I FZ 270/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, , , po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Gl 783/10 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 grudnia 2009 r. nr PPI/2-4407.220-221/09 w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Gl 783/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek A. P. (dalej Skarżący lub Strona) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 grudnia 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wynikających z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.). Nadto wskazał, że Skarżący nie uzasadnił w sposób dostateczny i przekonujący swojego stanowiska, tj. nie przedstawił wystarczających argumentów, które pozwalałyby uznać, iż niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków jest rzeczywiści realne, a stwierdzenia dotyczące znacznego obciążenia finansowego są ogólnikowe. Sąd zwrócił także uwagę, że twierdzenia Skarżącego nie zostały poparte żadnymi dokumentami źródłowymi dotyczącymi kondycji finansowej jego firmy, która jak sam wskazał, jest dochodowa. W zażaleniu na to postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wskazał, że skarga dotyczy znaczącej wysokości przedmiotu sporu tj. kwoty 17.467,00 zł, co samo w sobie jest okolicznością mającą sprawczą siłę ukierunkowaną na likwidację firmy, która jest jedynym źródłem utrzymania Skarżącego. Naczelny sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy zauważyć, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji przez Sąd zależy od spełnienia istnienia przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca nie sprecyzował co należy rozumieć pod tymi pojęciami, dlatego ocena wystąpienia tych przesłanek za każdym razem zależy od sądu. Ocena ta jest swobodna, ale nie dowolna. Dlatego Sąd rozpoznając wniosek o udzielenie tymczasowej ochrony ma obowiązek za każdym razem wskazać podstawę uwzględnienia bądź odmowy uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Natomiast obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168). Skarżący w złożonym w skardze wniosku oraz w zażaleniu upatruje tych przesłanek w możliwości doprowadzenia do ogłoszenia upadłości, co spowoduje nieodzowność zwolnienia jego pracowników. Podkreślić należy, że konieczne jest jednak wykazanie szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.. Nie jest bowiem wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość ogłoszenia upadłości i zwolnienia pracowników bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami, a jedynie subiektywnymi przewidywaniami Skarżącego. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności odzwierciedlających możliwość zajścia zagrożeń, o których mowa w omawianym przepisie, a brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia pozytywną dla Strony ocenę takiego wniosku. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowo - administracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że Sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W tym aspekcie warto wskazać, iż w orzecznictwie NSA podkreślano wprawdzie, że konieczność redukcji zatrudnienia lub ogłoszenia upadłości może skutkować orzeczeniem o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (Zob. postanowienie NSA z 12 października 2005 r., sygn. akt II FSK 1231/05, niepubl. Niewątpliwie zwolnienie pracowników, czy zakończenie bytu prawnego przedsiębiorstwa jest skutkiem trudnym do odwrócenia i wysoce szkodliwym, dlatego też wykluczenie takiej możliwości przez Sąd powinno być poprzedzone wyczerpującą analizą sytuacji wnioskodawcy. W niniejszej sprawie brak jest jednak konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia obaw Skarżącego. Nie wskazał on bowiem jakichkolwiek dokumentów źródłowych wskazujących na jego sytuację jako pracodawcy i przedsiębiorcy - aktualnych dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej, ilości pracowników, zobowiązań wobec pracowników, ich Urzędów Skarbowych czy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz zobowiązań z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wobec tego stwierdzenia Skarżącego, co do konieczności ogłoszenia upadłości i zwolnienia pracowników, pozostają jedynie w sferze przypuszczeń. Wobec powyższych ustaleń trudno zatem uznać ponad wszelką wątpliwość, aby ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego miało spowodować konieczność likwidacji przedsiębiorstwa Skarżącego i zwolnienia jego pracowników, a co za tym idzie, aby Naczelny Sąd Administracyjny miał bezsprzeczne podstawy do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Należy ponadto wskazać, że wszczęcie egzekucji stanowi naturalną konsekwencję określenia zaległych zobowiązań podatkowych. Sama w sobie ta czynność nie może więc stanowić podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest bowiem wystarczający sam wywód Skarżącego odnośnie jego przypuszczeń i obaw. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wykazać, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (Zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 188). Końcowo należy zauważyć, że okoliczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji w innych (wymienionych przez niego w zażaleniu) sprawach nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Należy bowiem mieć na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę pod kątem zarzutów zażalenia w oparciu o akta jednej konkretnej sprawy i ocenia pod względem zgodności z prawem jedynie zaskarżone postanowienie. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego, należało stosownie do art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.