I FZ 299/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Fundacji T. w G. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Kr 1471/12 w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Fundacji T. w G. Ś. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia 13 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 1471/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek Fundacji T. w G. Ś. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2008 r. sygn. l FZ 161/08 (LEX nr 479135), w którym Sąd ten zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przepisy nie przewidują terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, tak więc strona może składać taki wniosek w dowolnym czasie w toku trwającego postępowania. Podzielając to stanowisko Sąd wskazał, że skoro możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest ograniczona żadnym terminem, to tym samym nie jest możliwe jest uchybienie takiemu terminowi, a co za tym idzie - również przywrócenie uchybionego terminu. W takiej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy i odrzucić. Sąd zaznaczył, że gdyby Fundacja T. w G. Ś. (dalej jako "skarżąca") złożyła sam wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w otwartym terminie na uiszczenie wpisu od skargi, taki wniosek przerwałby bieg terminu do uiszczenie wpisu do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w zakresie zwolnienia od kosztów. Sąd wyjaśnił, że w niniejszej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów został złożony po upływie terminu do uiszczenie wpisu od skargi. Skoro wniosek o zwolnienie od kosztów złożono po upływie terminu do uiszczenia wpisu to strona skarżąca nie może oczekiwać, by ten termin (na uiszczenie wpisu) uległ skutecznemu przerwaniu, w takim przypadku termin ten można tylko przywrócić. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik skarżącej, zarzucając naruszenie : 1) art. 86 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wniosku strony o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) art. 243 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., poprzez nierozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy, w zakresie częściowym poprzez wolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, 3) art. 6 P.p.s.a. w zw. z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., art. 243 § 1 P.p.s.a. i art. 88 P.p.s.a., poprzez nie udzielenie stronie skarżącej występującej w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz nie udzielenie właściwych pouczeń co do skutków prawnych tych czynności i skutków ewentualnych zaniedbań. W związku z powyższym wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie opłaty od skargi oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia strony skarżącej z opłaty sądowej do niniejszego zażalenia. W odpowiedzi na zażalenie, pełnomocnik Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. W myśl art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednakże, jak stanowi art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. wniosek o prawo pomocy może zostać złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Treść powołanego powyżej przepisu w sposób jednoznaczny wskazuje, że strona może składać wniosek o przyznanie prawa pomocy w dowolnym terminie w toku trwania postępowania. Przepis ten zatem nie przewiduje terminu do wniesienia takiego wniosku. Jeżeli zatem możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest ograniczone żadnym terminem, to tym samym nie jest możliwe uchybienie takiemu terminowi, a w konsekwencji również przywrócenie uchybionego terminu. Jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji, w niniejszej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów został złożony po upływie terminu do uiszczenie wpisu od skargi. Skoro wniosek o zwolnienie od kosztów złożono po upływie terminu do uiszczenia wpisu to strona skarżąca nie może oczekiwać, by ten termin (na uiszczenie wpisu) uległ skutecznemu przerwaniu, w takim przypadku termin ten można tylko przywrócić. W rezultacie wniosek skarżącej należało uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy, co prawidłowo uczynił Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które w zażaleniu podnosi skarżąca. W konsekwencji zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.