I FZ 190/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Artur Mudrecki, , , po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1629/13 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 24 czerwca 2013 r. nr PT [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 1629/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącej zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 kwietnia 2014 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy. Sąd ocenił, że treść kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nawiązywała do okoliczności, które były już przedmiotem sądowej oceny w sprawie, tj. głównie do faktu, że skarżąca jest jedynym żywicielem czteroosobowej rodziny. Jedyną różnicą w porównaniu z poprzednim wnioskiem stanowił zadeklarowany przez skarżącą łączny dochód miesięczny brutto, który, wedle drugiego wniosku, wynosił kwotę 2.210 zł, co skarżąca tłumaczyła drastycznym zmniejszeniem przychodu z działalności gospodarczej w porównaniu z ubiegłym rokiem. Okoliczność zmniejszenia dochodu do poziomu zadeklarowanego w drugim wniosku nie stanowiła, zdaniem Sądu pierwszej, dostatecznej podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 22 kwietnia 2014 r. Sąd za niewystarczające do pozytywnej oceny wniosku uznał same twierdzenia skarżącej co do drastycznego spadku przychodów. Wskazał również, że skarżąca na dzień składania skargi (sierpień 2013 r.) dysponowała środkami pieniężnymi na uiszczenie wymaganej opłaty od skargi. 2. W złożonym zażaleniu strona wniosła o zmianę powyższego postanowienia i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W jego uzasadnieniu wskazała, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie odmówił jej przyznania prawa pomocy, mimo że wyraźnie we wniosku wskazała na okoliczności świadczące o bardzo trudnej sytuacji finansowej. Zaznaczyła, że jej obecna sytuacja materialno-bytowa nie daje możliwości zdobycia środków finansowych na ponoszenie kosztów postępowania i w ostatnim okresie uległa pogorszeniu. Ponadto zadeklarowała gotowość przedstawienia dodatkowych oświadczeń i dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca składała już uprzednio wniosek o przyznanie prawa pomocy, na co zasadnie uwagę zwrócił Sąd pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 1629/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w oparciu o przedstawione informacje, odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. Ocena sytuacji majątkowej strony, zawarta w tymże orzeczeniu Sądu pierwszej instancji była następnie przedmiotem kontroli instancyjnej, w toku której Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt I FZ 220/14, oddalił zażalenie strony skarżącej. W tej sytuacji rzeczą Sądu pierwszej instancji było rozpatrzenie kolejnego wniosku mając na względzie przepis art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.), który to stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Z zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd pierwszej instancji miał na uwadze treść wymienionego przepisu. Sąd wskazując, że ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony, powołał się przy tym na orzecznictwo. Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że okoliczności przedstawione w piśmie strony nie odbiegają od tych, który były już przedmiotem analizy we wcześniejszej fazie postępowania. Badając okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą w złożonym piśmie, stwierdzić za Sądem pierwszej instancji trzeba, że sytuacja majątkowa skarżącej nie uległa zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 22 kwietnia 2014 r. Ponadto strona nie podjęła się wyjaśnienia wątpliwości dotyczących okoliczności wskazanych w oświadczeniach majątkowych i przedstawionej dokumentacji, które zostały wytknięte we wcześniejszych fazach postępowania zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżąca była również wzywana w toku niniejszego postępowania do udokumentowania okoliczności, które mogłyby wskazywać na pogorszenie się stanu majątkowego skarżącej w porównaniu ze stanem istniejącym na dzień składania pierwszego wniosku o przyznania prawa pomocy. Mimo podnoszonych zastrzeżeń oraz wezwań skarżąca nie wyjaśniła wskazanych w wydanych orzeczeniach niejasności zarówno w piśmie z dnia 17 października 2014r., jak i na etapie zażalenia. Zawartą zatem w zażaleniu deklarację dodatkowego udokumentowania jej sytuacji materialnej należało uznać za bezzasadną. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.