I FZ 188/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "U." Sp z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 265/11 w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z obowiązku uzupełnienia częściowo uiszczonego wpisu sądowego w sprawie ze skargi "U." Sp z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 265/11 Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Gliwicach zwolnił "U." Sp z o.o. z siedzibą w P. od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w części przekraczającej 11.000 zł, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 grudnia 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Sąd stwierdził, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w skrócie: P.p.s.a. przesłanka zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Nie sposób bowiem pominąć faktu, iż Spółka prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, pomimo zmniejszeniu trwałych aktywów przedsiębiorstwa wynoszą one 10.054.106,35 zł. Nadto w deklaracjach podatkowych VAT-7 za ostatnie trzy miesiące wykazano następujące podstawy opodatkowania: 30.729,00 zł, 15.313,00 zł oraz 16.375,00 zł, przy czym w zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2010 r. zadeklarowano przychód w wysokości 3.469.761,88 zł, wprawdzie zadeklarowano również koszty jego uzyskania wielkości 4.016.598,69 zł, jednakże poza ewidencją środków trwałych znajduje się sporna nieruchomość będącą podstawą działalności skarżącej o wartości 9.215.608,00 zł. Tym samym twierdzenie, iż skarżąca poniosła stratę rzędu 546.836,81 zł nie znajduje uzasadnienia w przedstawionym materiale dowodowym, gdyż nie jest ona spowodowana nierentownością Spółki tylko wysokością ponoszonych kosztów prowadzonej działalności. Zażalenie od powyższego postanowienia złożyła Spółka zarzucając naruszenie art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że Spółka jest w stanie zgromadzić środki finansowe na częściową zapłatę wpisu od skargi. Pełnomocnik wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie Spółki od ponoszenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu Spółka podkreśliła, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się całkowitego zwolnienia od ponoszenia kosztów wpisu. Ponadto Sąd błędnie przyjął, że Spółka wygospodaruje środki pieniężne na spłatę comiesięcznej raty kredytu. Tymczasem spłata następuje nie ze środków zgromadzonych przez stronę, a ze środków pochodzących z karty. Strona podkreśliła, że po zablokowaniu kredytów z karty, przy zajętych rachunkach bankowych nie posiada żadnych środków na uiszczenie wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Konieczne jest również wskazanie, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej i finansowej wnoszącego. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 P.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. W niniejszej sprawie strona złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 21.514 zł. Przy rozpoznawaniu wniosku Sąd I instancji właściwie podkreślił, że skarżąca Spółka prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów jej aktywa wynoszą 10.054.106,35 zł. W deklaracjach podatkowych za styczeń 2011 r. oraz luty 2011 r. Spółka wykazała odpowiednio podstawy opodatkowania w wysokości 15.313,00 oraz 16.375 zł. Słuszne jest również twierdzenie Sądu, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby w ramach ponoszonych kosztów prowadzonej działalności znalazły się również koszty sądowe, które należą do normalnych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić się należy z oceną dokonaną przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, tym bardziej, że w rozpatrywanym zażaleniu Spółka nie zaprezentowała żadnych nowych argumentów czy też wyjaśnień, które mogłyby rzutować na podjęte przez Sąd rozstrzygnięcie. Zatem zwolnienie Spółki od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w części przekraczającej 11.000 zł było prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji