejestrowy, który ustanowił kuratora?Ratio decidendi
Wynagrodzenie kuratora ustanowionego dla spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinno być przyznane przez sąd rejestrowy, który ustanowił kuratora, a nie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wynika to z zakresu obowiązków kuratora, który wykracza poza postępowanie sądowoadministracyjne i podlega nadzorowi sądu rejestrowego.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT i oddalił skargę w pozostałym zakresie, zasądzając jednocześnie od Dyrektora IAS kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kurator spółki L. sp. z o.o. zaskarżył postanowienie o kosztach, domagając się zasądzenia wynagrodzenia kuratora jako wydatku postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na postanowienie o kosztach.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie kuratora sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 31 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia kuratora sądowego – adw. K. P. ustanowionego dla L. [...] z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w pkt 3 w Wyroku z dnia 27 maja 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 1046/23 w zakresie zasądzenia od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz L. [...] z siedzibą w W. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi L. [...] z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2021 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1046/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej - "Dyrektor IAS") z dnia 20 lutego 2023 r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2021 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług (pkt 1), w pozostałym zakresie oddalił skargę (pkt 2) oraz zasądził od Dyrektora IAS kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 3).
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późń. zm., dalej – "p.p.s.a".
Na postanowienie o kosztach postępowania sądowego, zawarte w punkcie 3 wyżej wymienionego wyroku, zażalenie wniósł kurator spółki – adw. K. P. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu kurator zarzucił naruszenie art. 211 w związku z art. 213 pkt 1 w związku z art. 209 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że składając skargę, wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia kuratora, według norm przepisanych. Należności kuratora podejmującego czynności w postępowaniu sądowoadminisracyjnym należy zaliczyć do wydatków w tym postępowaniu, co wynika wprost z treści art. 211 w związku z art. 213 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygnął natomiast o kosztach na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., nie rozstrzygając wniosku na podstawie art. 211 w związku z art. 213 pkt 1 w związku z art. 209 p.p.s.a.
W związku z powyższym kurator spółki domagał się uchylenia wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia sądowi pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczyć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiotowej sprawie przyjął pogląd tożsamy do innych składów tego Sądu (postanowienia: z dnia 20 października 2023 r. sygn. akt. I FZ 199/23, z dnia 27 września 2023 r. sygn. akt I FZ 210/23) w kwestii rozstrzygnięcia wątpliwości, czy wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji kuratora spółki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym powinien przyznać ten sąd, czy też sąd który ustanowił kuratora. W wymienionych postanowieniach opowiedziano się za stanowiskiem, że to sąd rejestrowy, który ustanowił kuratora jest właściwy do wypłaty wynagrodzenia kuratorowi i do tego stanowiska przychyla się Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiotowej sprawie.
Ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego (k. 32-35) wynika, że adwokat K. P. został ustanowiony kuratorem L. sp. z o.o. z siedzibą w W. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt [...] na wniosek Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. na okres nieprzekraczający roku od daty wydania postanowienia, w postępowaniach podatkowych, a w razie potrzeby sądowoadministracyjnych.
Kuratela ta została przedłużona postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt [...], na okres nieprzekraczający roku od daty wydania postanowienia (k. 55).
Z powyższego wynika więc, po pierwsze, że kurator został ustanowiony na wniosek organu podatkowego realizowany w związku z art. 138 § 3 Ordynacji podatkowej, czyli w sytuacji gdy osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw wskutek braku powołanych do tego organów. Po drugie, że kurator podlega nadzorowi sądu, który go ustanowił (art. 42 § 1 k.c.); Kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy w granicach określonych w zaświadczeniu sądu (art. 42 § 2 k.c.); jest zobowiązany do niezwłocznego podjęcia czynności zmierzających do powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania, a w razie potrzeby do jej likwidacji (art. 42 § 3 k.c.); wykonuje ponadto – za zezwoleniem sądu rejestrowego – czynności zmierzające do nabycia i zbycia przedsiębiorstwa lub oddania przedsiębiorstwa do czasowego korzystania, a także nabycia i zbycia oraz obciążenie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości (art. 42 § 4 k.c.)
Biorąc zatem pod uwagę zakres obowiązków kuratora, wykraczających poza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a także działanie kuratora pod nadzorem sądu rejestrowego i dokonywanie określonych czynności tylko za zezwoleniem tegoż sądu, stwierdzić należało, że w takim przypadku zastosowanie powinien mieć przepis art. 179 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Wskazano w nim bowiem, że wynagrodzenie kuratorowi przyznaje organ państwowy, który go ustanowił, czyli w rozpoznawanej sprawie sąd rejestrowy.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić zażalenie w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło